PARFUMPERIKELEN
MET DANK AAN THE GUARDIAN
Tis maar net waar je je druk om maakt: moet mijn beste vriendin stoppen met hetzelfde parfum te dragen als ik? Het is deze week onderwerp in de rubriek You be the Judge van The Guardian (waar ik me vorige week op abonneerde; wordt direct getrakteerd op een geurgerelateerd artikel). Ik heb de hele tekst door GoogleTranslate gedaan. De cursieve woorden tussen haakjes zijn mijn overwegingen. De reacties van de ‘jury’ spreken voor zichzelf.
Marta wil een unieke geur, maar Elsa vindt dat het kopen van dezelfde geur gewoon een manier is om er ook van te genieten. Ruikt u onraad?
De aanklager: Marta
Mijn individualiteit (belooft niet veel goeds) is erg belangrijk (erg: pas op voor overdrijving als je iets aan de kaak wil stellen) voor me en ik wil mijn stijl en mijn geur uniek houden (twee clichés op rij bedacht door de beautyindustrie). Ik ben altijd al vrij (pas op voor overdrijving) gesteld geweest op mijn uiterlijk (ijdelheid kan een deugd zijn). Ik vind het niet leuk als mensen vragen waar ik iets gekocht heb, omdat ik graag uniek ben (geloof ik niet: je wilt toch óók geprezen worden om je eigenzinnigheid. ‘Wat een lekker parfum ruik ik!’ ‘Bemoei je met je eigen zaken, ja!’).
Mijn vrienden vinden het grappig (hoe interpreteer je grappig in dit geval; bewonderend of smalend?), maar ik vind het belangrijk om je eigen, onderscheidende stijl te hebben (hoe vaker geuit, hoe minder overtuigend). Dit was tot voor kort geen punt van discussie (groot woord voor een klein iets), totdat ik een lekker (discussie!) parfum kocht. Elsa gaf me een compliment en vroeg wat het was, en zei toen dat ze het ook ging kopen omdat ze het zo lekker vond. (Ik zeg meid, wees slim en geef Elsa de naam van een ander parfum: ‘Oh, op jouw ruikt die echt heel anders, grappig hè, zal wel met je huidgraad te maken hebben, blablabla, of zoiets.’)
Ik uitte (tutte als eerste persoon enkelvoud) mijn irritatie daarover, wat volgens mij terecht is (in dit geval onbelangrijk), ook al was Elsa erdoor in de war (dat krijg je dan met uitzonderlijkheid). Mijn redenering is simpel: als ik een unieke geur heb (realitycheck: geen enkele geur is uniek, of je moet er een op maat laten maken) die persoonlijk (dat woord kan ik bijna niet meer horen in verband met ‘kleine keuzes’) voor mij is, wil ik niet dat mijn beste vriendin hetzelfde ruikt. We kunnen niet allemaal hetzelfde parfum dragen; dat is raar (says who? En by the way je hebt trends en hypes in geuren, ook in heel moeilijk verkrijgbare; ga even Tiktokken, dan krimpt je zelfuitverkoren uniciteit vanzelf weer tot dagelijke proporties).
Een persoonlijke geur is iets heel intiems (ja, nu weten we het wel!). Het is niet zoals een trui of zelfs een lippenstiftkleur (kun je ook als intiem ervaren), die je op- en afdoet. Als iemand me knuffelt en zegt: ‘Ik vind je geur lekker’, dan betekent dat iets en is het persoonlijk (hoeft niet perse, kan ook een soort gemakzuchtig fatsoen zijn). Dat Elsa precies hetzelfde parfum wil kopen, voelt als een aantasting van mijn identiteit (hellup, ook weer zo’n te pas en te onpas gebruikt – en aangepraat – begrip), en het voelt ook een beetje lui. Waarom kan ze niet gewoon haar eigen geur vinden? (De meeste consumenten zijn lui. Het blijkt dat heel veel mensen de geur kopen die ze bij de hun behandelende kapper ruiken)
HET FEIT DAT ZE NIET BEGREEP WAAROM IK BOOS WAS, GAF ME HET GEVOEL DAT IK NIET SERIEUS WERD GENOMEN (PFFF, JE KUNT JEZELF OOK TE SERIEUS NEMEN).
Het parfum dat ik heb, is niet van een bekend merk, maar van een kleine Franse website (‘Ah, madame is chic! Marche, marche, marche mademoiselle’). Ik denk dat ik het voor mezelf wil houden omdat ik zelf onderzoek (!) heb gedaan naar iets wat ik echt lekker vind en ik vind dat zij dat ook zou moeten doen (hou je je favoriete kookrecepten ook voor jezelf? Als iemand daarnaar durft te vragen, komt je ‘anders zijn’ daardoor in de gevarenhoek?). Ik vind het niet onredelijk om sommige dingen voor mezelf te willen houden. (Dan zeg je toch met een knipoog: ‘Zoek het lekker zelf uit!)
Ik kopieer Elsa’s kleding of haar kapsel niet – sterker nog, ik vermijd dat actief (wat moet ik me daarbij voorstellen) omdat ik haar individualiteit respecteer (nog een keer: grote woorden voor kleine handelingen). Het feit dat ze niet kon begrijpen waarom ik overstuur (toe maar!) was, gaf me het gevoel dat ik niet serieus werd genomen (ach gossie). Ze noemde me op een grappige manier ‘oppervlakkig’ (beetje uit de context deze opmerking), maar ik vond het niet grappig (ja, nu weten we het wel!). Mijn vriend, Ben, koos ook haar kant, wat me nog meer irriteerde. (Oh, dear you, ik zie een ophanden scheiding, en ik wil niet speculeren, maar…).
Ze hebben dit snel afgeschilderd (ik zou het anders omschrijven) als onzekerheid van mijn kant, maar ik vind dat niet terecht (kommer en kwel nu weten we het wel). De behoefte (dingen die je vanzelfsprekend doet, zijn niet behoeftes) om me te onderscheiden betekent gewoon dat ik de kleine dingen waardeer die ons maken wie we zijn (ik begin me af te vragen of deze brief niet door AI is geschreven; wat een opeenvolging van platitudes). Algoritmes sturen ons online naar dezelfde dingen, waardoor we allemaal minder uniek worden, dus het is steeds belangrijker om onze individualiteit te behouden (zonder het in de gaten hebben, wordt ze zelf ook gestuurd door algoritmes. Doet me denken aan mensen die zeggen dat als ze op vakantie geen toeristen zijn en niet – willen – weten dat ze gewoon ook onderdeel zijn van dezelfde mondiale, commerciële industrie).
IK PROBEER HAAR HELE IDENTITEIT (HEB JE HET WOORD WEER) NIET TE KOPIËREN (GOED ZO!). VRIENDEN MET DEZELFDE SMAAK DELEN GEWOON DE VREUGDE (EEN MOOI, STREVENSWAARDIG UITGANGSPUNT).
Het verweer: Elsa
Ik vind het grappig dat Marta denkt dat zij en ik niet hetzelfde parfum mogen hebben. Parfum is geen privébezit – het is een product dat in winkels aan het grote publiek wordt verkocht (niet relevant ter verdediging). Het idee dat zodra Marta een parfum draagt, het verboden terrein wordt voor de rest van haar sociale kring (de cleaning lady, als ze die heeft, mag die wel?) voelt absurd.
Door de jaren heen is Marta nogal defensief (!) geweest als het gaat om mensen die haar stijl kopiëren (hoe zou dat in zijn werk gegaan?). Toen ik een topje kocht (als je echt een ‘identiteit’ hebt, keur je topjes geen blik waardig… zo ordi) dat zij ook heeft, zonder het haar eerst te vertellen, werd ze boos (je kunt een vriendschap ook beeindigen). Ze vindt het niet leuk als mensen vragen waar haar spullen vandaan komen (waar zijn de verkennende small talks als je voor het eerst op bezoek komt; don’t mention her interior, and don’t you dare to mention: ‘Do I detect a roomspray?’), omdat ze haar eigen spullen wil beschermen (koopt ze alleen maar museumwaardige spullen die per direct verzekerd moeten worden?). Ik vind het grappig, maar een paar keer hebben onze gemeenschappelijke vrienden zich beledigd (how very dare you!) gevoeld toen ze probeerde dingen voor hen verborgen te houden (dit geloof ik niet, hoe is dat in zijn werk geggaan – kan dit verfilmd worden? Trouwens, als je gemeenschappelijke vriendengroep groot genoeg is, kun je de vriendschap met die geurzeur opzeggen).
WE ZIJN BESTE VRIENDINNEN, DUS IS HET ECHT ZO ERG OM EEN PARFUM TE DELEN (NOPE)?
Ik vind het ook een beetje kinderachtig (beetje? Heel erg!). Als iemand je hele identiteit kopieert (niet doorschieten, het is geen science fiction, doet me denken aan Gary Numans nummer Replicas) dan is het terecht om geïrriteerd te raken. Maar als het alleen om een parfum of een kledingstuk gaat, wat is dan het probleem (I couldn’t agree more)?
Toen ik naar het parfum vroeg, werd Marta afstandelijk en koel (drama!). Uiteindelijk vertelde ze me het merk (kan dit eveneens verfilmd worden?), maar ik had het gevoel dat ik per ongeluk (dat lijkt me nu niet) een grens had overschreden. Toen ik aandrong (wordt een hele spannende film), zei ze dat ze niet wilde dat ik het kocht. Ik moest lachen, maar later besefte ik dat ze het meende. Haar reactie gaf me het gevoel alsof ik iets van haar had gestolen, terwijl ik haar alleen maar bewonderd had (drama, drama).
Bovendien ruikt parfum bij iedereen anders (told you!). Lichaamschemie, zeep en wasmiddel beïnvloeden allemaal hoe een geur zich verspreidt, dus het idee dat we hetzelfde zouden ruiken klopt gewoon niet. En zelfs als dat wel zo was, wat dan nog? We zijn beste vriendinnen, dus is het echt zo erg om een geur te delen (helemaal niet)?
Vrienden beïnvloeden elkaar constant, en ik heb wel eens dingen gekocht die Marta me aanraadde en ze leek er nooit aanstoot aan te nemen – maar misschien komt dat omdat ze het zelf niet zo lekker vond en het daarom niet erg vond om te delen (hoe meer ik lees, hoe onaardiger Marta wordt).
Het feit dat we dezelfde parfum lekker vinden, betekent niet dat ik haar wil zijn. Het betekent dat we een vergelijkbare smaak (laat Marta het niet horen!) hebben, wat na veertien jaar hechte vriendschap waarschijnlijk heel normaal is. Parfum is bedoeld om van te genieten, niet om te bewaken (wie bewaart zijn parfums in een safe?). Ik denk dat het delen van plezier veel belangrijker is (absoluut!) dan het bewaken van uniciteit omwille van de uniciteit (nog één keer: te grote woorden voor een te klein probleem) zelf.
Moet Elsa tot bezinning komen en haar eigen parfum zoeken?
De jury van Guardian-lezers aan het woord.
Emily, 35
Marta is niet de eigenaar van het parfum, en haar identiteit reduceren tot een geur is absurd. De meeste mensen zullen het niet eens merken – niemand denkt zoveel aan ons als wij denken dat ze aan ons denken!
Laura, 62
Geuren behoren tot de meest subtiele zintuiglijke elementen, natuurlijk of niet. Ik begrijp Marta wel – ze besteedt veel aandacht aan haar imago en investeert er veel tijd en moeite in. Maar ze heeft Elsa wel verteld waar de geur vandaan kwam. Nu kan ze troost vinden in het feit dat ze een ‘influencer’ is.
Josh, 42
Sorry Marta, tenzij je dat parfum zelf hebt geëxtraheerd of gemengd, is je claim erop nogal zwak. Het hipsteridee van ‘authenticiteit’ – het kopen van obscure en nicheproducten ‘voordat ze cool waren’ – is net zo consumentistisch als elke algoritmische trend.
Victoria, 25
Het lijkt me dat Marta haar individualiteit koestert en haar individuele consumentenkeuzes als een integraal onderdeel van haar identiteit beschouwt. Dit is altijd een wankele combinatie, want als je je identiteit koopt, kan iemand anders die ook kopen. Identiteit zou moeten voortkomen uit wat je doet, niet uit wat je koopt. Misschien moet Marta een hobby zoeken?
Ani, 71
Zodra een product op de markt is, is het beschikbaar voor iedereen. Suggereren dat het onderdeel is van de identiteit van een individuele koper is een illusie. Als Marta uniek wil zijn, zal ze moeten betalen voor een parfum op maat en ervoor zorgen dat het recept haar eigendom wordt.
De lezers kunnen zelf ook oordelen. Hoe?
Vertel ons in onze online poll: moet Elsa haar parfum veranderen?
De poll sluit 25 februari om 9.00 uur GMT.
GEURENGOEROE 