BARBARA CARTLANDS KORTSTONDIGE PARFUMAVONTUUR

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 31, 2026
Geplaatst in: ACHTERGROND, CELEB FRAGRANCES, ENTERTAINMENT. Een reactie plaatsen

MOMENTS OF LOVE

THE HEART TRIUMPANT

LOVE WINS

Op de dag van het overlijden van ‘ÜberBarbie’ Dolly Parton, verscheen ook de biografie van een vrouw die qua overdrijving en uitvergroting niet voor ‘the country girl of one liners’ onderdeed: ‘pink chiffon countess’ Barbara Cartland (1901-2000). Geschreven door Matthew Sweet. Met de heerlijke titel The Great Dictator.

Ik las een amusante recensie in The Guardian vorige week. De titel verwijst onder meer naar een van haar ‘expertises’: al haar hartveroverende romans dicteerde ze aan haar secretaresse(s) – hilarisch verbeeld door de makers van Little Britain. Op haar hoogtepunt publiceerde ze jaarlijks gemiddeld 23 romantische verstrengelingen.

Minder bekend zijn Cartlands parfumavonturen. Ik wist van hun bestaan maar heb me er nooit in verdiept. Moet je nagaan: in 1981 werd ze door Helena Rubinstein benaderd voor een parfum onder haar naam. Absurd eigenlijk als je bedenkt dat rondom die tijd parfum in een opwaartse spiraal zat onder meer door de opkomst van geuren van vermaarde Parijse juweliers en de wereld nog in de ban was van Yves Saint Laurents Opium (1977). 

Dat dan weer wel: Cartland is een van de eersten die in de categorie celeb-geuren valt en die ‘pas’ dertig jaar later de wereld zou overspoelen (en waarvan de meesten het ook niet gered hebben). Noem me er een en ik zal zwijgen.

Op Fragrantica lees ik: ‘De media sprak zich uit over de ongewoonheid van dit project – waarom Barbara, ze was toen eighty something? – terwijl de ‘historische’ en nog steeds voortdurende band tussen geur en liefde schijnbaar werd vergeten’.

Later ‘onthulde’ Cartland dat Rubinstein-president Larry Pesin haar had benaderd en dat ze de kans met beide handen aangreep, hoewel ze uitlegde dat hij ‘met dertig geuren naar Engeland was gekomen, en ze allemaal vies roken’. Na terugkeer naar het laboratorium vonden Cartland en Pesin er drie waarover ze het eens waren – ‘geïnspireerd door de kasteelfantasieën uit de verhalen en avonturen door mevrouw Cartland zo levendig beschreven’.

Fragrantica vermeldt ook: ‘Ik herinner me Moments of Love, een floriëntal die lang bleef hangen. Miss Cartland zei later dat ze de geuren heerlijk vond, maar dat de flacons niet mooi genoeg/duur genoeg oogden naar haar smaak en dat ze teleurgesteld was over de marketing. Blijkbaar had Rubinstein niet naar haar suggesties geluisterd en verkochten de parfums niet zoals gehoopt. Moments of Love leek een beetje op Opium, maar dan minder weeïg’. En: ‘Deze heet Love Wins gemaakt door Helena Rubinstein (zeker geen slechte naam)’. Leuk detail: in 1985 werd door Rubinstein Barynia gelanceerd als – verlaat – antwoord op Saint Laurents ‘parfum du scandal’.

Bij www.parfumo.com zie ik de naam van nummer drie: The Heart Triumpant. De www.perfumesociety.org tenslotte meldt dat ‘John Bailey later opklom tot privéparfumeur van Barbara Cartland: ‘Ze liet me haar bladwijzers en brieven parfumeren’. Misschien ook wel haar geurkaarsen (waar in The Great Dictator melding van wordt gemaakt), ‘hoewel ze met opmerkelijke terughoudendheid een grens trok bij geparfumeerd toiletpapier’.

Kom ik ook nog tegen: een geur uit 2019 die gewoon haar naam draagt (zie foto onder), gelukkig wel met gebruikersadvies: Pour Femme.

J’AI FAIT UN RÊVE CLAIR MADJA BEKKALI

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 26, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET I, NEO NICHE. Een reactie plaatsen

‘MONA DI ORIO-MOMENTJE’

HET WONDER VAN PARFUM

SUBTIELE ZWOELHEID IN VEEL GEDAANTEN

‘VOOR VEELEISENDE KENNERS ALS NIEUWSGIERIGE BEGINNERS’

Sommigen onder u zullen wellicht verbaasd zijn als ik zeg dat ik nog nooit van Madja Bekkali heb gehoord. Klopt. Tot vorige week. Toen greep ik – lukraak – een proefje van haar uit mijn samplevoorraad. Bij de naam dacht ik: ‘Laat maar’. Dat poëtische geneuzel over dromen, sterren en het oneindige in verband met parfum kennen we nu wel. Ook – al – in 2010 toen J’ai fait un rêve clair verscheen. 

Maar wat een subtiele geur. Het begint nietszeggends zo van ‘zal wel’ – licht houtig fris (petitgrain) en licht zoet-groen (zwarte besblad). Al snel openbaart zich het wonder van parfum (reden waarom ik geuren nog steeds fascinerend vind omdat het af en toe nog gebeurt): een heerlijke jasmijn-neroli-combi die klassiek begint maar vervolgens ‘eigenaardige’ trekjes krijgt door een flinke hand komijn en elemi-hars. Hierbij voegt zich een gulle wolk jasmijn die door deze rokerige kruidigheid lijkt te smeulen.

Bij de eerste keer had ik een ‘Mona di Orio-momentje’: ook in J’ai fait un rêve clair ruiken klassieke ingrediënten anders dan standaard, worden anders tegen elkaar uitgespeeld. De tweede keer minder – het kan zijn dat ik te ‘dolgraag’ Di Orio in nieuwe gedaanten wil ervaren – omdat Mona elle-même waarschijnlijk alle ingrediënten nog meer had uitgelicht. 

Dat maakt de basis er trouwens niet minder op en lijkt een ode op, doet bijna vintage aan, door zijn geaardheid. Niks geen poederig (witte) musk-getut of eendimensionale, maskerende vanille-finish (zoals nu zo vaak het geval is) die geuren straktrekt (zoals botox de huid) maar een volle gelaagdheid. Smaakmakers – naast hout (wit, guaiac- en cederhout en papyrus) – met duidelijke signatuur.

Ofwel, subtiele zwoelheid in veel gedaanten. De musk ruik ik niet zo goed, wel de donkere, balsemachtige warmte van de ‘natuurlijke musk’ (cistus labdanum). Daardoor slingert zich een droge wierooknoot die zich lekker thuis voelt bij de leer- en castoreum-injectie. Subtiel dierlijk. En dan die ‘vurige’ jasmijn die telkens voorbij komt zweven.

Misschien iets te subtiel – Di Orio had er wel raad mee geweten. En moet gezegd, hoe langer op de huid, hoe ik toch weer iets van Mona onderga. Deze subtiliteit komt misschien door de achtergrond van Majda Bekkali, want – het pr-offensief schiet nu uit zijn startblok – ‘ze werd geboren in een adellijke familie in Fez en groeide op te midden van voorouderlijke verhalen en artistieke schatten. Gefascineerd door de verhalen van haar voorouders – veroveraars, genezers of reizigers – ontwikkelde ze al op jonge leeftijd een passie voor schoonheid en creativiteit. Op achttienjarige leeftijd verhuisde ze naar Parijs om kunstgeschiedenis te studeren, waar ze haar nieuwsgierigheid en esthetische gevoeligheid verder kon ontwikkelen’.

Is het bescheidenheid dat hier niet verder op wordt ingegaan – me dunkt, zo’n achtergrond maakt nieuwsgierig.

Het sprookjesachtige narratief wordt vervolgd met: ‘Na een verrijkende carrière als parfumeur voor grote merken – geen namen worden genoemd; vreemd, wordt ze in deze hoedanigheid op Fragrantica vermeld? – richtte ze in 2009 haar parfumhuis op.

De uitsmijter: ‘Parfums die ware olfactorische kunstwerken zijn, vol betekenis en herinneringen, bedoeld voor zowel veeleisende kenners als nieuwsgierige beginners’. Dat is dan bepaald niet onbescheiden.

Benieuwd wat haar achternaam betekent? Ik wel. Bekkali heeft een Noord-Afrikaanse oorsprong – specifiek uit de Berberregio’s. Afgeleid van het Berberse ‘Akkali’ – zwart of donker. Als achternaam is het waarschijnlijk ontstaan ​​als beschrijving, mogelijk verwijzend naar iemand met donker haar en/of dito huidskleur, of iemand die in een ‘donker’ of schaduwrijk gebied woont. 

Check check double check: op Fragrantica wordt ze twee keer als neus opgevoerd. Zij het recent. Ze creëerde in 2019 vijf keer voor Kalahari Noème en in 2022 drie keer voor Genderfluid. Daarvoor wordt ze niet vermeld.

ATOMIC ROSE INITIO PARFUMS PRIVÉS

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 21, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET A, MASSNICHE. Getagd: , , , , , , . Een reactie plaatsen

ROOS MET WEINIG STRALINGS- EN VERBRANDINGSGEVAAR

IS DIT ALLES? IS DIT NICHE?

EEN DUPE?

Een roos. Als je goed kijkt ziet ze er een beetje verwrongen en vreemd uit – minuscule bladeren, mega doornen en bloemen zo groot als kool, als hortensia’s.

We hadden een vriendin en haar partner een paar dagen op bezoek in www.degevlogenhaan.com. Zij, met een zwak voor de Franse cultuur en mode de vie (haar moeder is er geboren), nam drie Madame Figaro’s mee ter vertier. Bij vertrek heb ik die eens ‘doorgevingerd’. Wel een exercitie als je niet meer veel ophebt met de laatste ‘lifestyle-ontwikkelingen’ – op wat voor een gebied dan ook.

Wat me opviel: nauwelijks parfumadvertenties. De nadruk ligt op promotie van luxetassen en nog luxere juweliersmerken (je zou bijna denken dat Frankrijk blaakt van economische gezondheid en geen über-dramatische schuldenlast heeft). In de uitgave van 5 en 6 juni (het betreft een supplement) doen alleen Blue de Chanel L’Exclusif en Initio – met Sugar Blast en Wild Rush – aan betalende promotie. 

Laatste is opvallend: er zijn nauwelijks nichemerken die adverteren in ‘de bladen’. Het zij uit ‘principe’, het zij uit te hoge tarieven. Je moet een flinke omzet draaien wil je in de glossy bijlage van een kwaliteitskrant adverteren (vaak onderdeel van een bredere campagne). 

Ik heb als eens uitgebreid over Initio geschreven – stammend uit een tijd dat ik aan elk nieuw merk nog serieus aandacht besteedde. Waarvan ik me nu en toen bewust van was: de uitstraling heeft een beetje weg van een net uit de grond gestampt middle the road Arabisch parfummerk dat een graantje willen meepikken van de alsmaar stijgende populariteit van niche. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat deze nieuwe middenklasmerkers Initio hebben gekopieerd. 

Wat toen en nu hetzelfde is gebleven: de hoogdravende toon en de uitwerking die de geuren op het gemoed hebben aldus het merk. Alle clichés rondom parfum worden met toeters, bellen en uitroeptekens bevestigd. En wat exclusiviteit betreft: 29 geuren gelanceerd sinds de oprichting in 2014.

Nu Atomic Rose. Wat moet je je daarbij voorstellen? Ik word van het beeld niet vrolijk. Ik zie een desolaat landschap voor me, onbewoonbaar door ‘de bom’: ‘Ecco l’orrido campo!’ (inside joke voor operafans). Door het as en geblaakte ‘voormalig’ groen, neem je alleen geraamtes, staketsels van gebouwen waar. Na een jaar is het er niet beter op geworden.

Maar ach, wat bloeit daar in de verte? Een roos. Als je goed kijkt ziet ze er een beetje verwrongen en vreemd uit – minuscule bladeren, mega doornen en bloemen zo groot als kool, als hortensia’s.

Hoe ruikt een roos met een atomische lading? Voor mij moet er iets explosiefs gebeuren. Een ‘oerknal’ in de opening (aldehydestoot in overdrive), een roos volgeladen met explosieve kruiden – komijn, nootmuskaat, kruidnagel – gefinisht met een rauw-dierlijke ondergrond of een overdosis scherpe über-synthetische witte musk die je naar de adem doet happen: ‘Atomic’, aldus zong Blondie ooit. 

Dit schrijf ik volgens mij voor het eerst: Atomic Rose een geur die zijn naam niet waarmaakt. De bedoeling: ‘Een volle roos, uitbundig, getooid met jasmijn en vanille. Begeerlijk en taboevrij, waardoor je bloost voordat je je hoofd verliest. Een bloemige verleiding stijgend naar een climax. Van timide en zacht, naar een ‘alles’ alsof uitgesproken door een betovering. De verleiding wordt intenser – rauwe aantrekkingskracht wordt onvermijdelijk. Atomic Rose barst los als een bekentenis, met een kloppend hart, blootgelegd en kwetsbaar. De liefde openbaart zich, explosief en ongetemd, waar elk moment brandt van oprechtheid’.

Bla, bla, bla, Daar is weinig ‘atomisch’ aan. Ook de uitwerking is slaapverwekkend saai. Bergamot: braaf opgevoerd – spettert niet. Turkse en Bulgaarse roos laten hun zoete tonen niet samenvloeien. Hedione moet een trilling aan jasmijn geven – ik ervaar het niet echt.

Eerder: jasmijn tempert de reeds in slaap gevallen roos. Ach ja, en dan vanille. Maakt de roos sensueel, maar er gebeurt niets spannends. Geen enkele olfactorisch effect dat je wellicht met ‘atomisch’ associeert. En dat de geur niet echt lang op de huid beklijft, is in dit geval geen probleem. Wel de prijs. 

Vreemde, maar begrijpelijke associatie? Atomic Rose heeft veel weg van een dupe geproduceerd door Lidl of Zara. Alleen welke geur werd nu gekloond? Ik heb een associatie met Midnight Poison (2007) van Dior.

EERLIJK, HEERLIJK, HEERLIJK, EERLIJK

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 19, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET B, GEURENALFABET L, GEURENALFABET S, MOET JE ECHT RUIKEN. Een reactie plaatsen

ACQUA COLONIA IN DE GLORIA

EEN + EEN = TWEE = LEKKER IN ALLE EENVOUD

4711, 4712?

ALLEMAAL SIMPEL-INGENIEUS

Een ‘nieuwe oogst’ van de Acqua Colonia’s van 4711 links laten liggen. Had ooit een tas vol cadeau gekregen, acht jaar geleden of zo, tijdens een interview in Keulen op het hoofdkantoor van 4711. Ik zag – toen al – een aantal nieuwe variaties (heb er meerdere op deze blog besproken) waarvan ik dacht: ‘leuke combi’s’. Maar me erin verdiepen… tot ik onlangs, tijdens het inrichten van mijn nieuw geurwerkplaats, de tas weer zag staan. 

Een oude gedachte: ik meng ze alle twaalf (!) en noem het 4712. Toch maar niet. Een nieuwe vraag: hoeveel nieuwe zijn er inmiddels verschenen? Eerst naar www.4711.com en vervolgens naar www.fragrantica.com. De meest recente reviews die ik naast Fig & Vetiver (weer zo’n simpele en leuke combi, die ik nu niet bespreek) op Fragrantica zag, stemde me weer droevig: van de laatste vijftien recensies ken ik er slechts een. Blue de Chanel edp. De vijftiende was van By Kilian: Midnight Espresso. Gaap gaap. Maar dit terzijde.

In ieder geval: ik tel nu vijftien Acqua Colonia’s die nog steeds te koop zijn. Ik bespreek er drie. Blood Orange & Basil (2010), Lime & Nutmeg (2015), Saffron & Iris (2018).

Bij de eerste besprekingen van Acqua Colonia door mij, maakte ik de vergelijking met de Aqua Allegoria’s van Guerlain. Zelfde uitgangspunt: twee – dan wel niet – onverwachte smaakmakers met elkaar blenden. En terwijl Guerlain steeds meer hiervan verwijderd raakte en het concept onderdompelde in een te blingbling glamourachtige en te vrouwelijke setting, bleef 4711 gelukkig dicht bij de bron: een + een = twee = lekker in alle eenvoud genieten.

Mijn ‘gelijk’ blijkt wel uit het laatste allegorische water van Guerlain: Florabloom Perle (weer zo’n ‘onfrisse’ tut-glamournaam) is het tegenovergestelde van eenvoud, eerder doorgedraaide Franse verfijning waar het niet nodig is: rozenwater, mango, limoen, bergamot, roos, tuberoos, witte bloemen, groene noten, iris, viooltje, kokosnoot, musk, poederachtige noten en sandelhout.

Ik weet dat er zich achter elke twee hoofdnoten van deze drie Acqua Colonia’s meer ingrediënten schuilgaan om tot het gewenste resultaat te komen, maar waar het om draait is dat je de twee ‘hoofdgeuren’ makkelijke weet te detecteren. Niet moeilijk. Ik vermoed trouwens dat alle duo-composities worden gedragen door een flinke waternoot. Ofwel calone (uitgevonden in de jaren zestig van vorige eeuw dat de geur van zeebries met maritieme en ozonachtige nuances treffend vangt).

Waarschuwing vooraf: Acqua Colonia geeft niet de aromatisch-knisperende, energiek-vibrerende en zelfs rustgevende noot van de ‘echte’ 4711 – eigen aan de klassieke eau de cologne. Wel is er een klaterende cascade van water waarop de twee smaakmakers dansen. Ruik je voortreffelijk in Saffron & Iris. Grappig: saffraan speelt hier een andere rol. Normaal gebruikt als ‘opwarmer’ voor composities met roos en oud, hier legt het een zoete laag – met toefjes rood fruit en groene nuances – over de iris, die ook interessant, hier zich van zijn meest frisse kant laat zien (denk: Prada’s Infusion d’Iris in eau de cologne-concentraat). Op ‘het eind’ wordt de geur wat warmer maar die verrassende kick blijft bestaan. Aangenaam.

Nootmuskaat in een geur? Kom er maar eens om. Even een zijlijn: als kookliefhebber, verdiep ik me in ‘klassieke’ specerijen die zo voor de hand liggen en meer uit gewoonte worden gebruikt dan uit ‘vernieuwing’. Nootmuskaat is zo’n geval: wordt meestal plichtsgetrouw ‘voor de geur’ over de bloemkool met bechamelsaus gestrooid (stamppot andijvie niet vergeten) en in bijvoorbeeld bij vijgen op wijn. Ik kom er de laatste tijd achter dat de noot veelzijdiger toegepast kan worden (in de klassieke sladressing bijvoorbeeld of bij gebakken aardappelen).

En laat je dat nu in Lime & Nutmeg zo goed ruiken. Hoe de kruidige, poederige en bijna droog- en -‘stroefheid’ van nootmuskaat zich zo lekker laat vastplakken op de limoenschillen – de opmaat voor een zomerse cocktail. Chapeau. Dit bedoel ik nu: Lime & Nutmeg is zo aangenaam beyond gender vergeleken met Guerlains Aqua Allegoria. 

Tenslotte Blood Orange & Basil. Komt aardig in de buurt van Mandarine Basilic (2007) van Guerlain. Ik kan me herinneren dat ik toen de 125ml flacon binnen no time had leeggespoten: zo lekker die mix van zoetsappige frisheid vermengd met kruidig-groene ondertonen. 

Blood Orange & Basil doet er niet voor onder. Sterker, bloedsinaasappel in dit geval, maakt de geur spannender, bitter-zoeter. En dat is het eigenlijk, en is eigenlijk meer dan genoeg. Rode bitter-zoete frisheid werkt samen met kruidig en pittig ‘koninklijk’ groen. 

Natuurlijk, deze colognes verdwijnen als sneeuw voor de zon, maar het is van tijd tot tijd verhelderend om – in je wens je te onderscheiden met (über)niche geuren – terug te gaan tot de basics. Acqua di Colonia kan hierin een goede leidraad zijn. 

Tenslotte: ‘bien étonnés de se trouver ensemble’, zeggen de Fransen (goed opgeleide Nederlanders vroeger ook) wanneer die zich verbazen over, in dit geval iets, dat op het eerste gezicht niet in de lijn der verwachting ligt van de, in dit geval, maker. Ofwel, het oudste en ‘koudste’ merk met mondiaal bereik buigt zich over het donkerste hout denkbaar. Ofwel, 4711 meets Oud. Voordeel: Oud Royal is beduidend lager dan het gemiddelde oudje: 100ml € 120,00. Ben benieuwd of ze me nog herinneren als ik een mail stuur en vraag om een testflaconnetje… 

INCENS OUD NICOLAÏ

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 13, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET I, NICHE. Een reactie plaatsen

‘HITTEBESTENDIGE’ HEERLIJKHEID 

INSPIRATIEBRON: GAAP-GAAP CLICHÉ

DE INVULLING: AANGENAME NEUSTRILLINGEN

GEEN RIB, MAAR FLUWEEL

De absurde vraag die ik me in gedachten wel eens stel: je wordt voorgoed verbannen naar een onbewoond eiland vanwege olfactorische bomaanslagen, en je mag van één merk een stuk of wat geuren meenemen, welk ‘heilig huis’ wordt het dan? 

Ga er maar aanstaan. Oriza L Legrand, Robert Piguet, Le Galion, Annick Goutal spoken door mijn gedachten. In ieder geval geen old school-producent (Dior, Chanel, Guerlain, etc). Hoe edel sommige van hun geuren nog zijn, ze zijn toch te veel verstrikt geraakt in de fff-wedloop (fast forward fragrances). 

Waar ik altijd blij van wordt: Patricia Nicolaï (inmiddels Parfums Nicolaï; de naamgeefster doet het wat rustiger aan heb ik begrepen). Alles vloeit in haar creaties samen. Hier volgen vier clichés: vakmanschap (ze is geparenteerd aan de familie Guerlain), kwaliteit, talent en originaliteit (gebaseerd op de klassieke parfumopbouw).

Iets wat bij de concurrenten maar al te vaak ontbreekt, bezit zij in ‘ruime mate’: de deugd bescheidenheid. Hier volgt nóg een cliché: zij laat de geuren voor zich spreken. Ze speelt met concepten, maakt onverwachte – nog zo’n cliché, in deze dus waar – combinaties, en soms benadert ze een geur vanuit diep respect voor een specifiek ingrediënt.

Patricia Nicolaï heeft, gelijk haar concullega’s, lang gewacht voor ze zich aan oudh waagde. De ‘angst’ om te copycatten met dit edele hout was in het begin groot (millenniumwissel), maar gezien in de jaren daarna de ongekende diverse toepasbaarheid van oudh werd onderkend – het laat zich met elk ingrediënt mengen blijkt – ging bijna iedereen erin mee. 

‘Patries’ dus ook. In 2013 mengde ze oudh met amber (niet geroken), drie jaar later een alleen met oudh (idem) en een met wierook. Laatste doet mijn neusharen de afgelopen dagen aangenaam trillen. De inspiratiebron is gaap-gaap cliché: ‘Een olfactorische reis geïnspireerd door de legendes van Duizend-en-een-nacht. Ik wilde die betoverende sfeer nabootsen. Wierook en oudh komen samen om een ​​eeuwenoud verhaal te vertellen’ – olfactorisch dan. Prachtig verwerkt, wat ingrediënten betreft dan. 

Nicolaï: ‘Met zijn uitzonderlijke akkoord op basis van Omaanse wierook en Cambodjaanse oud brengt de opening met alsem en koriander een aangename frisheid in een gourmandachtige, likeurachtige noot die opwarmt met het houtachtige hart van oud, ceder en patchoeli. De leerachtige, dierlijke basis verlengt het hypnotiserende effect van de houtsoorten en de brandende wierook’.

Gezien ik door Le Dix de eigenaardige charme van koriander weer heb ontdekt, gaan bij mij enthousiast de neusvleugels omhoog om die te ontdekken. Een lekkere groene opening. Meer wrang dan fris – dank u koriander in samenwerking met alsem (artemisia) die het wrang-frisse effect versterkt. Verwacht bij Nicolaï vervolgens geen full blown oudh-explosie, eerder een aangename wind waarin je als goed door ruikt een roos voorbij ziet dwarrelen. Een typische ‘Nicolaï’-roos dat wel: zoet, beetje zurig maar rijk en gul.

Er gebeurt meer aan sensaties (denk hout), maar het is de wierook die er uitspringt. Geen kerkwierook, maar eerder zacht (ook dankzij patchoeli) – noem het melkachtig richting mirre. En ondanks de animaal-ruwe toevoegingen in de basis – bevergeil, styrax, ambrette, musk – die diepte en ‘spanning’ geven, blijft de geur elegant. Ribfluweel wordt fluweel.

Draag Incens Oud zoals ze het in het land van duizend-en-een-verhalen doen, dus terwijl de zon de aarde doet branden. Hittebestendige luxe zeg maar. Daar ‘dagelijkse kost’, hier inmiddels bijna ook. Behoefte aan verfrissing… (dit lijkt een door DeepSeek aangedragen uitsmijter van deze post): Parfums Nicolaï heeft wat betreft ook veel moois en schoons in het assortiment – waarvan ik enkele zeker zal inpakken voor mijn ‘laatste’ reis ;->

BOHEMIAN INFUSION THAMEEN

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 9, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET B, NEO NICHE. Getagd: , , , , , , . Een reactie plaatsen

DONKER-RUIGE BIITTERGROENE GEUR MET HIPPY-FINISH 

INFUSIE-EXTRACTIE, OFWEL, GEURTJE ‘TREKKEN’

GEEN BLOEMEN VANZELFSPREKEND

Wat doen die rozen daar?

De naam kwam me bekend voor. Even graven in mijn directe geurgeheugen… wat was het ook alweer? Oh ja, iets aanstellerigs, iets wat je nooit kunt vertalen in een geur, iets met een belachelijke prijs. Oh ja, Peacock Throne (behandeld op mijn Facebookpagina).  

Bohemian Infusion (2023) doet in ieder geval precies wat ik me bij naam voorstel: Bohemian staat voor wild, buiten de lijntjes, onconventioneel, onafhankelijk, anti-burgerlijk en blablabla. Infusion – staat voor hip & happening. In relatie met geur werd het door Prada geïntroduceerd met Infusion d’Iris uit 2007 – heerlijke geur nog steeds. Prada was de eerste die je wou doen laten geloven dat infusie een nieuwe bedachte extractiemethode voor parfumingrediënten was – ik zie de pr-vrouw het me nog tijdens de privépresentatie in Brussel omslachtig uitleggen.

Marketinggezwets dus. Want infusie is het proces waarbij aroma’s uit plantaardig materiaal in een oplosmiddel wordt geëxtraheerd, voornamelijk gedaan voor de smaak, niet voor de geur (dat is een soort ‘bijproduct’). Infusie wordt plat gezegd ook wel ‘trekken’ genoemd. 

Bohemian Infusion: klinkt in ieder geval ‘lekker’ zo’n naam. Helemaal mooi: dat onconventionele, dat buiten de lijntjes haalde Thameen – Arabisch voor dierbaar, waardevol – uit de rijke geschiedenis van een roemruchte plek in Londen. In de 18de eeuw stond Covent Garden Piazza bekend als een rosse buurt dat bekende prostituees aantrok – Betty Careless, Jane Douglas – ‘een speelveld voor de zondige en decadente genoegens van de dandy’s en literaire figuren’ aldus Thameen.

The ‘Ol-la-la’ list

Had je moeite met het zoeken van de ware dan bood de Harris’s List of Covent Garden Ladies uitkomst, volgens kenners de ‘essentiële gids en accessoire voor elke serieuze heer van plezier’. Hoe ruikt zo’n buurt, hoe ruikt zo’n ‘meisje van plezier’. Volgens Thameen donker-ruig met hippy-finish, een deken van warme patchoeli vermengd met aardse noten.

En natuurlijk zonder bloemen. En natuurlijk met slechts een vleugje frisheid. De grapefruit, petitgrain en zwarte bes zijn als een briesje, als regendruppels die doodslaan op warm zand. Ik neem met name zwarte bes waar: fluwelig, friszoet. 

Mooi is de overgang met kardemom en gember. Een frisgroene prikkeling met een licht bittergroene en beetje ijle ondertoon die volgens mij wordt ‘veroorzaakt’ door mirte en artemisia (bijvoet): groen, aards, bitter en met kruidige ondertoon – blijft fascinerend zo’n geurprogressie. Kamferachtig is het juiste woord. Ruik je niet meer zo vaak.

Dan komt de ‘infusie’ echt op stoom… een explosie van donkere nuances die nog meer aardsheid levert: patchoeli, ambroxan, labdanum en amber. Een mooie balans tussen grof en verfijnd, tussen warm en sensueel. Bohemian Infusion walmt niet na en laat een mooie, warme en bittergroene sensatie achter op de huid.

Maar dan de prijs: 100ml € 298,95. Staat, net zoals Peacock Throne, niet in verhouding tot de inhoud, ook al noem je de sterkte ‘cologne elixir’.

WORDEN GEUREN DOMMER?

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op augustus 4, 2026
Geplaatst in: ACHTERGROND, ENTERTAINMENT, ZOU VERBODEN MOETEN WORDEN OF NIET?. Getagd: , , , . Een reactie plaatsen

AI: ASSISTENT OF REMPLACANT? 

INWISSELBAARHEID LIGT OP DE LOER

‘CASANOVA-GEUR MET EEN TEDER HART’

Vraag: worden geuren door AI dommer? Antwoord: weet ik – nog – niet. En: hoe definieer je dom, of correcter gezegd, onwetendheid? Ik zeg: vul zelf maar een keer in. Onduidelijk is in ieder geval hoe veel geuren nu al in samenwerking met deze ‘invasieve entiteit’ worden gemaakt. Wie te vragen? Je kunt dan vanachter je smartphone niet om AI heen, ervanuit gaand dat kennis over deze recente ontwikkelingen waarschijnlijk nog níet in boeken in bibliotheken is te vinden.

DeepSeek antwoordt mij (ingekort waar nodig): ‘Ja, AI creëert geuren. Het landschap is verdeeld tussen het experiment en de commercie, waar AI momenteel een krachtig assistent is in plaats van een volwaardige vervanging voor parfumeurs.’

Voorbeelden volgen: ‘Het MIT Media Lab heeft Anemoia Device ontwikkeld dat generatieve AI gebruikt voor op maat gemaakte geuren op basis van foto’s.’ Daarnaast ‘heeft het Institute of Science Tokyo een OG Diffusion ontwikkeld dat formules genereert op basis van eenvoudige beschrijvingen zoals houtachtig of bloemig (door mensen als ‘echte geuren’ herkend). 

Tenslotte: ‘Grote producenten zoals Givaudan en IFF gebruiken AI-tools (Carto, Ernest, Jennie) om de ontwikkeling te versnellen, consumentenvoorkeuren te voorspellen en parfumeurs te ondersteunen’. En ‘startups zoals Osmo werken aan digitalisering ter creatie van gepersonaliseerde parfums.’ Let wel: dit is wat DeepSeek aanlevert, want er gebeurt veel meer op dit gebied (wordt wellicht vervolgd). 

Testing, testing, testing

DeepSeek sluit geruststellend af: ‘De industrie benadrukt dat AI het proces stroomlijnt en is bedoeld ter ondersteuning van parfumeurs, niet ter vervanging. AI kan repetitieve taken overnemen en data-gestuurde inzichten leveren. De toekomst van parfum ligt in samenwerking tussen mens en AI’. 

Dat klinkt gezellig. Toch twijfel ik bij dat laatste gezien parfumcompositie uiteindelijk een trucje is uit dezelfde trukendoos. Hoeveel nieuwe – misschien wel door AI bedachte – ingrediënten ook verschijnen: ermee ‘spelen’ met bestaande ingrediënten blijft een kwestie van repetitie: welke combinatie maak je, welke niet? 

Als je als neus steeds dezelfde door AI gegenereerde info (die alleen maar in omvang zal toenemen, waarschijnlijk niet ‘in kennis’) krijgt voorgeschoteld, zal dat uiteindelijk dezelfde voorspelbare formules opleveren. En dat laatste gebeurt ook al heel lang zónder AI in een wereld die door marketing, niet door creativiteit wordt geleid. 

Mocht door AI begrippen als ‘beleving’, ‘authenticiteit’ en ‘emotie’ verloren raken (begrippen die dezelfde marketing zo graag plakt op de klassiek gemaakte parfums): deze ‘karaktertrekken’ zijn er volgens mij in de meeste gevallen al uit gezeefd (ook bij de exclusieve nicheparfums).

Los daarvan: ‘verdomming’, vervlakking en inwisselbaarheid ligt nu sowieso op de loer gezien het luxeconcern Kering (van François-Henri Pinault) met zijn geurportfolio – Creed, Gucci, Bottega Veneta, Balenciaga, Matière Première, Alexander McQueen, Pomellato – onlangs een joint venture is aangegaan voor een periode van vijftig jaar (absurde tijdsspanne) met L’Oréal. 

Hoe groot de diversiteit aan creativiteit bij deze cosmeticagigant ook moge zijn, AI zal zeker nodig zijn. Al was het alleen maar om te waarschuwen voor eenheidsworst, doublures én de door hem aangeleverde domheid. Ofwel, hapklare brokken eenzijdigheid en daardoor vervlakking van kennis en daardoor ‘more of the same’ omdat iedereen gebruik van hetzelfde maakt. 

Trouwens, van sommige geuren hoop je dat die al door AI zijn gefabriceerd. Voorbeeld: van de week had ik Thomas een paar dagen te logeren. Een vriendje van mijn tweelingzus (beide verstandelijk beperkt). Trots liet hij mij zijn nieuwe geurtje zien. Niet echt nodig: de indringende wolk was hem vooruitgesneld: een olfactorische ontregellaar van heb ik jou daar. Zou je kunnen typeren als een domme geur. Daar valt als creatief en artisanaal parfumeur geen eer aan te behalen, dat gun je gewoon AI. 

De geur in kwestie, blijkt aan de hand van de gescande foto: UdV Night Pour Homme. De afkorting staat voor Ulric de Varens (een ‘klassieke’ naam in ‘het-onderste-plankje-van-de -drogisterij’-segment). De wervende tekst: ‘Geïnspireerd op de charme van een feestelijke sfeer… ware verleiding, die de delicate geur van fruitige noten (ananas, appel) en de betoverende allure van cederhout en kaneel onthult, en onomwonden de essentie van de deugd van houtachtige tederheid en tonkaboon blootlegt. Een Casanova-geur met een teder hart’. 

Geurengoeroe oordeelt: bijna letterlijk adembenemend deze overdosed spicebomb van appel, kaneel en tonkaboon gedragen door heel veel – uiteraard synthetische – grijze amber. Prijs: rond € 8,00 (100ml). 

‘Een Casanova-geur met een teder hart‘

LE DIX (VINTAGE) BALENCIAGA 

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op juli 26, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET L, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN, VINTAGE. Getagd: , , , , , . Een reactie plaatsen

EDELE ALDEHYDE MET KORIANDERKICK

SIERLIJKE BLOEMENBLEND GELEID DOOR VIOOLTJE

N°5 MET VIOOLTJES

ÉÉN EN AL ELEGANTIE, LEKKER TRUTTY-TUTTI ZO JE WIL

Ooit op de kop getikt in een oude apotheek op Curacao

Mochten ze nu bij Balenciaga een huishistoricus in dienst hebben, dan moet die eens goed de teksten en beelden nakijken die de marketingpiepeltjes de wereld insturen. Of ík zit ernaast: maar ik zie nergens dat de flacon gebruikt voor de nieuwe parfumcollectie (2025) gebaseerd is op een uit het archief.

De flacon in kwestie zou gebruikt zijn voor zijn eerste parfum Le Dix uit 1947 – genoemd naar het adres aan de Avenue George V (Parijs) waar Cristobal zijn couturehuis hield. Maar volgens mij is dat de geslepen ‘Guerlaineske’ flacon (standaard voor de meeste van Balenciaga’s vintage geuren). Zie foto links.

De ongeloofwaardigheid stijgt alleen maar bij dit pr-bericht: ‘Deze getrouwe replica van het origineel van Le Dix vergde vijftien jaar onderzoek. Ontdekt in de archieven, gescand en tot in het kleinste detail gereproduceerd’. Vijftien jaar onderzoek? Hoe groot zijn die archieven en waar bevinden zich die? Ja, dikke doei! Ontdekt in de archieven: logisch lijkt me. Het bijgeleverde bewijs lijkt eerder op een nieuwe, oud gemaakte foto – bij Balenciaga houden ze van ‘gepatineerde charme’ veroorzaakt door het verstrijken der tijd; zo ogen de etiketten versleten.

Nog ouder?

In ieder geval, Le Dix is ook een van de tien nieuwe geuren maar heeft compositorisch niets vandoen met het origineel. De nieuwe wordt omschreven als ‘gerevitaliseerd door de combinatie van iris-absolue met innovatieve, geïsoleerde iris-aldehyden (nog nooit van gehoord en ook niet te vinden op www), versterkt door viooltjesblad-absolue en essentiële oliën van wierook’.

Volgens mij was er een reden om de geur te revitaliseren: de opvallende en lang aanhoudende korianderwolk in de opening. Lang geleden dat ik zo ‘overtuigend’ koriander heb geroken: stoffig, kruidig met een lichtzoete ondertoon (hier opgepept door citrusnoten). Maakt de geur op de een of andere manier actueel (denk Comme des Garçons). En te moeilijk volgens de ongeschreven parfumwetten van nu: fris, vriendelijk, roodfruitig met musky feel moet het zijn.

Hierachter verbergt zich een heerlijke aldehyden-sluier met een klassieke bloemencombi van sierlijke roos en sensueel ylang-ylang. Ruik je goed, maar het is ‘uiteindelijk’ het viooltje dat de meeste aandacht opeist. Zoet, fris en puur maar niet banketbakkerijzoet – terwijl de koriander nog resoneert. Eerder bescheiden langzaam verdwijnend in een volle sandelhoutachtige basis met vanille als hoofdcomponent. Eén en al elegantie – lekker trutty-tutti zo je wil. 

Le Dix wordt door geuringewijden N°5 met viooltjes genoemd. De link door de aldehyden begrijp ik, die zijn alleen in Balenciaga minder opdringerig (en inmiddels in N°5 eveneens). En Le Dix is in vergelijk sierlijker. Hier volgt een cliché: waar Le Dix een ‘wervelende’ jurk van chiffon met linten, pailleten en ruches is, is N°5 dezelfde jurk maar dan met minder ‘overbodige’ frutsels. 

Echt, of echt oud gemaakt?

OPUS XVI TIMBER AMOUAGE

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op juli 20, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET O, NICHE, NICHE IN DE PARFUMERIEKETEN. Een reactie plaatsen

VERZAMELD HOUT

ZO MOET HOUT RUIKEN

AMOUAGE’S ARBORETUM 

BOS MET BRANDGEVAAR OP DE LOER 

Het is alweer een tijd geleden dat ik een Opus uit The Library Collection van Amouage heb ‘gelezen’. Even kijken in mijn eigen omvangrijke oeuvre. Hmm, ik loop acht hoofdstukken achter. Opus VIII was de laatste. 2014 alweer. Durf niet eens te denken wat ik allemaal gemist heb, want: alle geuren van Amouage zijn uitmuntend (ik gebruik deze omschrijving zelden). Alleen, Amouage treft hetzelfde euvel als zoveel merken: het lanceert gewoon te veel – hou daar eens mee op.

Kleine kans naar ik vrees, want ik vernam uit welingelichte kringen dat Amouage mondiale schaalvergroting aan het nastreven is. Wat betreft Nederland – eerst te koop bij een klein aantal onafhankelijke parfumerieën, nu ook bij Skins en de Bijenkorf. Nou, dan weet je het wel.

Een ander dingetje. Heb een tijdje geleden Amouage een email gestuurd naar aanleiding van hun nieuwe attar-collectie. Ik vermeldde bescheiden dat ik vanaf hun eerste geur veel over ze heb geschreven. Had wat (vertaalde) posts meegestuurd, gelardeerd met lofuitingen én het verzoek of ze mij een proefpakketje konden toesturen gezien het in Nederland niet te koop is – was bereid te betalen. Niet eens bevestiging van mijn verstuurde verzoek ontvangen. Hmm, zal wel. So much for being approachable online. Maar genoeg gegeurzeurd. 

Wat is dat toch fijn, dat je vanaf de eerste spray weet dat je een goede geur in handen hebt. Je ruikt kwaliteit, verfijning en diepgang. Laatste is eigenlijk vreemd omdat van een geur te zeggen, maar op Opus VIII (2025) is het toch van toepassing. Komt natuurlijk door het hoofdbestanddeel: hout. Pak een tak, pak een onbewerkte plank, kneus het, wrijf erover en je ruikt gelaagde natuur met veel nuances.

Met Opus VIII lijkt of je door een arboretum loopt – door de felle zomer uitgedroogd dat wel. Tijdens het verpozen ruik je impressies van diverse soorten bomen – het hangt in de lucht dat gevoel van warm hout, ‘bejaard’ groen en zand – die samen een intens, rijk en tevredenstellend natuurgevoel oproepen.

Eerst een klein zuchtje frisheid van kardemon en lavendel die snel het houtthema oppikt door cipres – ook fris en kruidig maar dan meer richting dennennaalden. Dit is nog maar het begin.

Echt hout ruik je nog steeds niet: wel de ijle lucht van jeneverbes (vaak geassocieerd met de geur van duinen en branding), wierook (verbrand hout in feite) en ‘tranen van de spar’ – denk zoetig, honingachtig met een vleugje terpentijn. Het effect: een mengeling van fris, ijl, groen, droog en ‘zand’. Een bos waar door droogte brandgevaar op de loer ligt. Energiek, smeulend, loom-warm tegelijkertijd. 

En dan bundelt zich dit alles samen geholpen door extra sterke houtinjecties: palo santo (zoet, mirre-achtig), sandelhout (warm met roosachtig effect), cederhout (zonnig droog) en patchoeli (warm, vochtig). Heel merkwaardig: alle vier verspreiden hun eigen specifieke geur, terwijl ze samen tot een geheel harmoniseren. Voor mijn gevoel resteert en overheerst de palo santo en sandelhout als dry down. Een heerlijk, warm, beetje zwoel rijk dichter-bij-de-natuur-gevoel.

Het kan verkeren: ik über-enthousiast terwijl een vriendin van me droogjes opmerkte: ‘Doet de me denken aan Caran d’Ache’. Van de kleurpotloden. Ik snap de associatie, dat wel. 

Amouage ziet de geur (van hout) als ‘de meest oeroude, meest natuurlijke vormen van kennis uit het verleden, terwijl het optimistisch blijft kijken naar de wijsheid die de toekomst nog zal brengen’.

RED REDEMPTION OJAR

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op juli 15, 2026
Geplaatst in: GEURENALFABET R, MASSNICHE. Een reactie plaatsen

VIND HET NOGAL WAT ZO’N NAAM 

ALOM GERESPECTEERDE OMAANSE PERSOONLIJKHEID

ULTIEME MANNELIJKE EN KRACHTIGE ROOS

JE RUIKT NIETS SCHERPS OF SCHEELS DAT WIJST OP SYNTHETISCH

‘Geurengoeroe wie of wat is Ojar?’ ‘Dank je voor de vraag. Ik lees op de homesite: opgericht door Sheikha Hind Bahwan, een alom gerespecteerde Omaanse persoonlijkheid en ondernemer, is Ojar voortgekomen uit haar diepe passie voor parfumerie en het rijke erfgoed en de cultuur van Oman. Verrijkt door de levendige contrasten, de warmte van de bevolking, de unieke ingrediënten en caleidoscoop aan kleuren, belichaamt Ojar de essentie van Oman.’ Alom gerespecteerd, warmte van de bevolking… fijn voor haar. 

‘Nog een vraag?’ ‘Ja, betekent Ojar nog iets?’ ‘Ah, ik zie dat u een echte journalist bent – respect! Ojar is afgeleid van hojari, algemeen beschouwd als de fijnste kwaliteit wierook, afkomstig uit het Dhofar-gebergte in Oman. Met zijn rijke geschiedenis diepgeworteld in het sultanaat, heeft wierook een aanzienlijke culturele waarde en is het een belangrijk ingrediënt in collectie van Ojar’.

Ach ja, ik kijk er toch iets anders naar. Het merk is onderdeel van een algehele diversificatie in het Nabije Oosten: van olie naar van alles en nog wat met Dubai in de VAE als lichtend voorbeeld.

Parfum past Oman als een met geuren ingesmeerde handschoen, tenminste ervan uitgaand als je de oprichting van Amouage in 1983 als het startpunt beschouwt van niche (dat toen als begrip nog niet bestond) in deze regio met mondiale aspiraties. Inmiddels staat de teller van Omaanse merken op 25, allemaal recentelijk wat oprichtingsjaar betreft. Waaronder Ojar dus – van die ‘alom gerespecteerde Omaanse persoonlijkheid’. 

Met onder andere Red Redemption (2022). Vind het nogal wat zo’n naam. Rode Verlossing. Wat moet ik me daarbij voorstellen – ik kan best wel filmisch denken, maar er komt geen beeld naar boven. 

Het leuke aan het merk: het neemt zichzelf niet helemaal serieus in de zin dat je alle geuren kunt layeren. Ojar verwoordt het zo: ‘Met de Ojar-routine word je de regisseur van je eigen geurbeleving. Laat je meeslepen door de kunst van het combineren en meng de betoverende noten van Ojars uniseks-geuren tot een symfonie die jouw individualiteit weerspiegelt’. 

Regisseur van je eigen geurbeleving, meeslepen, jouw individualiteit weerspiegelt… tut, tut, tut. Kan er ook nog wel bij: ‘Opmerkelijke veelzijdigheid, waardoor u een persoonlijke reis kunt beginnen en uw eigen unieke kenmerkende geur creëert.’ Alsof je een kunstcollectie cureert en/of een orkest dirigeert.

Dan de geur: Red Redemption is aldus de site ‘een gedurfde interpretatie van de ultieme mannelijke en krachtige roos. De topnoten van bloedsinaasappel en roze peper geven diepte aan de frisheid, terwijl de weelderigheid van amber en de mysterieuze intensiteit van vetiver de geur persoonlijkheid en kracht verlenen. Een charismatische combinatie, die de elegantie van de roos met haar vurige karakter combineert.’

Het leuke: de roos als ultiem mannelijk gepresenteerd. Inderdaad gewoon in Arabië, bij ons voor de gemiddelde parfumliefhebber nog steeds vrouwelijk. Het lekkere: de opening is prachtig – de bloedsinaasappel lijkt wel volgepropt met de roze peper, met een eigenaardig, ongewoon prikkelend-zoet effect. Dan komt de roos als het ware ‘vloeiend’ voorbij. Zoet, om niet te zeggen, superzoet met ‘bijsmaken’ van rood fruit vastgehouden door ‘witte’ amber.

Je moet diep de geur in om de ‘mysterieuze intensiteit’ van vetiver en eikenmos waar te nemen, maar op een gegeven moment ruik je door de zoete rozenweelde iets straks, droogs en donker die vervolgens verdwijnt in een bad van witte musk en vanille. Mooi ook: Red Redemption heeft een hoog natuurlijk gehalte. Je ruikt niets scherps of scheels dat wijst op synthetisch, mooi gemaskeerd dus. Ik had Red Redemption graag willen mengen, maar er zit geen ander proefje van Ojar in mijn ‘grabbelton’. Opvallend aan het proefje: geen spray, maar een roll-on (kun je ook met de absolute-versie ervaren). Soort van chic, soort van ‘tijd nemen voor’.

Gemaakt door Jordi Fernández. Even checken. Fragrantica: het bekende inwisselbare riedeltje: ‘senior parfumeur bij Givaudan. Geboren en getogen in Catalonië werd hij op jonge leeftijd aangetrokken wordt door de kunst van de parfumerie. In tegenstelling tot collega’s die een traditioneel pad volgden (ISIPCA Versailles), is Jordi autodidact.’ Ach gossie: ‘Hij haalt inspiratie uit zijn eigen emoties, dierbare herinneringen, mensen en voortdurende reizen’. Een lekkere woke-visie van hem als uitsmijter: ‘Parfumerie is een voortdurende vorm van creativiteit, een universele cultuur die alle diversiteiten verenigt.’

Opgepast: als een van laatsten in de rij creëerde hij onlangs voor Jean Paul Gaultier French Oud.