GENOEMD NAAR ANNA PAVLOVA (DIE VAN HET TOETJE)
ISADORA DUNCAN, MARGOT FONTEYN, MARTHA GRAHAM?
AAGENAAM – NIET ECHT BOEIEND
MIDDLE OF THE ROAD NICHE
Zal toch wel niet? Die beroemdste balletdanseres uit de geschiedenis na zoveel jaar weer met een parfum vereerd. De geur – The Swan uit 2024 – heeft ook een ondertitel: Never Lost or Forgotten. Het laatste is misschien waar, het eerste niet. Daar is volgens mij helemaal geen sprake van.
Wie moet Anna Pavlova dan níet verloren hebben? Zo toch maar even Wiki-pediaën. De geur is in ieder geval geproduceerd door Botanicae – het merk met eveneens een ondertitel: expressions. ‘Whatever!’ denk ik dan.
De ‘interessante klinkende’ firmanaam is bedacht, want het woord bestaat niet. Wel botanica, en dat behoeft geen uitleg. Ik word bijna kwaad als ik de beweegredenen lees inzake de oprichting. Come on! Maakt de nieuwe generatie niche-geurmakers allemaal gebruik van dezelfde marketingschool? Inwisselbare interessantdoenerij.
Want: ‘We zijn altijd al reizigers, ondernemers en nieuwsgierigen geweest’. Gôh, je meent het: ‘In 2012 begonnen we onze reis in de parfumindustrie en hadden we het geluk onze kennis in het Midden-Oosten verder te kunnen ontwikkelen. Parfum is daar cultuur en in elk huis worden ingrediënten en hun mengsels van generatie op generatie doorgegeven’. Zou’t echt?
Gaap, gaap: ‘Emiraten, Iran, Saoedi-Arabië, Oman, Libanon, India, Pakistan… Onze ervaring groeide. We reisden door Oost-Afrika en Zuid-Azië. Een spannende periode die ons leerde onze ogen te openen voor andere culturen, hun geuren en tradities. Eind 2018 riep de Middellandse Zee ons terug en keerden we terug naar huis. Van daaruit blijven we reizen en wortel schieten.’
Dit is wel heel erg: ‘Nu distilleren we onze verhalen om hun essentie te extraheren en te bewaren via onze parfums’. Inside barf of outside barf?
‘Met multinationals – vraag: welke? – werken we met de historische merken – vraag: welke? – van de regio – vraag: welke? Voor hen coördineren we de formulering en leveren we parfums (ik snap er niets van). Dan de laatse zin: ‘Terwijl we eindeloos met elkaar praten onder het genot van een kop thee’.
Opvallend: Anna Pavlova – geboren 1881 – moet wel heel belangrijk voor de oprichters zijn: ze is de enige persoon in de 22 geuren tellende collectie vernoemd naar een celebrity avant la lettre. Leuk weetje ‘voor ons’: ze overleed in Den Haag in 1931. Haar doorbraak: in 1907 met de vertolking van De stervende zwaan – een speciaal voor haar gemaakte choreografie. Men zegt Pavlova dit ongeveer 4.000 keer heeft uitgevoerd. Meer weten: Anna Pavlova
Toch wel een dingetje: hoe interpreteer je een bekend persoon olfactorisch? In het begin, in het begin van niche dus, vond ik het wel leuk wat Histoires de Parfums en Parfums d’Empire deden (allebei doorgegroeid en gestopt met aan historische personen gerelateerde geuren). Inmiddels is het bijna gratuit en bijna absurd geworden. Want echt in een persoon verdiepen doet de parfumindustrie pas tellement.
Geldt ook voor de compositie van The Swan – concentratie: elixir de parfum. Wel aardig, maar niet verpletterend (hoeft natuurlijk ook niet). Het laatste waar ik echter aan denk is Anna Pavlova. De geur had voor hetzelfde geld vernoemd kunnen worden naar Isadora Duncan, Margot Fonteyn, Martha Graham. En dan had ik toch iets anders willen ruiken: tulle, talk, veertjes en zweet omringd met bombast (zware fluwelen toneelgordijnen en toegeworpen bloemen). Zoiets.
Toch even beschrijven: donker en sensueel-kruidig met frisse flitsen. Opening: groene mandarijn. Altijd lekker. Dan het hart, de uit den treuren gebruikte strobloem. Denk donker, denk een warm-kruidige melange van honing, hooi, amber en tabak. Beetje rokerig. Prachtig nog steeds.
Ook in The Swan – valt merkwaardiger wijze in the Great Yourneys Collection – ruik je dit. Alleen wat vlakker, minder voluptueus en eendimensionaler in vergelijk met de klasssieker op dit gebied: Sables van Annick Goutal uit 1985. Dat komt voor een deel op conto van de basis – een beetje cliché-oosters: witte musk, vanille, amber en cederhout die de rijkdom van de strobloem doet verdwijnen. Moet wel gezegd: ceder zuigt de oriëntaalse noten mooi in zich op zonder zijn strakke houtspoor op te geven.
Iets anders: als tiener hoorde ik van de lancering van Pavlova Paris 1922 (1977) en er werd volgens mij mee geadverteerd in ‘de bladen’. Nooit geroken. Geproduceerd door het cosmeticamerk Payot waarvan ik – ook als tiener – de mannengeur Piment had gekocht in zijn mooie grijze verpakking. Ik vond Pavlova Paris 1922 – toen al – in de Avon-categorie thuishoren (met name door de dop). Alleen kon ik het toen niet onder woorden brengen. Sinds een aantal decennia wel: wanneer je iets te letterlijk neemt – in dit geval ballerina in rustende toestand, gelijk stervende zwaan – en de verbeelding geen kans geeft, wordt het vaak kitsch.
Iets anders: ik zie ‘plotsklaps’ bij Parfums Nicolaï een parfum met dezelfde naam. Het betreft een naar Pavlova genoemd dessert, ooit bedacht ter ere van haar tournee down under in de twintiger jaren. Ofwel, een meringue ‘traditioneel’ versierd slagroom en vers fruit (kiwi, passievrucht, aardbei). Parfums Nicolaï vertaalt dat met een compositie van ananas, passievrucht, kokosnoot, frambroos, vanille, musk, ceder- en sandelhout. Gaan we, als de kans zich voordoet, binnenkort eens proberen.
Yes I know: ik ben de laatste tijd behoorlijk negatief over de mainstreamgeuren die luxe merken op de markt brengen. Maar dan op eens verschijnt er een zonnestraaltje achter deze donkere luchtjes, een ray of light die je blij maakt en iets van hoop biedt, dat het ook anders kan. Het zonnestraaltje in dit geval: Toy Boy.
Door toy boy te koppelen aan een teddybeer – vaak gezien als symbool van een prettige jeugd die eenmaal cadeau gekregen de rest van je leven wordt gekoesterd en meeneemt – maakt Moschino er weer ‘speelgoed’ van. De cirkel is rond. Door de beer van Toy 2 in zwart onder te dompelen, wordt zijn artistieke waarde verhoogd en overstijgt het het gadget-gehalte.
Ga maar na: de opening is als zuchtje van rode bes en groene peer die snel plaats moeten maken voor een ‘spicebomb’: warm-kruidig elemihars omringd door nootmuskaat en kruidnagel in overdose die ervoor zorgen dat het bloemenakkoord van magnolia en roos een donker randje krijgt (versterkt door vetiver).
De parfumwereld is een poëtische wereld waarachter een bikkelkeiharde wereld schuilgaat. Je begint als parfumeur jong en onschuldig met in je rugzak de mooiste plannen, maar voor je het weet is het ‘toedelodoki, bye, nice working with you’.
WAT TANGERINE VERT IK EIGENLIJK?
Laar ik hier mee volstaan: ze is lid van de Kardashian-clan. Ze heeft ook dus gecatwalkt voor Moschino en werd tijdens een van diens laatste shows gesignaleerd met een megaflacon van Toy 2. Volgens mij brengt dit meer financieel in het laadje dan de ‘verplichte’ aanpak voor een nieuwe geurpromotie: wereldberoemd fotograaf/regisseur (Steven Meisel) met een topmodel (Devon Aoki). Indruk: de promoclip lijkt meer op een screentest, dan op een daadwerkelijke clip. Maar dat kan weer de bedoeling zijn van Jeremy Scott, huidig designer in da house bij Moschino. Wat ook weer anders is: Devon Aoki zegt op het einde zelf wat de naam van de geur is in plaats van een voice-over met die kenmerkende typisch-afwezige dictie.
Vind ik dan best wel raar. Op zoek naar wat meer achtergrondinformatie over deze vetiver-flanker, besluit ik naar 
Dat is nu leuk in deze. Er bestaat de ‘Wet van Pascal’: de druk die op een vloeistof wordt uitgeoefend, plant zich in alle richtingen met dezelfde grootte voort. Vervang vloeistof door vetiver. Want dat is het effect van deze gedroogde wortel in Terre d’Hermès Eau Intense Vétiver. Want de vetiver gaat alle kanten op in deze geur. Bij de eerste spray: een en al vetiver zoals het hoort. Ofwel, droog-fris hout met een aardse en tegelijkertijd zonnige toets. Die verdwijnt vervolgens even achter een citrusmelange om vervolgens de kenmerkende noten van het door Iso E Super (synthetisch ambergris) aangestuurde Terre d’Hermès te ervaren om daarna in golven weer terug te komen. 
Issey Miyake kwam als eerste op het idee – of beter gepreciseerd: Chantal Roos de vrouw achter de successen van Yves Saint Laurent, Jean Paul Gaultier, Narciso Rodriguez – om met een zomerse variatie van een populaire geur te komen. Het zette een stroom in gang, positief en negatief ontvangen door zowel aanbieders als eindgebruikers, die pas sinds een paar jaar in kalmere wateren terecht is gekomen. Ook dit jaar verschijnt er een dergelijke kijk op L’Eau D’Issey (1992), gevolgd door volgens mij de nummer 2 op de lijst van zomerversies: CK One (1994).
… de geuren eveneens in de zin dat met een beetje fantasie paarse bloemen worden opgevoerd of wanneer je alle ingrediënten per geur in een blender stopt, de jus in een paarse gloed zal komen bovendrijven.
GEURENGOEROE 