Don’t be fooled by the name. Classic Orange is geen klassieke sinaasappelgeur in de klassieke zin van het woord. Ik dacht eerst: ‘Doet me denken aan Orange Magnifica (2007) uit de Aqua Allegoria-reeks van Guerlain’. Dus grof gezegd en grof geperst: (bloed)sinaasappel ondergedompeld in aldehyden die de vrucht verandert in een zeepachtige, aangename sensatie. Maar het is zoveel meer.
Camille Henfling jr zegt zelf: ‘Een olfactorisch hybride landschap; ervaar hoe de frisheid en knisperigheid van een zomermorgen elegant transformeert naar de verfijning van een gouden herfstgloed’. Voor mij blijft de geur prettig tussen beide jaargetijden hangen. Deze complexe ‘bitterzoete symfonie’ is niet te fris, niet te warm. Wat letterlijk en figuurlijk tussenbeide zit, is het geheim volgens mij van Classic Orange. En dat is…
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
… de zeer elegante ‘tapestry’ van suède en Chinese osmanthus (foto), de bloem met haar aroma die zweeft tussen perzik en pruim. Het lijkt wel of de bladeren van de mini-bloemen zijn gemaakt van suède. Ook mooi: suède versterkt op subtiele wijze de animale noot die ook in osmanthus zit.
En dit alles wordt sierlijk heen en weer gewiegd door een zware thee-noot. Luchtig maar toch ‘sterk gezet’. De basis van sandelhout (Haiti) en witte musk – die volgens Camille Henfling jr een gevoel van vredigheid en troost openbaart – houdt dit alles elegant vast zonder dat er teveel de nadruk op wordt gelegd. Het draait toch om het hart. En toch – laat ik het niet vergeten – blijf je de zonnige en euforische explosie van bloedsinaasappel en petitgrain in opening de hele geur door, zij het getemperd, bespeuren.
Vreemd: ik krijg de neiging om deze vierde geur van Von Eusersdorff eerder Classic Osmanthus te noemen en ben evenzeer benieuwd welke volgend parfumingrediënt een klassieke behandeling van Camille Henfling jr krijgt.
RUIK&VERGELIJK
Wil je je ervan vergewissen hoe mooi en goed de osmanthus in Classic Orange ruikt, probeer dan ook eens:
Excusez, maar ik had tot voor kort nog nooit gehoord van het juweliersmerk Pomellato – genoemd naar een afbeelding van een paardje dat in het atelier wordt gebruikt als officieel zegel voor de juwelen. Opgericht in 1967 door Pino Rabolini die hiermee als eerste het concept van prêt-à-porter-juwelen introduceert: niet als statussymbool maar gewoon als accessoire die je net zoals je kleding elk moment kunt dragen en kunt wisselen – alsof dat niet voor statussymbooljuwelen geldt.
En dat werd begrepen: Pomellato heeft zich in minder dan vijftig jaar ontwikkeld tot een van de belangrijkste spelers in dit luxesegment. Een van de meest gewilde sieradenlijn van het huis is de met kleurrijke (half)edelstenen gezette Nudo-ringen (foto) die ter inspiratie voor de (nieuwe) parfumpremière dienden: Nudo Amber, Nudo Blue en Nudo Rose. Het zal je niet verbazen: elke kleur staat voor een steen, elke kleur staat voor een stemming. Nudo Amber is een eerbetoon aan de oriëntaalse sensualiteit en geïnspireerd op madeira-kwarts. In Nudo Blue staat de iris centraal als – weer wat geleerd – Europees symbool van vrouwelijkheid en is ‘qua steen’ gebaseerd op ‘London Blue’-topaas. En de koningin der bloemen, de roos, bloeit overvloedig in Nudo Rose die door Pomellato – weer wat geleerd – wordt gezien als embleem van Aziatische zuiverheid en olfactorisch de meest gewilde steen uit de kwartsgroep vertaalt: amethist.
De presentatie. Tja, valt wat op af te dingen. Flacon en verpakking maken een beetje een onaffe indruk. Net niet chic genoeg conform de luxe-uitstraling van het huis – het heeft net Tilda Swinton als ambassadrice aangetrokken.
Vraag me af of Pomellato-fan de flacons associeert met Pomellato. De bloemen die de verpakking sieren zijn geïnspireerd op fresco’s van Michael Lin die hij maakte voor Pomellato-boetiek in Milaan.
Maar van de andere kant: de geuren hebben een girly lifestyle-sfeertje en daardoor meer toegankelijk en minder afstandelijk dan de concurrentie, zoals Bvlgari en Cartier. Opvallend: het parfumtrio heeft niet Tilda Swinton als ambassadrice maar Tea Falco, een Italiaans actrice (die gelijk de Nudo-ringen en -parfums) veelzijdig is volgens het persbericht : ‘Kunstenaar op het gebied van video en fotografie’, en die voor de camera van Michael Comte, een moderne Botticelli belichaamt en dus pure, jeugdige, universele schoonheid symboliseert’. Maar heel eerlijk gezegd: dat zie ik niet echt, wat Boticelli betreft dan. Althans het idee dat deze renaissanceschilder van de vrouw had.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Voorop gesteld: het parfumtrio is elegant en wat vooral opvalt is de transparante zuiverheid. Aurélien Guichard tekent voor Nudo Amber. De drie hoofdrolspeelsters oranjebloesem (absolu), Bulgaarse roosessene en sambacjasmijn (absolu) krijgen geen frisse introductie maar gaan direct in elkaar op.
Resultaat: een bloemeneuforie waarin het vooral draait om de ‘uitwisseling’ tussen zonnig oranjebloesem en zonnig jasmijn. En die worden mooi verwarmd door een zachte ambernoot met pittige nuances. Komt op conto van ambrox, musk en ambrettolide die samen met vanille uit Madagaskar voor een sensuele finish zorgen.
Nudo Rose daarentegen heeft een tintelfrisse, fruitige opening die je bijna kunt proeven: roze grapefruit, bergamot en ‘waterfruit’ (denk aan zoetige, rode fruitnuances) verzacht door fluweelachtige perzik. Dan openbaart zich de roos. Vol en zoet, maar begeleid door frisse bloemnuances van fresia en lelietje-van-dalen waardoor ze haar statige karakter verliest, als het ware meer ‘ontspannen’ is. Deze bloemige helderheid blijft present ook wanneer die zich in de basis hecht aan witte houtsoorten (cederhout, ‘sandelhout’ en cashmeran) en witte musk.
Nudo Blue werd net zoals Nude Rose, samengesteld door Cécile Matton. Omschreven als een ‘kristalachtige, sensuele geur’ waarin de iris centraal staat. Originele opening: scherpfrisse citroen en zoetfruitige zwarte bes krijgen een onverwachte groene ondertoon door een bamboeakkoord dat geleidelijk het bloemige hart onthult: de droog-poederige iris vermengd met luchtige en frisse bloemen: fresia, pioenroos en magnolia. Het bloemige hart gaat over in een fluweel-poederige en sensuele basis van witte musk, heliotroop, amberhout en vanille.
RUIK & VERGELIJK
Bijna niet te doen. Ik zou zeggen: vergelijk ze onderling. En wil je de collectie met andere amber-, roos- en irisgeuren vergelijken, zoek dan op geurengoeroe. Dit is niet trouwens niet de eerste keer dat Pomellato zich op de parfummarkt begeeft. Zo was daar ooit het eau de parfum Pommelato (1989), II (onbekend) en Uomo (idem).
Katy Perry: ‘Killer Queen behoort tot mijn vocabulaire sinds mijn vijftiende, door het gelijknamige nummer van Queen. Freddie Mercury schilderde de woorden van een vrouw die ik wou zijn. Ze scheen me erg machtig en trok de aandacht naar zich als ze een kamer binnenliep. Mijn bedrijf heet daarom Killer Queen – het past goed bij wat ik doe. Ik voel dat ik uiteindelijk de vrouw ben geworden beschreven door Freddie Mercury’.
Ici Paris XL zegt: ‘Katy Perry introduceert haar nieuwste geur Killer Queen. Net als de zangeres is deze geur rebels en met een flinke dosis pit. Alles wat gewoon is wordt overboord gegooid. Met als resultaat een verslavende geur die betovert en smeekt om aandacht, Killer Queen is voor de zelfverzekerde en machtige vrouw. De geur is geïnspireerd op rode fluweelbloemen waarvan de dieprode bordeauxkleuren doen denken aan een koninklijke mantel’.
Geurengoeroe: ‘Ik ben er van overtuigd dat de geur een succes zal worden. Hoewel voor mij de boudoir/Marie Antoinette-styling nu zijn uiterste verkoopdatum toch echt heeft overschreden, overtuigt het concept (hoewel zéér cliché uitgevoerd) door de grootschalige aanpak. En kun je er gif op innemen dat de productie duurder is uitgevallen dan de inhoud van de scepter-flacon, waarin we logischerwijs de handtekening herkennen van de ontwerpster die als eerste het boudoir in de parfumerie opnieuw presenteerde – Vivienne Westwood – en het merk dat er mee aan de haal ging: Juicy Couture’.
De gefotoshopte flacon, net zoals de kroon op Perry’s hoofd, wedijvert met de echte koninklijke regalia. Maar in het echt komt de flacon toch eerder in de buurt van een kermisattractie – een euvel waar heel veel geuren onder lijden. Nog iets: het leuke aan het beeld dat Freddie Mercury met zijn Killer Queen oproept – een twintigste eeuw-versie van een vrouw met heel veel invloed – heeft Katy Perry niet echt begrepen: ‘She keeps Moët et Chandon in her pretty cabinet… A built in remedy for Khruschev and Kennedy’.
Want trekken we dit door naar ‘nu’ dan moet ik eerder denken aan machtige vrouwen zoals Angela Merkel (bondskanselier van Duitsland), Christine Lagarde (hoofd van het Internationale Monetaire Fonds) en Janet Yellen (hoofd van de centrale banken in Amerika) die letterlijk aan de touwtjes trekken dan de carnavaleske verkleedkist-koningin die Perry voor het voetlicht brengt. Met andere woorden: een visualisatie van een hedendaagse powerwoman was prikkelender én origineler geweest. Maar dat is waarschijnlijk iets teveel (inlevingsvermogen) gevraagd voor het light entertainment-uitgangspunt van Katy.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Killer Queen – het zal u wellicht niet verrassen – varieert op de gourmandgeur want daar loopt de beoogde doelgroep (vul zelf in) mee weg. In dit geval zoet en zwoel en… je krijgt meer dan verwacht. Dat laatste slaat op de patchoeli. Die is in deze geur overtuigend aanwezig. Niet zo meeslepend als in – ja daar is-ie weer – Thierry Muglers Angel (19992), maar toch duidelijk in de basis herkenbaar. Eerste een frisse opening met bergamot, pruim en wilde bes (welke soort exact wordt niet vermeld). Maar het gaat natuurlijk om het rood fruit, het zoetsappige idee. In het hart bloeit een variatie uit de familie van de onzinflora – rode fluweelbloemen – gecombineerd met echte flora: natuurlijk jasmijn en rainbow plumeria (‘chez nous’ bekend als frangipani – zie foto). Samen levert dat een zoete noot die de schijn van bloemen heeft, in plaats van een volbloemige, sensuele noot. Maakt ook niet uit, want het draait ook in Killer Queen om de basis: patchoeli waarvan je de houtachtige, donkere noot goed ruikt, is gedrengd in vloeibare praline – in vaste vorm inderdaad niet zo handig om te verwerken – en wederom een pruimachtige noot.
RUIK & VERGELIJK
Vive le boudoir! Vive la reine. Viva la reine dans le boudoir. Long may she vive!
Bestaat er zoiets als een Italiaanse ziel in parfums? Ik bedoel dan niet de mainstreamers van Dolce&Gabanna, Versace, Valentino, Armani en al die anderen. Wel: Italiaanse neuzen die zich hier vol overgave boven positioneren, tegen afzetten. Ik moest hier aan denken op weg naar de presentatie bij Skins van de nieuwe geuren van Odriu: Peety en Eva van Kant. Odriu (woordspeling op druïde – voel je’m?) presenteert zich als een act: een hedendaagse alchemist die het verwende en verveelde parfumpubliek (waar ik me zelf ook tot toe reken) zijn kunst en kunstjes voorhoudt.
Net zoals, zij het in mindere mate, zijn landgenoot: de uit van Nederland opererende Nasomotto (woordspeling op rare neus – voel je’m?). Afgaande op de trailer van zijn film – Op zoek naar Blamage – die ik helaas gemist hebt op het Nederlands Filmfestival, verkent hij als een moderne Catweazle de wereld voor zijn nieuwste kunstparfum. Ook bij hem een sterke ‘ik ben een artiest’-presentatie. En dan is er nog Mona di Orio. Ze was dan wel geen Italiaanse, maar door haar aderen stroomde wel Italiaans bloed, wat duidelijk wordt uit haar familienaam. En ze groeide op in de streek die eigenlijk ‘een soort van’ Italië in Frankrijk is: Nice en omgeving. Alleen wat een verschil: zij stopte haar kunstenaarschap en ziel niet in presentatie en look, maar in parfums.
En wat ruik je dat toch weer overtuigend in Violette Fumée, het privéparfum dat ze maakte voor Jeroen oude Sogtoen en die besloot het dit jaar met ons te ‘delen’. Aangezien ik nogal erg ‘into’ Mona di Orio ben, met name al ‘haute couture’-parfums kan dromen, probeerde ik Violette Fumée direct chronologisch te plaatsen. Ik herkende een flits van Lux (2006), maar vooral een resonantie van Chamarrée (2009) door de lavendelnoot en typische licht ‘vleselijke’ ondertoon (eigen Mona’s parfums) zoals in Nuit Noire en Carnation (beide 2006). Ik vroeg Jeroen of hij wist wanneer Mona voor hem de geur gemaakt. Inderdaad kwam hij uit rondom de tijd dat ze bezig was met het idee van Chamarrée.
Toen kregen we het over wat nu de essentie van Mona di Orio was. Jeroen vertelde me dat toen ze in het begin bij elkaar kwamen om te praten over een huis dat hij parfums voor zich zag zoals de klassiekers van Guerlain: ingegeven door artistieke bedrevenheid resulterend in tastbare creaties die parfum uittillen boven louter geurgenot, die een deur naar zijn fantasie, herinneringen en je doen belanden in een wereld ‘far from te madding crowd’. Mona di Orio, kon zich hierin – hoewel verbaasd door dit ‘arrogante’ streven – vinden.
En was het beslissende moment dat Mona had besloten om parfumeur te worden niet geweest toen ze voor het eerst rook aan L’Heure Bleue – ze was van de wereld. Violette Fumée heeft iets old fashioned Guerlain: een optelsom van ingrediënten die samen een verhaal vertellen, je laten dromen. Maar nog meer: Violette Fumée is een echt ‘parfum de peau’; op de huid begint het te leven, te bloeien, te resoneren. Dat kun je van steeds minder geuren zeggen. Op een blotter, op textiel, op de huid; ze blijven hetzelfde. En ik vraag me af of ik nu blij of treurig moet zijn met het feit dat tegenwoordig zo weinig parfums deze bedrieglijk simpele – Mona’s palet is rijk en vol zonder te willen bling-blingen – sensaties weten op te roepen.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Violette Fumée is Mona’s vertaling van wat Jeroen oude Sogtoen onder luxe verstaat; een combinatie van herinneringen. Tabak: zijn vader rookte pijp. Salie: een kruid dat hij vaak vers op zijn nachtkastje heeft liggen. Viooltje: doet hem denken aan zijn verblijf ooit in het Lanesborough Hotel in Hyde Park Londen. Alles rook naar viooltje: kamers, zeepjes, bodylotions. ‘Zo ruikt luxe dus’, dacht hij. Lavendel: een ingrediënt dat zoveel meer en zoveel rijker is dan het als Provence-cliché zoals we het kennen en vaak een verbindende schakel vormt in de compositie van grote klassieke parfums.
Om meer ‘in the mood’ te komen, vroeg Mona naar zijn muzikale voorkeuren. Zijn antwoord: More than This en Slave to Love van Roxy Music. Voor Jeroen een mengeling van sexy contrasten en – in parfumtermen gesproken – de durf en zelfverzekerdheid om als man bloemen te dragen. En dit moest allemaal uiterst zacht en comfortabel aanvoelen, zoals een dikke kasjmiertrui (waarmee Jeroen ‘kennismaakte’ toen hij stage liep bij Frans Molenaar). Maar ook de tinteling van een coupe champagne…
Met een beetje fantasie ruik je het allemaal. Violette Fumée zweeft tussen elegant en ruw – door de verfijning en raffinage van de ingrediënten, blijf je de essentie ervan, de natuur ruiken. Champagne is er in de opening in de hoedanigheid van sprankelend bergamot. Dan een prachtige lavendelnoot, ontdaan van zijn cheape uitstraling waarmee dit zonnige kruid wordt geassocieerd; deze lijkt net uit de aarde getrokken: vers, zoet, zelfs fluwelig en met een groene, kleiachtige ondertoon – geleverd door inktachtig eikenmos, bittergroen salie en vetiver.
Deze paars-groene aardse frisheid linkt even elegant met het viooltje. Een combinatie van ‘bloem’ (foto) en blad (foto) waardoor het effect niet te mierzoet is… En gelukkig is daar ook nog de roos: die is als het ware geënt op het viooltje en zorgt voor een licht-fruitige bloemsensatie. Hierover valt een ‘groen-paarse’ kasjmiershawl: warm, ‘geborgen’, sensueel die samen een pijptabak-effect moet opleveren: rokerig guaiac-hout, stroef-zoet saffraan, suède, honing-amberachtig opoponax, helder-sensueel en etherisch mirre en cashmeran. En toch blijft de toon transparant, bezwijkt het viooltje niet onder deze sensuele zwaartekracht.
Alsof de lavendel het viooltje aanzet hun dartel spel niet te stoppen, want de geur heeft ook iets speels. Maar Violette Fumée doet me vooral denken aan flinterdunne empire-handschoenen gemaakt van ragfijn, ‘uitgerold’ hertenleer (zie Ingres’ portret van mademoiselle Caroline Rivière geschilderd in 1806) aan de binnenkant besprenkeld met talk om het ‘binnenglijden’ te faciliteren – de geparfumeerde talk wordt één met het suède, één met de huid, één met het huidzweet, ‘huidsuède‘.
RUIK & VERGELIJK
Zonder onderstaand parfum had Mona di Orio wellicht nooit haar roeping gevonden:
Dromen: een favoriete inspiratiebron in de parfumerie, om niet te zeggen very cliché. Tuinen: een favoriete inspiratiebron in de parfumerie, om niet te zeggen very cliché. Maar het volgende wat Van Cleef & Arpels over zijn nieuwste geur beweert, hoor je niet vaak: de fantasietuin van Rêve – gehuld in met poederachtige roze, zachtgroene en ivoren tinten, waar vlinders bedekt met diamanten en edelstenen, en saffieren kolibries rondvliegen – is ‘de thuisbasis van het meest unieke, het meest verbazingwekkende en het meest betoverende parfum ooit.’ Je moet maar durven. En dat komt door ‘duizend bloemige, musk- en fruitachtige geuren die uitbarsten in betoverende wervelwinden’.
Een denkbeeldige vrouw die door deze droomtuin wandelt, tovert ‘uit een pioenroos een poederroze flacon met afgeronde hoeken en bekroont het geheel met een prachtige breed band, het zilver van een hanger’. En dan ‘verlangend naar perfectie, reikt ze naar wat rozenblaadjes, blaast erover en een verpakking zeldzaam als satijn, verschijnt’.
Rêve heeft ook nog wat te vertellen als parfum: ‘fabelachtige, kleurrijke en eindeloze verhalen en die verschillen nogal. Is afhankelijk van waar je Rêve aanbrengt – binnenkant van elleboog, achter het oor, op het decolleté. Is afhankelijk van het tijdstip waarop je het draagt – telkens voel je je anders. Maar waar je het ook aanbrengt – binnenkant knieholte mag ook – en wanneer je het doet, de sensatie blijft hetzelfde: ‘een duizelingwekkend licht overvalt je. Alles verandert. Een zonnestraal verwarmt je wang. Dat komt omdat je in je handpalm een flacon hebt ontsnapt uit je droomwereld. Je neemt de geur in je op, verbazingwekkender en stralender dan je fantasie had gecreëerd, omhult je. Je blijft stil, vervuld van wonder…’
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Zo genoeg gedroomd. Terug naar de keiharde realiteit. Rêve is minder dromerig is dan je zou vermoeden. Komt door de bloemen in het hart die beginnen op te zwellen, nadat de opening van cologne-fris oranjebloesem ondersteund door zoete peer – ruik je goed – is gevaporiseerd.
Dat zijn twee ‘koppige’ tantes: osmanthus en lelie die niet vaak samen optreden. De eerste zweeft tussen pruim en abrikoos, en kan zelfs een dierlijk trekje krijgen. De tweede is vol, voor velen te: te verstikkend en te treurig door de associatie met dood.
Daarom heeft het neuzentrio voor de zekerheid pioenroos toegevoegd, die het geheel zachter en zoeter maken. Met het gevolg – heel merkwaardig – dat ik in ieder geval de volle lelie nauwelijks ruik. Wel een zoete rozengeur met een hint van osmanthus. Of beter gezegd: een gekonfijte, fruitige siroopachtige noot. De basis van melkachtig sandelhout en warm amber geven Rêve een zachte ondertoon. Eindresultaat: een veilige, fruity bloemengeur, die gezien het model, mikt op een zeer jong publiek.
RUIK & VERGELIJK
Droom maar door, droom maar door, droom maar door, droom maar door, droom maar door, droom maar door, droom maar door…
Aan grote en meeslepende verhalen bij Amouage geen gebrek, met name sinds Christopher Chong de artistieke koers bepaalt. Vraag me wel eens af: voor wie worden ze geschreven? Ter inspiratie voor de neus, het ‘show offen’ van Chongs eigen boekenwijsheid of ter lering en vermaak van de klant?
Lopen de ‘duogeuren’ al over van romantiek en mysterie gekoppeld aan inzicht en kennis, in The Library Collection verdiept Chong zich nog meer in het verleden van de mensheid om daar al de beste ervaringen naar boven te halen en die te delen.
Want zo zegt hij: ‘Onze parfums onderscheiden zich altijd door hun duidelijke en meeslepende boodschappen – en niet alleen door artistieke en prachtige geuren. Met de verontrustende stijging van hiv-geïnfecteerden, blijft voorlichting een krachtig instrument voor preventie, behandeling, zorg en toegang tot medicijnen waar ter wereld ook. Opus IV is onze bijdrage om mensen zich bewust te laten worden van een de grootste gezondheidsproblemen van dit moment’.
Amouage laat het niet bij mooie worden alleen: 50 procent van de opbrengst van deze geur wordt gedoneerd aan het nationale hiv/aids preventie en controle-programma van Oman, een initiatief ondersteund door het ministerie van gezondheid van Oman, WHO, en het kinder- en bevolkingsfonds van de Verenigde Naties. Opus IV werd in 2010 op 1 december, wereldaidsdag, in een van de hipste apothekers-parfumerieën van New York – Min anno 1999 – door Chong gepresenteerd.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Opus IV is een balsem in optima forma: zijdezacht, maar toch gekruid. Elegant dat wel, door het droog-poederige effect waarachter zich een roos bescheiden opstelt op een bedje van zachte, maar intense ambernuances.
Opus IV heeft niets fels: de frisse noten van citroen, mandarijn, grapefruit worden namelijk ingekapseld door een laagje kardemon, koriander en elimihars. Laatste ruik je goed: balsemzoet, kruidig maar toch met een heldere frisse ondertoon. En daar past het droog-poederige komijn (een chic alternatief voor iris) ook goed bij: tempert eveneens de citrusnoten. Ik heb meer moeite om in het hart van de geur te komen. Let wel: ik test de geur al twee weken. Ik ruik eerder iets zoet-bloemigs dan een ‘echte’ roos en een ‘echt’ viooltje omringd door rode bes.
Is eigenlijk niet zo vreemd omdat de balsemachtige amberbasis al snel begint te werken: Perubalsem, cistus labdanum en musk zorgen voor een lichte dierlijke zoet-weeïge noot (in de zin van flauw-zoet) die doet denken aan een bezwete huid in zon. Geen Amouage-geur zonder het fetish-ingrediënt van het Omaanse parfumhuis: wierook (foto). Die kringelt eigenlijk aangenaam door de hele compositie van Opus IV. Complex maar toch toegankelijk.
Let wel: voor mij eerder een geprononceerde, elegante mannengeur. Vrouwen die Opus IV dragen, zijn vrouwen die – excuses voor het cliché – durven.
RUIK & VERGELIJK
Ik heb bijna alle hoofdstukken in The Library Collection gelezen:
Ik had dit voorjaar een interview met Lorenzo Villoresi. Die was voor een meet & greet voor pers en fans naar Nederland gehaald door Tanja Deurloo van de The Annindriya Perfume Lounge in Amsterdam – zie mijn beschrijving van Yerbamate (2001). Helaas wou hij één vraag niet beantwoorden: voor welke merken hij geuren heeft gemaakt. Want dat doet hij. Een merkwaardige vorm van discretie. Een parfum ‘openlijk’ gesigneerd Villoresi heeft volgens mij grotere slaagkans dan wanneer een anonieme neus er achter zit. Of zou hij zich schamen voor sommige exercities…
Waar hij zich niet voor schaamt is zijn eerste (?…) samenwerking met Gucci. Ik ben er ook blij mee. Heel blij. Eindelijk weer een geur van Gucci die recht doet aan de reputatie en geschiedenis van het merk. Was wel nodig, want de geurenstroom die sinds 2004 onder leiding van Frida Gianini verschijnt, is vooral marketing en visuele overdaad dan daadwerkelijke inhoudelijke creativiteit. Mijn favoriet: Gucci by Gucci (2007).
In gang gezet trouwens door haar voorganger Tom Ford; bij hem was het vooral pornochic-provocatie die in eerste instantie om de gunst vroeg van de kopers. Mijn favorieten: Envy (1997), Eau de Parfum (2002) en Pour Homme (2003).
Gucci is trouwens niet de enige: bijna elk luxemerk ging mee in de fastforwardfragrance-wedloop. Dus om aan te tonen dat ze op parfumgebied ook nog steeds de essentie van het parfumvakmanschap konden prevaleren – ‘aangezet’ door de aan populariteit winnende onafhankelijke nichehuizen – verschenen er ‘plotseling’ nichelijnen gemaakt van de beste ingrediënten denkbaar en ingegeven door pure olfactorische creativiteit, en niet op iedere straathoek te koop. Alleen in boetieks en/of op de nicheafdeling van de betere warenhuizen wereldwijd. To name a few: Giorgio Armani, Hermès, Guerlain, Dior, Thierry Mugler, Prada.
Gucci zoekt nu aansluiting bij deze ontwikkeling met Forever Now. Is alleen te koop in het in Gucci Museo (Piazza della Signoria, Florence) dat in 2011 werd geopend ter viering van het negentigjarig bestaan en de Gucci-winkels. De ‘zichzelf tegensprekende’ naam refereert aan het traditionele en handmatige vakmanschap dat nog steeds het uitgangspunt van het merk is.
Dat Frida Gianini intens bij de totstandkoming was betrokken, blijkt wel uit de vele samenkomsten van haar met Lorenzo Villoresi. Ook dat ze zeer welwillend stond tegenover het idee van Villoresi om te werken met twee hoofdingrediënten die volgens hem symbolisch zijn voor Gucci en Florence.
Dus leer en Florentijnse iris. Het opvallende: het is geen Villoresi-geur geworden – die was volgens mij strenger en abstracter geweest. Wat hij toevoegt is elegante draagbaarheid. Denk aan het soepelste leer mogelijk ingewreven met de fijnste essences.
Ik hoop dat het niet bij deze eenmalige exercitie blijft. Gucci heeft zoveel geschiedenis in huis dat je kunt vertalen in ‘high end’-geuren. En, verder fantaserend, een vintagecollectie zou ook leuk zijn. Want ik vind het nog steeds jammer dat Nº 1 (1974), Nobile (1986) en met name de prachtige rooschypre uit 1991 met veel ‘vies’ castoreum, leer en ‘sigarettenrook’ niet meer leverbaar is: L’Arte di Gucci.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Wat is het toch prettig om puurheid te ruiken in plaats van synthetische alternatieven die hetzelfde hopen te bereiken. Eerst een fris-pittige opening van citrusnoten en peper. Vrijgevig maar kordaat. Zie het als een stortregen die prikkels achterlaat op de huid. Hierachter een ontvouwt zich een prachtige melange van een volle roos en sensuele ylang-ylang heel mooi zonnig gemaakt met een gulle, groenachtige lavendelnoot – ongebruikelijk maar smaakvol.
Een perfecte basis voor de iris die zijn poederige noten elegant-robuust begeleid ziet door een kruidige noot van nootmuskaat. En dan begint het leer te werken, eerst nog als suède-noot gekoppeld aan de iris, maar die weldra de volle aandacht opeist en zijn kracht bevestigd ziet in rijk en ‘vol’ hout: patchoeli en vetiver, mooi warm gemaakt door een licht spoor van amber- en musknoten.
Het geheim van Forever Now volgens mij: ylang-ylang. Zorgt ervoor dat de leernoten worden opgetild en daardoor een volle, sensueel-smeuïge structuur krijgen.
RUIK & VERGELIJK
Een paar (neo)nicheparfums uit Italië gevat in leer die Forever Now voorafgingen:
Ik ben ‘vergeten’ het vorig jaar gelanceerde Pour Femme te beschrijven. De reden: ik dacht dat het alleen een uiterlijke restyling betrof. Blijkt de aldehyde-achtige geur uit (1992) te zijn ingewisseld voor een compositie die het meer (in minder mate dat wel) moet hebben van de bloem die in de parfumerie bekendstaat om haar uiterst sensuele boeket: de tuberoos. Deze typische eigenschap zie je ‘symbolisch’ terug in de campagne ‘waarin Laetitia Casta met haar sterke karakter de emoties van Intense tot uiting laat komen’.
Waarom? ‘Met haar helderblauwe ogen die je vanonder grote wimpers intrigerend aankijken, volle lippen en vrouwelijke rondingen, haar bijzondere mediterrane, sensuele en betoverende aantrekkingskracht, symboliseert zij de ware Dolce&Gabanna-vrouw en speelt hier haar meest intrigerende rol ooit’. Terzijde: voor mij deed ze dat toch meer in Notorious van Ralph Lauren (2008).
Maar niet langer afgedwaald. Weet dan dat Mario Testino ‘ons deelgenoot maakt van een intens, gepassioneerd privémoment tussen Laetitia Casta en Noah Mills. Wanneer de dag overgaat in de nacht, zijn deze geliefden verstrengeld in een heftige omhelzing, zien ze er onweerstaanbaar uit. Pour Femme wakkerde de vonk aan bij deze geliefden, Intense zet ze in vuur en vlam’.
En nu ga je beker der clichés helemaal leegdrinken wat betreft vrouw in combinatie met Dolce & Gabbana – die jij ook kunt zijn: ‘Elke Dolce&Gabbana-vrouw bezit diep van binnen een intense kracht; vuur en passie waar de intensiteit vanaf spat. De momenten waarop deze kracht vlam vat, zijn de momenten voor Intense’. Dank je wel voor deze wijze woorden Dolce en Domenico.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
De inhoud van Intense is geïnspireerd ‘op de rijke en overdadige signature-parfums uit het verleden en laat je weer voelen hoe je met een geur kunt verleiden, inspireren en domineren’. Toe maar! Het verleden, zag ik in dit verband graag ingekaderd – anders kun je alle kanten op, heel ver terug in de geschiedenis.
Maar ik vermoed dat Dolce & Gabanna zinspelen op de parfums die vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw op de markt verschenen en waarvan enkele zich ontwikkelden tot grote klassiekers nu nog steeds te koop. Intense wordt omschreven als een ‘krachtige samensmelting van verfijnde en super verleidelijke contrasten. De weelderige bloemengeur zet al je zintuigen op scherp, terwijl uitdagende noten van tedere witte bloemen lang vergeten herinneringen oproepen en een diep gevoel van passie aanwakkeren’.
Wordt eerst in de opening opgeroepen met een mix van neroli en groene mandarijn die samen een cologne-achtige toets oproepen. Dit loopt over in een hart waarin de über-erotiserende tuberoos (foto) haar sporen verspreidt ondersteund door oranjebloesem (in dit geval absoluut).
Die wordt ‘crèmeachtig en verleidelijk genoemd, maar dat moet volgens mij slaan op de tuberoos met zijn ‘boterachtige’ volheid. De drydown genereert ‘totale overgave, intensiteit, kracht en lust voor schoonheid’ met ‘het warme, harsachtige sandelhout en sensuele musk die perfect samensmelten met de crèmeachtige, verslavende lekkere marsmellow’.
Dat laatste moet Intense modern en eigentijds maken. Want gourmand still rules in de ketenparfumerie. Gelukkig wordt het met mate gedaan, maar voor mijn gevoel ruik je deze gourmandnoot (geholpen door musk) vanaf het begin. Dit belemmert au fond de compositie te worden zoals eigenlijk gewenst: rijk en overdadig (gelijk de tuberoos) zoals signatureparfums uit het verleden. Want door deze eendimensionale zoetheid wordt Intense ook linear; de noten rijgen zich aan elkaar zonder de diepte in te gaan.
Nog even dit: ik dacht altijd dat sandelhout geen harsachtige, maar juist een melk- en crèmeachtige geur met een licht roosaccent verspreidt. Het (enige en echte) Indiaas sandelhout kan/mag tegenwoordig niet meer verbruikt worden in geuren; is exclusief gereserveerd voor religieuze doeleinden in India. Hiervoor in de plaats amyris (Australisch sandelhout) of een synthetische moleculen die samen een zacht en melkachtig hout weten op te roepen.
RUIK & VERGELIJK
Zouden Dolce & Gabbana in combinatie met tuberoos en andere witte bloemen refereren aan deze signatureparfums uit het verleden…
WEER EEN NICHEPARFUMHUIS, WEER VAARDIG GEMAAKTE GEUREN
MAAR… WHAT’S NEW…
Jaar van lancering: 2012, 2006, 2013
Laatst aangepast: 03/10/13
Neus: James Heeley (foto)
Concept & realisatie: James Heeley
Of ze kennen hem nog niet, óf vinden hem de moeite niet waard. Verbazingwekkend is het toch dat tot nu toe wereldwijd geen enkel serieus parfumblogger aandacht heeft besteed aan James Heeley.
Misschien zitten zijn inmiddels zestien (!) geuren bij de bloggers nog verborgen tussen de andere niet geopende flacons en/of samples van andere eveneens net geopende parfumhuizen.
Deze voormalige Engelse student filosofie en ethiek aan Kings’ College in Londen is dus een ‘designer turned perfumer’ die inmiddels vanuit Parijs opereert. De boetiek bevindt zich ‘in’ de Passage du Désir – ingang rue Faubourg St Honoré als ik het goed heb begrepen. Strak-saai-smaakvol ingericht. Zijn minimal chic is gehuld in, zoals dat heet, stemmige zwartwit-tinten met af en toe een verdwaald stuk natuur (kale, kunstige boomstronk, door de elementen gevormde kei). In Nederland wordt hij vanaf nu vertegenwoordigd door Skins.
De presentatie onderscheidt zich een beetje van de meeste van zijn concullega’s doordat de standaardflacon bij iedere geur een eigen minimal decoratie in de stemming van de geur krijgt. Maar voor de rest toch: less is more, more of the same en me too. Ik lees op zijn site dat hij een van de weinige eigenaar-oprichters en onafhankelijke luxe parfumhuizen in Europa is. Door deze creatieve vrijheid kan hij individuele geuren creëren die eenvoudigweg uniek zijn.
Nou het eerste is niet waar – ik noem slechts Mona di Orio en Etat Libre Orange – en wat die uniekheid betreft; daar valt het een en ander op af te dingen. Want dat zijn de geuren niet.
Dat kan tegenwoordig ook bijna niet meer – of je moet een geurengek als Hilde Soliani of John Pegg van Kerosine zijn. En dan nog. Heeley’s parfums zijn mooi gemaakt, van de beste ingrediënten, maar blijven toch elegante variaties op klassieke parfumthema’s. Ze schuren niet, hebben geen edgy randje of maken combinaties die je niet voor mogelijk had gehouden.
Lees je een beetje aan de namen af. Die zijn klassiek met af en toe een vrolijke, eigentijdse invalshoek – Bubblegum Chic (2013). Voor de eerste drie analyses heb ik Ophélia, Mente Fraîche en Cuir Pleine Fleur genomen omdat ik benieuwd ben hoe Heeley respectievelijk een van de klassieke heldinnen uit de Engelse literatuur interpreteert, het zijn debuut was en je me altijd kunt wakker maken voor een nieuwe leergeur.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Nog een reden: ik kan ze alle drie mooi aan elkaar praten. Altijd weer leuk om te lezen dat een parfumhuis ‘rare ingredients of the finest quality, according to the traditional art of fine perfumery’ gebruikt. Is deze volledig overbodige info er (want vanzelfsprekend, daar heb je het niet over lijkt me in de nicheparfumerie) om de weifelende consument echt te overtuigen dat hij niet teveel betaalt… ?
James Heeley noemt Ophélia (2012) ‘too pretty for words’. Hmm, het is maar net over wat voor een uitgebreide woordenschat je beschikt of niet. Mijn indruk: een mooie, elegante volbloemige geur waarvan het ‘volle geel’ (sensualiteit) wordt getemperd door groen.
Het kunnen de stengels en gebladerte zijn van de ‘gele’ jasmijn, ylang-ylang en tuberoos. Deze crispy noten worden vermengd met een waterachtige noot (de opgevoerde waterlelie?) en hechten zich sierlijk aan de voluptueuze rijkdom van deze drie sensuele versierders. De laatste twee (ylang-ylang en tuberoos) met name zijn goed te onderscheiden en zorgen voor een smeuïg, ‘volle boter’-effect, terwijl de jasmijn het totale bloemenplaatje versterkt.
De afronding van witte musk, ambergris en mos (die garandeert dat Ophélia niet te clean en schoongewassen wordt) houdt dit mooi vast. Ophélia staat door het toneelstuk Hamlet van William Shakespeare voor intens verdriet dat letterlijk steeds gekkere vormen aanneemt.
Als Hamlet haar vader Polonius doodsteekt, begint haar droefenis verwarrend voor haar omgeving te werken; Ophélia drijft die tot wanhoop met onbegrijpelijke liedjes. Later verdrinkt ze onder mysterieuze omstandigheden in een ondiepe beek. Dit inspireerde John Everett Millais tot een van zijn beroemdste schilderijen in 1852 (zie afbeelding onderaan) en James Heeley volgens mij tot zijn geur: je ziet op dit doek de ingrediënten als het ware ronddrijven en groeien aan de rand van het water.
Waar ook met een beetje fantasie het munt uit Menthe Fraîche (2006) welig tiert. Deze geur wordt door Heeley omschreven als ‘simply fresh, like garden mint’. Maar zonder de groene scherpte eigen aan (water)munt (maar wel overrompelend in zijn hoeveelheid) waardoor er een soort van casual elegance ontstaat.
Het is tenslotte een compositie. Hiervoor verantwoordelijk: sprankelende bergamot en groene thee. Origineel is om in plaats van jasmijn, fresia aan deze ‘watermunt’-thee toe te voegen. Maakt de geur anders. Is plaats van bloemig fris wordt het fris-bloemig (en roept hierdoor een associatie op met Antonia’s Flowers uit 1984). Wit cederhout en gelukkig geen witte musk houdt deze groenheid vast.
Beetje vreemd gebruikersprofiel krijgt Menthe Fraîche mee. De soort man: clean en fit. Denk aan de hoofdpersoon Patrick Bateman in de verfilming van American Psycho (2000) – zie trailer. De soort vrouw: heeft witte tanden, draagt lipgloss, is sexy.
En dit soort man en vrouw vindt het ook aangenaam om in een sportauto van Engelse makelij – vintage naar ik vermoed – te rijden over velden en wegen van het Engelse platteland terwijl de bladeren vallen.
Heeley draagt andere types aan voor Cuir Pleine Fleur (2013). Achter ‘zijn’ stuur zit een van de hoofdrolspelers uit de roman The Great Gatsby (1935) van Scott Fitzgerald. De vrouw die valt voor deze ‘luxury of fine leather’ is een paardrijdster die beschikt over natuurlijke gratie – lang leve het cliché.
Qua type denk fata lFaye Dunaway in haar jonge jaren toen ze Evelyn Cross Mulwray speelde in Roman Polanski’s film Chinatown uit 1974 dat zich in dezelfde periode afspeelt als The Great Gatsby – de ‘onschuldige jaren’ voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Het is duidelijk: Cuir Pleine Fleur roept op wat eigenlijk de meeste leergeuren doen: robuuste chic. Leer van een vintage-auto, het leren tuigage van een paard in een bosachtige omgeving en je hebt het inderdaad verbeeld. Opvallend: eerst lijkt het alsof je de opening en het hart in één keer ruikt. Ofwel, een frisbloemige ontmoeting tussen viooltjesblad, bergamot en mimosa, meidoorn en roos. Hierdoor beweegt zich een zachtzoete noot van kaneel ondergedompeld in honing of honing vastgeplakt aan een kaneelstokje als je zo wilt.
Mooi dat je de mimosa-meidoorn-roos combi (zonnig, droog met zoete ondertoon) zo goed ruikt, maar dat plezier maakt geleidelijk plaats voor een krachtige leernoot, begeleid door kamperfoelie (die ik zowaar waarneem in dit leergeweld) en wordt opgeroepen met castoreum en berkenteer ondersteund door een krachtige houtnoot van vetiver en Atlascederhout. Gewoon mooi gedaan.
RUIK & VERGELIJK
Kunnen we doen. En is niet zo moeilijk. Gezien de geuren van James Heeley in duidelijke categorieën vallen:
Een tuin vangen in een geur? Kan de consument zich iets bij voorstellen. Geldt ook voor voorjaarsweiden en parken – alleen minder toegepast. Een streek, een gebied. Nu wordt het iets meer hachelijker en specifiek (de lokale flora wel of niet meenemen?), toch heeft het veel neuzen geïnspireerd. Steden idem dito. Maar dan is het vaak meer een kwestie van reputatie, lifestyle, fashion, the buzz, het uitgaansleven waar een stad volgens de neus of marketingafdeling symbolisch voor staat dan het daadwerkelijk vertalen van ‘de geur van de stad’ in een olfactorische ansichtkaart.
En eerlijk gezegd: die geur is volgens mij bijna in elke (hoofd)stad hetzelfde, tenminste als je het letterlijk neemt: je ruikt vooral uitlaatgassen, voedsel, restaurants, musea, ‘winkels’ en mensen gemêleerd met wat de wind al zo aan warms of kouds aanvoert. Natuurlijk heeft iedere stad zijn eigen poëzie die het dankt aan zijn meestal rijke en roemruchte geschiedenis en de toeristische trekpleisters die dat in de loop der eeuwen heeft opgeleverd. Alleen kun je zoiets is in een geur kunt ruiken?
Hou D600 een willekeurig iemand onder de neus en vraag aan welke stad deze geur hem/haar doet denken. Om het iets ingewikkelder te maken, ook vragen of ze het tijdstip willen noemen: ochtend, middag, avond, nacht. Ik durf er gif op in te nemen, dat negen van de tien het bij god niet zullen weten, en als iemand Barcelona zegt, dat dat dan toeval is of dat hij/zij de geur kent. En fotografeer hun reacties, zwevend tussen en ongeloof en verbazing, als je zegt dat het de geur van Barcelona tijdens een frisse ochtend wil oproepen. Negen op de tien zullen vervolgens opmerken waarom de geur dan niet gewoon Barcelona of Barca heet – ‘duh!’ – of waarom niet iets verbeeldingsvoller – En las Escalinatas dela Catedral deGaudi – in plaats van de vreemde, maar niet echt nieuwsgierigmakende code D600.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Als ik aan Barcelona denk, dan ‘ruik’ ik in eerste instantie niets. Als het dan echt moet: de Olympische haven, het zand van de stranden, het zeewater, het warme, droge zand door de wind verspreid over verborgen pleinen, de hitte opgeslagen in stenen van de oude gebouwen. Kortom, zomer, zon en droogte. Maar dat heeft te maken met het feit dat er ik ’s winters nooit ben geweest. Nu wil het toeval dat D600 droog en stoffig ruikt.
Komt vooral door het linken van zwarte peper (in de opening even opgelicht door bergamot en grapefruit – zie foto) en iris in het hart. De droog-scherpe noot van de eerste tempert de poederigheid van de tweede, waarvan juist weer de aardsgroene toon door kardemon wordt benadrukt. Samen zorgt dit er ook voor dat de bloemige noot van jasmijn, niet te bloemig wordt: alsof ze tot ook tot stof is vergaan.
In de basis krijgt de geur een behoorlijke zoete ondertoon van vanille die neigt naar amandel en heliotroop. Maar niet te, want ter handhaving van de ‘droogte’, wordt deze zoetheid niet te gourmand. Komt omdat het geflankeerd wordt door houttonen van droog-zonnig cederhout en ‘zanddroog’ vetiver.
Mooi gedaan deze evocatie van Barcelona in de morgen, maar het had voor mij ook een andere geurgebottelde grootstad kunnen zijn. En niet alleen in zuidelijke contreien. Als het Stockholm was geweest, dan rook ik voor mijn gevoel de warme geur die uit de banketbakkerijen opstijgt…
RUIK & VERGELIJK
Peper en iris wordt door neuzen soms gebruikt als alternatief voor de klassieke chypre. In plaats van eikenmos wordt een ander, maar toch donker en bosachtig gevoel (met behulp van patchoeli en vanille) opgeroepen die vaak in de buurt komt van de klassieke chypre. Ervaar je ook op aangename wijze in:
Don’t be fooled by the name. Classic Orange is geen klassieke sinaasappelgeur in de klassieke zin van het woord. Ik dacht eerst: ‘Doet me denken aan Orange Magnifica (2007) uit de Aqua Allegoria-reeks van Guerlain’. Dus grof gezegd en grof geperst: (bloed)sinaasappel ondergedompeld in aldehyden die de vrucht verandert in een zeepachtige, aangename sensatie. Maar het is zoveel meer.
En dit alles wordt sierlijk heen en weer gewiegd door een zware thee-noot. Luchtig maar toch ‘sterk gezet’. De basis van sandelhout (Haiti) en witte musk – die volgens Camille Henfling jr een gevoel van vredigheid en troost openbaart – houdt dit alles elegant vast zonder dat er teveel de nadruk op wordt gelegd. Het draait toch om het hart. En toch – laat ik het niet vergeten – blijf je de zonnige en euforische explosie van bloedsinaasappel en petitgrain in opening de hele geur door, zij het getemperd, bespeuren.
GEURENGOEROE 