U LEEST HET GOED: BIJ UITSTEK HÈT VADERDAGSCADEAU VOOR ‘JAN MET DE PET’
TOP GEAR; GROMMENDE GARAGEGEUR
Jaar van herlancering: 2016
Laatst aangepast: 04/06/16
Neus: Pierre Guillaume (foto)
Er wordt al een tijd gesproken over de groeiende kloof tussen arm en rijk. Volgens mij van alle tijden. Met dit verschil dat rijken nu zonder al te veel inspanning hun vermogen ‘gezelli snel’ exorbitant zien groeien. Met name in de amusementsindustrie. Ik bedoel: Beyoncé hoeft maar een keer te niezen en ziet haar bankconto ‘per direct’ verhoogd met een bedrag waar jan met de pet 365/24/7 voor moet zwoegen.
Volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek op internet is hij ‘het prototype van de arbeider; de gemiddelde arbeider; de kleine man; iemand van het gewone volk; negatiever, met minachting ook: arbeider, zoals die zich kenmerkt door een laag ontwikkelingsniveau of een gebrek beschaving’.
Dat laatste is een groter probleem lijkt me, en niet alleen bij de arbeider. Het valt me op dat ik soms tijdens gesprekken met mensen van divers pluimage – ook zo’n moeilijk woord – me met een ‘duh’-blik in de ogen aankijken als ik een uitdrukking gebruik of refereer aan een bekend veronderstelde gebeurtenis uit de – recente – geschiedenis.
Deze gapende kloof ‘zie’ je ook al lang in de parfumwereld. Voor het gewone volk worden namen bedacht die bijna iedereen direct begrijpt. Alleen wordt de spoeling steeds dunner; dergelijke namen raken ‘op’. Dus worden die steeds meer gerecycled: eerst Horizon (1993) van Guy Laroche, nu van Davidoff (2016). Eerst Manifesto (2000) van Isabella Rossellini, nu van Yves Saint Laurent (2012). Eerst Wanted (2009) van Helena Rubinstein, nu – dat is snel! – Azzaro (2016). En ga zo maar door.
Nou nog ‘eentje’ dan: eerst Chic (2002) van Caroline Herrera, in 2009 gelanceerd door de zangeres die wat mij betreft een Oscar verdient – categorie: For Crying Out Loud In Public – gezien haar ‘red carpet’-optreden tijdens de begrafenis van haar so much beloved and even more mourned René. Inderdaad Celine Dior, sorry, Dion.
Dat is inmiddels voor mensen met ‘bagage’ en een zwak voor snobisme natuurlijk te min. Dat begrijpen veel nichehuizen: die lijken verwikkeld in een wedstrijd van wie de vreemdste, meest eigenaardige namen kan bedenken die duidelijk mikken op een breder referentiekader en hiermee de kennis en knowhow van de beoogde doelgroep bevestigen. Métal Hurlant… come again? Métal (1979) van Paco Rabanne dat begrijpt jannie met de pet. Métal Hurlant dat vraagt meer iets meer dan een cursus Frans voor Beginners. Je kunt je zelfs afvragen of snobs het direct begrijpen en daardoor de geur nog beter.
Toen ik van Métal Hurlant hoorde, moest ik direct aan een van de meest eigenzinnige indie-labels denken: Kerosene (anno 2011). In mijn gedachten verschenen Copper Skies en Santalum Slivers beide (2011). Ofwel, ongebruikelijke. ‘wierdo’ namen die de fantasie prikkelen en ver zijn verwijderd van de gebruikelijke parfumnaamclichés.
Métal Hurlant valt onder de Croisière Collection (een chiquere omschrijving voor de cruisecollecties van diverse modehuizen) gelanceerd in 2015. En deze meer ‘intello’ naam geeft direct aan dat het geen geuren betreft die je opsnuift als je je inscheept voor een Love Boat-cruise. Guillaume bezoekt ‘wijde open vlakten, de ongetemde wildernis, ondertussen verafgelegen landschappen verkennend. Het viert de zee, verafgelegen eilanden en oerwouden maar boven alles beweging’.
Maar dan niet zoals bijvoorbeeld de eilandgeuren van Michael Kors, de tuinen van Hermès of de ‘tussenlandingen’ (Escales) van Dior. Hurlant letterlijk vertaald: schreeuwend, joelend. In dit geval in overdrachtelijke zin. Het metaal is hier ‘afkomstig’ van een Harley Davidson op volle toeren, de rubberen wielen schurend over het asfalt terwijl de bebaarde, getatoeëerde en ‘ge-Ray-Ban-de’ bestuurder door Arizona scheurt ‘geplaagd’ door een hete wind tijdens zijn tour over Route 66.
Om het voor jan met de pet te verhelderen: het beeld doet me denken aan een joe sixpack-motorrijder die ooit voor me reed langs de kustlijn van Californië. Op de rug van zijn macho leren jacket stond in vette letters geschreven: ‘If you can read this, the bitch fell off’. Ook verkrijgbaar in een T-shirtversie. Duidelijke taal.
WAT MÉTAL HURLANT IK EIGENLIJK?
Een In eerste opzichten vreemd, maar heerlijk uitdagende geur, die na verloop van de motorrit steeds ‘logischer’ wordt. Pierre Guillaume vat de geur in drie woorden samen: musk, leer en benzine. Het vreemde alleen: in eerste instantie had ik een ‘oudh’-gevoel. Maar me daarvan losgemaakt, waan ik me in een garage voor de jaarlijkse onderhoudsbeurt van mijn auto (die ik niet meer heb; ben nu geabonneerd op www.greenwheels.nl). Spannend: het leer is in Métal Hurlant eerder rubber, en dan verschroeid. Het sist, het spuwt, het spettert. De als sensueel omschreven musksoorten vind ik eerder animaal, grof, niet geciviliseerd, en ik meen eveneens een ‘ambergris-iets’ te ruiken.
Het wordt vaak als een negatieve omschrijving gezien: een walmende geur. Gaat niet op voor Métal Hurlant. Het walmt op aangename wijze in de zin van modern en nu – loop door de stad en je ruikt het volop. Walm is hier rook dat vrijkomt, wanneer rubber plotsklaps moet remmen op asfalt – je krijgt iets rokerigs, iets dat doet denken aan wierook. Ook interessant: na langer op de motor te hebben gezeten, wordt de geur rustiger. Ik neem zelfs zachte noten waar die iets bloemigs hebben, maar het tegelijkertijd niet zijn. Het fijne: de naam maakt de inhoud helemaal waar en andersom.
En wat zou dat nu toch verdomde leuk zijn: jan met de pet kennis laten maken met deze geur. Ik denk dat hij – bij de juiste uitleg – direct gecharmeerd zal zijn, is. Want hij krijgt met Métal Hurlant een voor hem grensverleggende geur die dichter bij hem staat dan hij in eerste instantie vermoedt: Top Gear. My car is my star. Krijgt hij het niet alleen in naam en boodschap – zoals het dit jaar waarschijnlijk populaire Vaderdag-parfumcadeau Diors Sauvage (2015) – maar ook daadwerkelijk in geur.
Terzijde: mijn tweede directe associatie met Métal Hurlant was trouwens Petroleum (2011) van Histoires de Parfums.
Met al die poederige en/of lactone-achtige muskgeuren (de gourmandversies niet buiten beschouwing gelaten) die de laatste tijd over de consument worden gestort, is het wel weer even tijd voor een bezinningsmoment, je af te vragen wat een ‘echte’ muskgeur nu ‘percies’ inhoudt. Gaat het nu ‘tegenwoordigs’ om het poederige/lactone-gevoel, of het scherpe laundry-idee, of de katoen-sensatie, of musk verdwaald als een muis in een banketbakkerspakhuis, of een musk die ‘van huis uit’ zijn klassiek-dierlijk effect verspreidt?
Er verschenen de laatste jaren in het niche-circuit enkele pure lelietjes-van-dalengeuren. Waaronder het kristal-groene Muguet Fleuri (1925/2014) van Oriza L. Legrand. Maar die kregen pr-technisch minder aandacht dan Muguet Porcelaine van Hermès. Hoe zou dat nou komen?
Over Muguet Porcelaine zegt Jean-Claude Ellena: ‘De natuur naar eigen hand zetten, zo ziet men mijn beroep van parfumeur. Het lijkt wel eens op hinkelen. Als je al hinkelend na vele testen ‘de hemel’ bereikt, heerst er vreugde, is het feest. In lelietje-van-dalen zit zoveel subtiliteit, dat ik ervan droomde deze bloem te sublimeren. Ik heb me verdiept in de geur, tot ik mijn andere zintuigen vergat, om de schoonheid en de soepele verleidelijkheid van deze bloem, fragiel als porselein, weer te geven’.
Geurengoeroe zegt: ‘Hermessence rijmt ook op élegance’. Want de geur is elegant, in al zijn eenvoud alle facetten van het lelietje-van-dalen benadrukkend: fris, groen, knapperig startend, snel overlopend in de kenmerkende helder-subtiele bloemengeur. C’est tout. U leest het goed: that’s it.
En de very serieuze stemming van zanger vind ik niet in lijn met de stemming van het zogenaamde intieme portret van het very beautiful younge koppel dat aan het voor-, tijdens- en nagenieten is van een short stay in, ja goed geraden, Londen. ‘Mr. Burberry’ is Josh Whitehouse, ‘My Burberry’ is Amber Anderson. Laatste vind ik een klap, echt niet leuk, in het gezicht van Kate Moss èn Cara Delevinge. Deze twee blijven toch de echte ‘My Burberry’s’ voor mij. Gaat-ie looser er zo maar met een ander vandoor… je kunt ook niemand meer vertrouwen. Behalve in deze op…
Ter voorbereiding op de nieuwe Hermessence – met de sierlijk getooide naam Muguet Porcelaine -, een duik in de Belgische wereld van het lelietje-van-dalen. Of beter gezegd: de Frans-Belgische. Want in tegenstelling tot de Lage Landen, heeft het meiklokje daar nog steeds een sterk levende symbolische waarde als boodschapper van het voorjaar. Wordt traditiegetrouw geschonken op de Dag van de Arbeid – 1 mei dus.
Zoals wellicht ook bekend is het lelietje-van-dalen ‘une fleur muette’. Ofwel, een ‘dove bloem’. Wil zeggen: de geur kan niet uit het klokje geëxtraheerd worden. Aan de parfumeur de schone taak dat aan de hand van natuurlijke en synthetische ingrediënten te doen.
Het lijkt er steeds meer op dat nieuwe nichehuizen de plaats innemen van beroemde persoonlijkheden met een parfumlijn. De laatste mega-über-celeb die met veel bombarie werd gelanceerd in 2012 – voor haar werd zelfs een virtueel, in real life niet te traceren parfumhuis opgericht -, Lady Gaga verdween met haar 
Hij besluit Maison Incens op te richten als eerbetoon aan zijn vader die hem een manuscript schenkt: ‘tekeningen op leer en geparfumeerde verhalen’. Sterker, Maison Incens is de olfactorische handtekening van dit manuscript. De collectie is geïnspireerd op een ‘fantasiemaatschappij waarin de communicatiecodes zijn gebaseerd op parfums en het leven wordt bepaald geuren’.
Ze vormen de perfecte tussenschakel die garandeert dat het oudh niet al te pats-boem explodeert – zoals zo vaak het geval is bij oudh-geuren. Nee deze oudh is beschaafd en laaft zich aan de vijg. Waardoor een spannend contrast ontstaat die goed samengaat: groen en de hier zich licht apothekersachtige gedragende oudh die ‘op het einde’ omringd wordt door sandelhout, amber en musk. Met bijna hetzelfde effect als in Cuir Erindil.
Cuir Erindil, Figue Aoudii en Figue Eleii worden gepresenteerd als genderfree. Dat geldt dan wel voor mannen en vrouwen die niet denken in de stereotype indeling in de parfumerie. Want Cuir Erindil kun je als mannelijk interpreteren, Figue Eleii als vrouwelijk. Tabac Licorii daarentegen wordt ‘puur voor de vrouw’ gepresenteerd.
Ook ‘alleen’ voor de vrouw: Musc Kalirii. Is de meest klassieke van de vijf. Wat een heerlijke beschaafde geur! Waarvan je hoopt dat de draagster hem zonder schroom voluit opspuit, waardoor Musc Kalirii als een aura schijnt. Prettig om dat in de directe omgeving te ruiken. Nog prettiger: in haar hals te verdwijnen. Niets aanstellerigs.
Ik zeg: oordeel zelf. En wat ik nog vreemder vindt: de promoclip. Gemaakt door een van de meest getalenteerde regisseurs uit Italië op dit moment, maker van La Grande Belleza (2012). Die maakt zich er wel erg gemakkelijk van af wat mij betreft – de overeenkomsten met de filmfeeststemming zijn talrijk, de uitvoering is alleen minder uitbundig en minder goed gespeeld: model speelt actrice.
