LA ROSE LE GALION

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 6, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET L, VINTAGE. Getagd: , . Een reactie plaatsen

ROZENKRANS 3: ADELIJK, SMAAKBEWUST, PRETTIG ARROGANT IS DE DRAAGSTER

Jaar van lancering: 1950/2014

Laatst aangepast: 06/03/15

Neus: Paul Vacher, Thomas Fontaine

Concept & realisatie: Nicolas Chabot

LA ROSE LE GALION FLACONWat verwachting betreft bestaat een verschil als je een geur Rose, Une Rose of La Rose of noemt. Bij de eerste denk ik: ‘Ach, heb je er weer een’, bij de tweede ‘wéér een rozengeur’, maar bij de derde naam verwacht ik hét rozenparfum dat alle andere… inderdaad… overbodig maakt.

Bijna onmogelijk, maar wel het uitgangspunt van Paul Vacher – oprichter en neus van Le Galion. Hij zag een larger-than-life-versie voor zich en heeft naar gezegd aan meer dan zeventig variëteiten geroken voor hij de ware vond voor La Rose. Hier begin ik te twijfelen, want de soortnaam van deze roos wordt niet vermeld. Ook niet hoe ze rook en hoe Vacher vervolgens de geur ervan vertaalde in een compositie gebaseerd op de damascus- centifoliaroos. Naar mijn weten nog steeds de enige twee soorten geschikt tot parfums verwerkt te worden.

Hij presenteerde La Rose in 1950. Heb ik nooit geroken. En krijg ik deze vintageversie hoogstwaarschijnlijk ook nooit meer te ruiken. Of ik moet ongeopend een exemplaar op de kop tikken, of er een keer aan ruiken in de Osmothèque in Versailles. Want de- de pr-tekst voor 2014-versie geeft, zij het omfloerst, toe dat we niet met the real thing vandoen hebben: ‘La Rose re-interpreted today with delicacy from the original formula’.

Maar… zou de uitkomst anders zijn geweest als Thomas Fontaine dezelfde ingrediënten met brute hand had verwerkt? Om de geur historisch sfeer te geven, wordt op de site vermeld dat in 1950 Henri Matisse de eerste prijs van de Biennale van Venetië won, Cristobal Balenciaga – strenge, ‘architectonische’ couturier – komend enfant terrible Courrèges inhuurde, Pierre Cardin zijn modehuis startte, baby doll-lingerie werd uitgevonden, Les Trois Suisses zijn eerste lingeriecatalogus publiceerde, lycra en Moederdag werd uitgevonden. Le Galion creëerde La Rose opgedragen aan alle vrouwen. Wat laatste betreft: wel heel toevallig en zal wel.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

ROOS IN THE AIRHet voorvoegsel La bevreemdt eigenlijk omdat de geur ‘not a true single flower fragrance since is, the main theme is enriched with sensual floral and refreshing aquatic notes’. Een klassieke rozengeur – Etoile de Hollande (2010) van Mona di Orio is het niet

La Rose is vintage en op de een of andere manier ook niche van nu. In een rozenknop: een volle, zoete roos ondersteund door patchoeli. De frisse opening van viooltjesblad en bergamot – die het cliché van bedauwde rozenbladeren voor de zon opkomt wil oproepen – is eigenlijk niet noemenswaardig: je zit met je neus direct in de roos die eigenlijk niet, zoals al gezegd, puur maar hybride is.

Want ze lijkt veredeld door ylang-ylang en ‘koninklijke’ lelie en geven een haar een sensuele, volle en rijke ondertoon. De opgevoerde ‘waterperzik’ neem ik niet waar. De wortels van La Rose zitten in een vochtig-patchoelirijke grond, versterken de totale sensualiteit. Voor mij zit er iets teveel vanille en musk in, geven een overzoete, poederige nasleep waardoor de roos minder roos is.

Maar: zeer elegant. Ook mooi: de zon die in de geur zit; die schijnt onder een strakke, wolkenloze hemel. In de stad, niet op het platteland. Want ondanks de natuurlijkheid van het geheel – alle ingrediënten lijken na oogst direct in de geur verwerkt – is La Rose een dame, heeft ze iets adelijks, iets geraffineerds, iets smaakbewusts – call it een prettige arrogantie. Geen wanhopig, verfomfaaid bijna uitgebloeid stadsparkroosje die op zoek naar pastorale voldoening ‘zich dan maar’ inschrijft voor Agrariër zoekt Aftrekpost.

LE GALION LOGO

HIPPIE ROSE JAMES HEELEY

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 3, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET H, NICHE. Getagd: . Een reactie plaatsen

ROZENKRANS 2: EEN FRUITIG-GROENE ROOS, MAAR ‘HIPPIE’?

Jaar van lancering: 2011

Laatst aangepast: 03/03/2015

Neus: James Heeley

‘Models’: Daria Halprin, Jim Morrison

Concept en realisatie: James Heeley

HIPPIE ROSE JAMES HEELEYHet heeft allemaal met beschouwing en interpretatie te maken natuurlijk, en daardoor vind ik James Heeley niet bepaald hip of hippy in zijn benadering van parfum. Zijn geuren zijn chic, klassiek en ‘verzorgd’, en daardoor aangenaam – excusez voor diegenen die zich aangesproken voelen – saai.

Je wordt niet getrakteerd op olfactorische visioenen en dare devils in parfumconcentraat waarvan je denkt: ‘Wow, word ik naar een onbewoond eiland verbannen en ik mag slechts een, twee, drie – de rechter is mild – vier of vijf geuren meenemen ter vertroosting, dan zit er geheid een van Heeley bij’.

James Heeley ‘in verband met’ roos associeer ik qua naam ik eerder met Lady – of the – Roses of Sentimental Rose. Niet met Hippie Rose. Het zij zo. Ik heb mijn hart gelucht.

Hij omschrijft zijn roosevocatie als ‘An air of freedom. The rising sun of a new, care-free day’. Maar dan, lees wat er gebeurt: ‘A warm wind filtering through the Californian desert’. Kan ik me iets bij voorstellen. Maar dan – wat nu? – in enen waait zijn roos vervolgens een andere kant op. Vanuit Californië topografisch gezien richting het westen: ‘The perfumed air of a Himalayan temple’.

JIM MORRISON

Maar voor de drager/draagster geldt: ‘Waves of long, shining hair flicker over dust and sand and soft, tanned skin’. Hippie Rose wordt door Heeley uitgebonjourd met ‘freedom is not far. Against a rose coloured sky of dusk, we dream of love and peace and better days’. Zing nu met iedereen die toevallig in de buurt is samen John Lennons ‘All we are saying, is give peace a chance…’, bis, nog een keer, en nog een keer.

Heeley is inderdaad in een hippie-mood, gezien zijn imaginaire protagonisten van Hippie Rose: Jim Morrison: ‘A gorgeous Californian – spiritual, free and wild’. En Daria Halprin – geen karakteromschrijving van haar. Wel vermeldt hij dat ze speelde in Zabriskie Point uit 1970. Een film die geldt, we citeren Wikipedia, als aanklacht van regisseur Michelangelo Antonioni (vooral bekend van Blow Up uit 1966) tegen de Amerikaanse consumptiemaatschappij.

In een rozenknop: tijdens de studentenopstand van 1968 wordt tijdens een demonstratie een politieagent gedood. Student Mark wordt van de aanslag verdacht. Hij vlucht de woestijn in met een gestolen vliegtuig’. Hoe loopt dat af, vragen we ons af? ‘Hé, Geurengoeroe, cut the crab, begin eens met het beschrijven van de geur!’

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

DARIA HALPRINSorry hoor, ik dacht: ‘Wat een leuke achtergrondinformatie!’ Anyway, afgaande op de ingrediënten ruik je ‘op papier’ direct dat het niet een ‘omverwerpende’ rozengeur is: bergamot, groen mos (groen… lijkt me nogal…), Bulgaarse roos, amber, vetiver, wierook, musk.

Maar wat schetst mijn verbazing: dit is een roos die je in eerste instantie tegemoet spettert: luchtig, zuur, ‘supergroen’ – alsof het gekartelde groene gebladerte van de rozenstruik is meegenomen in het rijpingsproces – en met een fruitigheid die doet denken aan framboos en lychee. In dit geval gelukkig gevrijwaard van het risico dat het rode fruit Hippie Rose ‘dichtplakt’, synthetisch in de lak zet.

En dit gevoel houdt lang aan; de roos blijft doorbloeien om vervolgens haar meer bloemige noten ruimte te geven. Heel langzaam openbaart zich de basis. Alleen is daarin voor mij geen sprake van groen mos. Ik zou het eerder wit mos willen noemen, schoongewassen door witte musk, lichtes aangeraakt door amber en vetiver (die een lichte houtstructuur geeft). Want de afronding heeft iets cleans. Door wierook – het ‘Himalaya-tempel’-idee – had deze pure roos een zweem van mystiek kunnen krijgen en daardoor ‘hippie’ kunnen worden. Alleen dat ervaar ik niet echt: Hippie Rose wordt niet rokerig, niet ijl, niet verstild. Hippie Rose is een helder, maar intens roosparfum. En een roos wordt volgens mij alleen pas echt ‘hippie’ als je haar ent op pure patchoeli.

ERIK ZWAGA GEURENGOEROE JAMES HEELEY HIMSELF

PHI UNE ROSE DE KANDAHAR ANDY TAUER

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 2, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET P, NICHE. Getagd: . Een reactie plaatsen

ROZENKRANS 1: MASKERADEROOS

Jaar van lancering: 2013

Laatst aangepast: 02/03/15

Neus: AndyTauer

Concept & realisatie: AndyTauer

AFGHANISTAN ROOS 3Blijkt te werken als lokmiddel om een geur een nòg begerenswaardiger uitzonderingspositie te geven: dat je als neus héél, héél ver moet reizen om één ingrediënt te kopen. Heb je dat voor één seizoen weten te bemachtigen, en in je compositie verwerkt, dan kun je je enthousiaste klanten nog niet verzekeren of de geur ook nog het volgende seizoen op de markt zal zijn. Het weer kan omslaan – teveel of te weinig neerslag, een onverwachte natuurramp – en de geschatte oogst dus beduidend minder.

Ik weet niet of Andy Tauer op het vliegtuig is gestapt, te voet op parfumpelgrimage is gegaan of – wel zo handig – het gewoon als postpakketje heeft laten verzenden naar zijn thuisbasis – Zwitserland: het extract gedestilleerd uit rozen geteeld in het ‘droge en ruige’ Afghanistan. Om preciezer te zijn: Nangarhar. Volgens Andy Tauer is de daaruit verkregen rozenolie – Phi – ‘uiterst zeldzaam en van de hoogste kwaliteit; een uniek juweel met rijke contrasterende noten vol diepte en authenciteit’. Voor niche-neus een vanzelfsprekend uitgangspunt lijkt me.

AFGHANISTAN ROOS 2Andy Tauer is trouwens niet de enige die deze ‘Afghaanse roos’ heeft ontdekt. Naast Dr Hauschka in 2004 (met een project met als doel de zeer lucratieve, maar criminaliteit bevorderende opiumteelt geleidelijk te vervangen door vredige rozenkweek), verwerkte ook de Canadese neus Susanne Langmuir haar in 2010 in Noble Rose of Afghanistan. Als onderdeel van de The 7 Virtues Beauty Inc-lijn van Barb Stegemann – zie: http://www.the7virtues.com. Zij kon de productie ervan pas echt in gang zetten na deelname aan het tv-programma Dragons’ Den: ze overtuigde investeerder W. Brett Wilson (inmiddels haar zakenpartner) met – gelijk Dr Hauschka – een ‘make-perfume-not-war’-zakenplan. En kijk eens op de foto’s hoe blij de lokale bevolking is met deze agrarische aanpassing.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

PHI UNE ROSE DE KANDAHAR ANDY TAUER… iets moois, want een direct herkenbare chyprestructuur overlopend in een oriëntaalse, lichte ‘gegourmandeerde’ nasleep. Alleen: door de rijke guirlande waarmee de phi-roos is omkranst, krijg je niet echt het idee met een pure rozengeur van doen te hebben.

Anders gezegd: je kunt ‘Phi’ ook een excuustruus noemen, in de zin van dat ze niet echt de hoofdrol speelt. En dan rijst de vraag: had Phi une rose de Kandahar anders geroken zonder deze speciaal geselecteerde roos? En: waarom werd voor het extra rooseffect Bulgaarse roos en geranium toegevoegd?

Elegant als ‘totaalgeur’ is de compositie zeker; het heeft een ‘vintage-voltage’ en is tactiel. Je voelt de geur als het ware op je huid. Met name in het begin: lichtjes aangezet door bergamot presenteert zich een zijdezachte, zoete abrikoos (niet synthetich, maar geëxtraheerd van de vrucht – nieuw voor mij) besprenkeld met kaneel en bittere amandel.

Het begin van het licht-oosters gourmandtraject dat via het hart wordt doorgetrokken naar de basis. In het hart dus de Phi-roos (‘met haar unieke accenten van kruiden en pruim’), Bulgaarse roos en geranium (ook wel de mannelijke roos genoemd). Dat gourmandtraject is wel eigenzinnig – moet ook wel als je Andy Tauer bent: de klassiek-oosterse afronding met musk, tonkaboon, vanille en ambergris wordt ondersteund door ‘animalic, leathery en woody’ tabak en opgezogen door patchoeli en vetiver. Het effect: Phi une rose de Kandahar wordt ‘charnel’, ofwel ‘vlezelijk’.

Alleen, had voor mij de animale tabaksnoot wat heftiger gemogen waardoor je een pure roos verpakt in verbrande tabaksbladeren krijgt. Maar dan zou de phi-roos waarschijnlijk helemaal worden uitgerookt.

Bij twijfel aan mijn analyse, maak ik gebruik van kenners ‘uit het veld’ zoals Maria van Geuren van http://www.parfumaria.com. Zij zegt: “Ik vind de geur zwoel, kruidig en zelfs heel poederig, maar roos… nee. Phi verkoop ik aan mensen die houden van geuren waar roos inzit, maar niet duidelijk waarneembaar als een rozengeur.”

ANDY TAUER LOGO

 

RELIQUE D’AMOUR ORIZA L. LEGRAND

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 1, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET R, NICHE. Getagd: . 2 reacties

GEEN HOLLYWOOD, MAAR HOLYWOOD

RELIGIEUS ANGEHAUCHT HOUT

Jaar van lancering: 1901/2013

Laatst aangepast: 01/03/15

Neus: Hugo Lambert

Concept & realisatie: Franck Belaiche

HOLY WATERIk loop wat geuren van Oriza L. Legrand betreft een beetje behoorlijk achter. Lieve Maria – van Geuren – moeder van God, vergeef me deze hoofdzondes, zeven stuks maar liefst. Want het is eigenlijk heiligschennis, had niet gemogen omdat de reanimatie van dit huis een van de mooiste is van de afgelopen jaren. Pourquoi? Het plaatst de geschiedenis van de moderne parfumindustrie in een nieuw perspectief: het was niet alleen Guerlain die aan de wieg stond… Tenminste als je gelooft – doe ik vurig – dat de nieuwe composities bijna getrouwe kopieën zijn van de oorspronkelijke receptuur.

Relique d’Amour: absurde en onmogelijke naam voor die tijd. En dat geldt ook voor de inhoud: zijn tijd ver vooruit. Je moet weten: rond 1900 was de kerk in West Europa nog oppermachtig, a very very hashtag trending topic so to speak. Je hoefde natuurlijk niet in de heilige drie eenheid (of nog meer) te geloven, maar dan was het wel zo slim dat alleen in je vrije tijd uit te dragen, anders kon je een carrière op bijna ieder gebied, op bijna ieder niveau vergeten.

RELIQUE D'AMOUR ORIZA L. LEGRAND ILLU

Hoe zuidelijker je pelgrimeerde, hoe fanatieker en fantastischer het geloof werd beleefd. Daar kun je nog steeds van nagenieten in Spanje. Op sommige heilige dagen wordt de desbetreffende devoot aanbedene uit zijn/haar sacrale niche gehaald, op een schild geplaatst en door de straten gezeuld onder het slaken van hysterisch-religieus aandoende kreten: ‘Madre de dios me ayude a sanar mi dedo del pie izquierdo!’ Vrij vertaald, dankzij Google translate: ‘Moeder van god help me mijn linkerteen genezen!’ Vinden we authentiek-aandoenlijk als toerist.

Hadden we dat ook maar in Nederland! We hebben het! Yes! Respect! Dankzij de Erotische Omroep: de in mijn beleving tenenkrommende, het ware geloof persiflerende The Passion – Simone Kleinsma als Maria; dan val je toch direct van je biechtstoel.

Mocht je er nog op zitten. Je moet weten: Geurengoeroe is katholiek opgevoed, ter communie gegaan en heeft ook nog – reeds twijfelend – glimlachend het heilig vormsel ontvangen van een man getooid met mijter in de Jacobus de Meerderekerk te Lonneker of all villages. Relique d’Amour oogt als een verweerd, versleten bidprentje lang geleden gekocht in het Disneyland van de katholieke kerk – Lourdes – en door de goedgelovige als relikwie in zijn binnenzak bewaard naast een flesje Lourdeswater, want je weet maar nooit.

RELIQUE D'AMOUR ORIZA L. LEGRAND BOUTEILLE

Het heeft voor mij ook een link met een nieuwe subcultuur die vanaf het midden van 19de eeuw en vogue was in de betere kringen: spiritualisme. Door de voortschrijdende wetenschap – men neme On the Origin of Species (1859) van Charles Darwin – begonnen steeds meer mensen te twijfelen aan het bestaan van een buitenaardse, heilige macht.

Om dit te checken werd de paranormale wereld ingeschakeld met behulp van helderzienden, kristallen bollen, gedachtenlezers en geestoproepers. Dit alles om reeds naar de andere kant vertrokken dierbaren te contacteren, hopende antwoord te krijgen op prangende vragen: wanneer verschijnt het nieuwe parfum van Grossmith, is er leven na parfum, wat is de favoriete geur van God?

Zo heeft de vrouw naar wie de naar haar genoemde eeuw in het lanceringsjaar van Relique d’Amour eindigde – koningin Victoria – met haar man geparticipeerd in vele seances. Toen hij overleed aan tyfus (1861) beweerde een jochie van dertien uit Leicester dat hij berichten van prins Albert voor his much beloved doorkreeg. Reality check: deze James Lees Robert noemde Alberts koosnaam van Victoria alleen bekend bij het koninklijk paar. Goed geantwoord; hij werd door de maar niet te troosten weduwe prompt uitgenodigd op Windsor Castle voor zwevende tafelgesprekken.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

En dat spookt allemaal door mijn hoofd bij het zien van en ruiken aan Relique d’Amour. Het is zeker geen Lourdeswater, maar ik kan bijna niet indenken dat hier sprake is van de originele compositie. Want het ademt conceptueel, zo anno nu, als een project van een kunstcollectief.

LELIES IN KERKVolgens mij keken professionals uit de branche rond 1990 nog niet beschouwend naar geuren. Die werden niet gemaakt als artistiekerig statement, wel om te plezieren en te verleiden. En dat doet Relique d’Amour in eerste instantie niet, komt niet over als een parfum voor lichamelijk gebruik. Ik heb eerder de indruk dat ik als godsdienstwaanzinnige uit een gothic novel een lang gesloten kapel open op zoek naar…

Heel knap gedaan trouwens. Wat je ruikt is muf, dood hout van binten, van kerkbanken. Maar ook papier – beetje verbrand, ‘uitgedroogde’ lang niet geopende bijbels. Met op de achtergrond een reeds lang gedoofd wierookvat gevuld met wierook, mirre en elemi. Het is vooral het hout dat intrigeert en de geur stuurt. Eerst begeleid door een groen-kruidige noot zwevend tussen vers en gedroogd groen die een triestige, verloren indruk maakt.

En dan komt de geur ‘enigszins’ tot leven: in een wolk van peper en poeder ontvouwen zich de kelken van de reeds op haar hoogtepunt voorbij zijnde ‘Maria-bloem’: witte lelies in een altaarvaas geschikt door de lokale interieurverzorgster met ‘siermos’. Maar het blijft een sombere boel: zelfs het zonlicht dat af en toe door de glas-in-loodramen naar binnen kaleidoscoopt kan de compositie niet animeren en oplichten want het nu inmiddels ‘bewierookte’ hout zet zijn tocht der zuchten voort. Ongelooflijk – letterlijk in dit geval: Relique d’Amour is een stemming, een sfeer, geen huid en/of interieurparfum.

Ik weet niet: moet ik nu voor het zingen de kerk uitgaan of in de biechtstoel om genade smeken bij Antoine de Beaux-Arts die na mij de kerk binnensloop en mij hoorde foeteren over god, geur, kunnen die door één deur? Je weet wel die übermediageile, überkatholiek die zo gezellig over the one and only, Rome en de nieuwe paus kan talkshowprietpraten en ook nog zijn eigen religlossy heeft gelanceerd. Zal ik hem openbaren, met kans op eeuwige verdoemenis, dat ik door Relique d’Amour nog meer ben gaan twijfelen aan het bestaan van The Allmighty, maar niet aan de krachtige en evocatieve faculteit van geuren?

ORIZA L. LEGRAND LOGO

 

 

ORANGES AND LEMONS SAY THE BELLS OF ST. CLEMENT’S JAMES HEELEY

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 1, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET O, NICHE. Getagd: . Een reactie plaatsen

EEN ‘RE-EAU DE COLOGNE’

Jaar van lancering: 2010

Laatst aangepast: 01/03/15

Neus: James Heeley

Concept & realisatie: James Heeley

Bij het horen van de naam dacht ik: “Een Engelse Aqua Allegoria.” Bij het ruiken van de geur dacht ik: “Wow, wat een enorme strakke, ‘citrusschurende’ eau de cologne.” De naam Oranges and lemons say the bells of St. Clement’s komt van de eerste regel uit een voor mij onbekend Engels rijmpje van rondom 1740:

ORANGES AND LEMONS RHYME

De compositie komt heel dicht in de buurt bij het bedoelde uitgangspunt van James Heeley: ‘A traditional eau de cologne translated into a chic, contemporary, fresh, English eau de parfum’.

Daar kan in me niet helemaal in vinden, want deze eau de cologne met eau de parfum-sterkte, ruikt ouderwets, gaat linea recta terug naar de oorsprong van de Franse eau de cologne. Die is in tegenstelling tot de Duitse variant – 4711 (1792) – minder zoet en houtachtiger.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Ik ruik namelijk in eerste instantie de aangename verkwikking van Roger & Gallets Jean Marie Farina Eau de Cologne Extra Veille (1806). Zo moet een cologne ruiken: uit de voegen barstend van citrusvrolijkheid. De sinaasappel en citroen vechten om de eerste plaats om geleidelijk op te gaan in de blend van mandarijn en bergamot.

Maar het zijn met name neroli (zonnig-fris) en petitgrain (hout- en groenachtig fris) die voor het echte cologne-karakter zorgen. Ga je dieper op Oranges and lemons say the bells of St. Clement’s in, dan ervaar je geleidelijk de ‘moderne’ accenten: earl grey thee, ylang-ylang en vetiver.

ORANGES AND LEMONS JAMES HEELEYDe eerste (met bergamot als traditionele smaakinfusie) zorgt voor een lichte rokerige noot, de tweede versterkt de bloemige noot van neroli en derde geeft een mooie houtfinish aan het geheel.

Hoewel niet bepaald origineel en van uitgaande dat ‘every perfume house should have one’ valt deze eau de cologne op door zijn puur natuur-uitstraling – geen synthetische druppel neem ik waar.

 

YAPANA VOLNAY

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 26, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET Y, NICHE, VINTAGE. Getagd: . Een reactie plaatsen

‘THE PERFUME FROM YAPANA GOES WALKING’

Jaar van lancering: 2014/1924

Laatst aangepast: 26/02/15

Neus: Amélie Bourgeois

Flaconontwerp: Anne Durand, Patrick Millet

Concept & realisatie: Muriel en Madeline Olivier

FARAWAYYapana: Sanskriet voor ondersteuning en voorzetting van het leven? Yapana: een stadje op Shefa onderdeel van de archipel Vanuatu – ten noorden van Nieuw Caledonië en ten westen van Fiji? Yapana: een tropische plant (Eupatorium triplinerve) – in het Engels bekend als ‘water hemp’, in het Frans als ‘tisane miracle’ vanwege haar ‘buikvriendelijke’ eigenschappen – ‘à soulager les sensations d’inconfort digestives’.

Alle drie kloppen, alleen de laatste betekenis inspireerde een van de oprichters – Madeline Olivier – van Parfums de Volnay tot deze geur. Maar twee had ook gekund, want tijdens het interbellum was Frankrijk ‘onder leiding van’ van Josephine Baker in de ban exotiek en mystiek. Het waren met name de far away ‘outremer’ rijksdelen en ‘invloedssferen’ die ter inspiratie dienden, zoals ‘wij’ Indonesië en de zuiderburen Kongo ooit hadden.

VOLNAY YAPANAMaar weinig Franse durf al-toeristen hadden de kolonieën zelf bezocht, de exotische flora geroken en de lokale fauna ter plekke gezien, gehoord en gegeten (zoals op het eiland Réunion nu bekend van de vanille, waar de yapana-plant in 1800 werd geïnroduceerd door kapitein Céré).

Reisverhalen – ‘en lieve moeder, de oorspronkelijke bevolking is ook zó behulpzaam, charmant en de lucht vol, of eerder bezwangerd van onbekende geuren’ – ansichtkaarten, boeken en promofilms van overheidswege ter bevordering van de emigratie toverden de ‘thuisblijvers’ een nieuwe wereld voor.

Parfumhuizen brachten nog meer vervoering met gelijkgestemde geuren die door de vaak ongekende artistieke en creatieve presentatie er voor zorgden dat de periode tussen de twee wereldoorlogen in retroperspectief bekend zou worden als de gouden eeuw van het parfum. Un petit choix: Babani Chypre Egyptien (1919), Guerlain Shalimar (1925), Chanel Bois des Iles (1926), Les Fontaines Parfumées Fleurs de Bagdad (1926), Guerlain Sous le Vent (een hommage van Jacques Guerlain aan La Baker uit 1933), Jean Patou Colony (1938) en… Yapana – waarin je ook nog een ander land kunt zien.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Als je het zo kunt omschrijven, maar Yapana heeft een lekker loopje, een heupwiegende shuffle. Ik moet denken aan de loom-zwoele song van Stan Getz’ The Boy from Ipanema (mijn favoriete interpretatie is van Eartha Kitt). Zing mee met Geurengoeroe:

Spicy, sparkling and enticing

The amber infused perfume from Yapana goes walking

And when he passes, each passer-by goes mmmmmmhhh

When Yapana evolves, he’s like a samba

He develops so warm and dry downs so gently

That when Yapana passes, each passer-by goes mmmmmmhhh

VOLNAY FLACONSYapana mengt karakter en mystiek, èn doet niet echt moeilijk: je zit direct in een herkenbare oosterse geur met amberaccenten die al doorruikende zijn eigen koers zet. Er dwarrelt een aangename kruidwolk door het geheel die garandeert dat het parfum niet te vanille-zoet, niet gourmand wordt.

De opbouw is très classique, maar ook weer niet. De frisse aanzet met accent op het bloemige aspect van bergamot, oranjebloesem en grapefruit opgeschrikt door roze peper, wordt eigenlijk direct ondervangen door de zwoele gloed van het hart vol van base 4092 (Volnays geheime formule), ylang-ylang, roos, elimi en helional.

Laatste is een melange van alg, watermeloen, ozon en lichte, ‘groene’ bloemen die geuren een ‘typisch’ exotische, speelse en zonnige toets geven. Gaat très elegant over in een warme, zwoele basis van benzoïne, cistus labdanum en ‘groene’ vanille die geankerd wordt aan iris en patchoeli, rijstolie en ‘golden stone’ (?). De harsen worden samen mooi gloedvol zonder plakkerig te worden. En op de achtergrond die zonnige, groene, kokosachtige noot (helional?) die het exotische karakter van Yapana onderstreept… when Yapana passes, each passer-by goes mmmmmmhhh.

VOLNAY BOUCHON

BARUTI

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 25, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET M, GEURENALFABET N, GEURENALFABET Y, NICHE. Een reactie plaatsen

MELKMEISJE (VOYANCE, NOOUD)

Jaar van lancering: 2014

Laatst aangepast: 25/02/15

Neus: Spiros Drosopoulos

Concept&realisatie: Spiros Drosopoulos

MELKMEISJE VERMEERSpiros Drosopoulos – neus en oprichter – toont volgens mij treffend een ‘probleem’ aan in de parfumerie: alleen een neus zelf kan zijn eigen creaties het beste verwoorden. Hoor je hem praten dan komen de geuren tot leven, golfen de verschillende ingrediënten die hij opsomt je door de ruimte tegemoet.

Dan moet je een echt enthousiast begaan parfumpromoter zijn, wil je als verkoper Drosopoulos’ intenties en bedoelingen zo goed mogelijk doorgeven aan potentieel geïnteresseerde klanten. Dan zit je met Tanja Deurloo goed – zij verzorgde de herlancering.

Baruti ‘klinkt als’ een old vintage automerk uit Italië. Not dus. Komt uit het Arabisch en betekent buskruit. Ook in het Grieks en staat daarnaast voor het streven van Drosopoulos om temperamentvolle producten te creëren en typeert het ook zijn karakter (volgens hem).

Het ligt waarschijnlijk aan mij: maar het lijkt of hij door deze doorstart de geuren toegankelijker zijn geworden. Zie je in ieder geval aan de presentatie: minder complex en ingewikkeld ‘ingepakt’ dan de eerste serie. De verpakkingen zijn nu, behalve een, gesierd met een kaleidoscopisch motief – symbolisch voor de gelaagde, zich transformerende inhoud. Ruik je ook vind ik. Drosopoulos keek me verwonderd aan. Tanja Deurloo eveneens tijdens een onderhoud vlak voor de presentatie.

Ik had het name met Voyance (2014). Hoewel het in deze ‘intelligente en sexy’ compositie om de tegenstelling tussen de erotische tuberoos en het rokerige guaiac/vetiver gaat – Spiros: “Smoky but not bbq” – herkent de gemiddelde parfumfan volgens mij waarschijnlijk de tuberoos direct. Is dus toegankelijk(er). Geldt ook voor Nooud (2014). Lees als no oud. Inderdaad een geur waarin geen druppel oud zit, maar toch helemaal ruikt naar oud. Zwaar, vol hout, intensief broeïerig-sensueel. En toch strak en gedicideerd. Een snif aan de geur en je hebt direct herkenning: daar-is-ie-weer (maar ook weer niet) oud.

BARUTI COLLECTIE

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Het meest ben ik gecharmeerd van Melkmeisje (2014) genoemd naar het doek (45,5 × 41 cm) van Johannes Vermeer door hem in 1658 geschilderd en dat jaarlijks tienduizenden (inter)nationale toeristen en kunstliefhebbers naar het Rijksmuseum in Amsterdam trekt. Het gebeurt zelden dat een neus zich door een schilderij laat inspireren – wil me niet snel een andere te binnenschieten. Maar wat een perspectief biedt het. Om in de buurt te blijven: de Nachtwacht of een andere ‘late’ Rembrandt. Volgens mij had Drosopoulos deze geur (of een pre-versie) ingezonden naar aanleiding van een of andere wedstrijd georganiseerd door het Rijksmuseum waarin kunstenaars werd gevraagd zich te laten inspireren door artefacten uitgestald in de schatkamer van Nederland.

ERIK ZWAGA GEURENGOEROE SERINGOrigineel uitgangspunt: niet melk (samen met suikerbrood als soft gourmand – had zo maar gekund), niet de kamer waarin het meisje de melk schenkt (hout, kamfer, koffie en thee met een scheutje anijsmelk), maar het idee dat ze door het openstaande raam de geuren van het voorjaar opsnuift.

Wordt door Drosopoulos opgeroepen met een zonnige bloemengeur die mij aan ‘seventies green’ doet denken door zijn heldere, transparante air die toch de diepte – poederig, houtachtig – ingaat. Een wolk uit laagjes samengesteld. Zo voor de hand liggend als je de opening ziet: peer, sering (foto) en lindebloesem.

Maar ook ‘gevaarlijk’: peer kan nogal klefferig zoet en tegelijkertijd scherp overkomen waardoor je het gevoel krijgt alsof je in een onrijpe vrucht bijt in plaats van te genieten van het sap glijdend langs je mond als net je tanden in een een overrijpe peer hebt gezet. Dat komt volgens mij door sering en lindebloesem; die neutraliseren door hun respectievelijk lichtpoederige en honingachtige frisheid deze klefferigheid – maakt de peer meer natuurlijk.

De lenteboodschap wordt doorgetrokken naar het hart, maakt de bloemen zoeter en poederig – honing, iris, vanille. En krijgt een zacht-houtige afhandeling (met af en toe een toefje anijs lijkt het wel) die aangenaam sensueel wordt met vetiver, sandelhout en musk.

Reeds besproken: Chai (2012) voorheen untitled #2, en Indigo (idem). Zijn beide qua formule lichtjes aangepast. Berlin in Winter (2014) volgt nog.

MELKMEISJE BARUTI

IRIS DE NUIT JAMES HEELEY

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 25, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET I, NICHE. Een reactie plaatsen

WUTHERING IRIS

Jaar van lancering: 2000

Laatst aangepast: 25/02/15

Neus: James Heeley

IRIS DE NUIT 2 Toen ik hoorde van Iris de Nuit, dacht ik: “Nee, hè, wéér een pure iris, moet dan nu, ook al bloeit deze dan slechts gedurende de nachtelijke uren?” Maar wat blijkt? Het is een van de eerste solo-irissen uit het nichecircuit. Excuses bij deze. Dan kijk je er toch anders tegen aan.

En moet je dus eigenlijk niet denken aan de ‘very iris-istibles’ die daarna verschenen – zoals 28 La Pausa van Chanel, zoals Prada’s Infusion d’Iris (beide 2007). Misschien een beetje in je achterhoofd: Iris Silver Mist (1992) van Serge Lutens, Hermès’ Hiris (1999) en in hetzelfde jaar verschenen Bois d’Iris van The Different Company.

De Nuit slaat wellicht op de melancholieke boodschap: Oscar Wilde’s Picture of Dorian Gray (1891) wordt opgevoerd om de ideale man – ‘classical, literary, romantic’ – te classificeren. James Heeley – Engels van geboorte – kent zijn klassiekers. Bij de vrouw kan hij zich merkwaardigerwijze niet een literaire, ‘lokale’ heldin voorstellen. Hier volstaan: ‘sensual, delicate, creative and individual’.

Ik zeg: Catherine Earnshaw uit Emily Bronte’s Wuthering Heights (1847). Tijdens haar verdwaasde tochten op de heide vond ze in de wilde natuur levende manifestaties, zo voelde ze dezelfde ruwe, ongeremde krachten die in haar strijd leverden.

Erik-Zwaga-Geurengoeroe-Pierre-Joseph-Celestin-Redout-Iris-PallidaVoor mij bloeit Iris de Nuit niet in zijn ‘oorspronkelijke’ habitat – Florence en omgeving. Dus warm, droog en lichtjes poederig-zwoel, maar in Noord Europese contreien tijdens de herfst: vochtig, regenachtig nat. En dat brengt James Heeley voor mij op een elegant-koele manier naar voren.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Bij de opening heel even het gevoel alsof ik het beregende, gezoete viooltje van Guerlains Après L’Ondée (1906) ruik – op zich al een compliment. Alleen is het in Iris de Nuit groener en koeler: niet alleen het tere bloemetje, maar ook het vochtige groen van het blad neem je waar. Samen geven ze een aqua-achtige noot waarachter de iris zich redelijk lang schuilhoudt.

Maar eenmaal in bloei, begint hij welig te tieren, geeft zijn karakteristieke noten bloot alleen met meer de nadruk op de houtachtige (versterkt door cederhout) dan poederige noten. Mooi: engelenzaad, met zijn groen-musky noot versterkt dit terwijl ambrette – met zijn aardse-musky noot – voor een lichte sensualiteit zorgt. Verrassend de toepassing van ambergris – versterkt het koele iris-idee. Even verrassend: wortelzaad. Geeft op het eind een extra, maar discrete zoete noot.

IRIS DE NUIT

NOONTIDE PETALS ANDY TAURER

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 24, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET CIJFERS, GEURENALFABET N, NICHE. Getagd: , . Een reactie plaatsen

CHANEL N°5 REVISITED

Jaar van lancering: 2013

Laatst aangepast: 23/02/15

Neus: Andy Tauer

Concept & realisatie: Andy Tauer

N° 14 NOONTIDE PETALS ANDY TAURERHè hallo, jij komt mij bekend voor. Ik heb je al zo vaak geroken. Wat is je bedoeling, eigenlijk, Andy Tauer met Noontide Petals? Leuke, poëtische naam, maar ik ontkom niet – hoe ik de geur ook analyseer – aan N°5(1921). Als ik me over het wonder van een aldehyden-parfum wil verbazen – een paar keer per jaar – dan pak ik Chanel N°5. Heb ik jou niet voor nodig.

Andy, wil je misschien aantonen dat je als self taught nose kunt bewijzen dat je ook de grote klassiekers kunt interpreteren – of is het nu kopiëren? Je toelichting bevestigt mijn vermoeden: “I am referring to a glittering age of perfumery. Then, in the first quarter of the last century, aldehydes found their way into some of the most beautiful fragrances. It was like turning on the light in a dim room. Aldehydes they were and still are the key to noble glamour’.

N°5 in a nutshell. Tauer noemt Noontide Petals een aldehyde met een moderne twist. Ik vraag me af waar die moderniteit in schuilt. Misschien in het feit dat Noontide Petals iets droger, minder vol overkomt. Maar dat is echt een heel klein detail. Te klein voor mijn gevoel. De ingrediënten zijn niet helemaal comme N°5 – geranium, tuberoos, wierook, iris en styrax zitten niet het aldeydenparfum der aldehydenparfums.

Maar ga de straat op, vraag N°5-gebruikers Noontide Petals te inhaleren. Ik drink een liter aldehyden, als negen van de tien niet zeggen: N°5. En dat brengt me bij de vraag: in hoeverre zijn parfumformules beschermd? Hoe gaat Chanel met dit soort imitaties verpakt als hulde om? Wordt vervolgd.

ANDY TAUER PORTRAIT

BAISER VOLÉ LYS ROSÉ CARTIER

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 23, 2015
Geplaatst in: GEURENALFABET B. Een reactie plaatsen

CARTIER-SPRANKELING: ZO KAN ROOD FRUIT OOK RUIKEN

Jaar van lancering: 2014

Laatst aangepast: 23/02/15

Neus: Mathilde Laurent

BAISER VOLÉ LYS ROSÉ CARTIER FLACONDe goddelijke Geurengoeroe vergist zich ook wel eens. Niet goddelijks is hem vreemd. Hij dacht namelijk dat Baiser Volé Lys Rosé een limited edition, dus een eenmalig vorig-jaar-zomers genot was. Non. Cartier en Mathilde Laurent spelen een slim woordspelletje met deze interpretatie.

De bedoeling: rood fruit toevoegen – een inmiddels verplichte noot om de jonge consument te trekken – aan de lelie van Baiser Volé (2011). Wordt gepresenteerd in de vorm van een – speciaal gekweekte naar wordt beweerd – rose lelie. Non. Ik beroep me hierbij op By Ineke, die mij ooit vertelde dat je de geur van een lelie niet uit de bloem kunt extraheren, maar dat je hiervoor een aantal bloemmoleculen moet laten fuseren. Dus is het ‘gewoon’ framboos die aan de lelie (in samenwerking met een lichte jasmijn-injectie) wordt gekoppeld. En gelukkig: dat levert geen snoepgevaar op. Want framboos kan al te zoet geïnterpreteerd als kermiszuurstok, plakkerige siroop overkomen. Niet het geval: de ‘Cartierframboos’ is licht, luchtig en sprankelt. En associeer je daardoor (geholpen door de naam) met de slobber-zomerwijn rosé.

Of om meer in ‘Cartierkringen’ te blijven – de juwelier teelt ‘zelf’ eigen druiven voor zijn Cartierchampagne – met roze champagne. Maar dan wel een roze champagne met een aardse noot die lichtjes zweeft tussen truffel en groen. En dat komt omdat de witte musk in de basis getemperd wordt door een houtnoot, waardoor de geur meer is dan rood fruit + witte musk = makkelijk scoren in de parfumerie. En dat komt ook omdat er een onverwacht licht windje van peper door de hele compositie wordt geblazen (die de zoetheid van de framboos tegelijkertijd intoomt) en ook garandeert dat de musk niet te poederig wordt.

Dat maakt van Baiser Volé Lys Rosé geen een-twee-drie-hupsakee roodfruitgeur. Alleen: had van mij de concentratie wel wat sterker gemogen. In plaats van champagne- een millésime-behandeling.

BAISER VOLÉ LYS ROSÉ CARTIER LOGO