FAMOUS DEAD PEOPLE PERFUME SOCIETY
HET EENDIMENSIONALE BESTAAN VAN HET VIOOLTJE
MIERZOETE GEUR VOOR EEN DROOMVERSIE VAN KEIZERIN ELIZABETH
Jaar van lancering: 2003
Ik snap het: ouders, opa’s en oma’s, tantes en ooms hebben het beste voor met hun kinderen/kleinkinderen, neefjes en nichtjes. Dus zo lang het kan, wordt de bikkelkeiharde wereld verpakt als een paradijs met Disney-slagroom overspoten. Meisjes zijn bijna verplicht om in roze tule naar balletles te gaan, jongens worden ‘pief, paf, poef, ik ben de cowboy en jij bent de boef’. Of kiezen ze allebei voor verfilmde strips- en Starwars-helden die – lekker handig in het huidig tijdsgewricht – vaak gender neutral zijn.
Geef de familie eens ongelijk: door eigen ervaring, schade en schande rijker, weet het dat slechts één speldenprik voldoende is om het sprookje uit elkaar te laten spatten. En – hellup, of juist niet? – de leeftijd wordt steeds meer naar beneden bijgesteld waarop de transformatie van droom, onwetendheid en onschuld naar de werkelijkheid en ‘facts of life’ plaatsvindt.
Mijn ‘reality check’ ontvouwde zich toen ik bij toeval op de televisie de film Ludwig (1972) van Luigo Visconti zag, ik denk op veertienjarige leeftijd. ‘Je weet wel’, die wereldvreemde koning van Beieren die onder nooit echt opgeklaarde omstandigheden het leven liet. Die Ludwig (II) was dus een volle neef van de in 1837 geboren Elisabeth Amélie Eugénie de Wittelsbach, keizerin van Oostenrijk en koningin van Hongarije. Die dus ook in deze film verschijnt.
Maar, het verwarrende: hoewel deze rol werd gespeeld door dezelfde Romy Schneider die ik alleen maar kende van – Kerstmis in, Kerstmis uit – Sissi (1955), Sissi, de jonge keizerin (1956) en Sissi, de woelige jaren (1957), speelde Romy Schneider voor mijn gevoel totaal iemand anders. Niet ‘mijn’ Sissi, die ondanks wat problemen met de Weense hofetiquette, toch een lekker comfortabel rijkeluileventje had gehuld in rozengeur en maneschijn met slechts af en toe en ver, ver op de achtergrond een hint duidend op ‘andere tijden’.
‘Achteraf’ bleek ze een mallotige, annorexia-healthfreak avant la lettre – 1,62 m, 41 kg; volgens Nicolas de Barry ‘de maten van een supermodel’ – die het ouder worden maar niet kon accepteren. Ze sloeg daar zover in door dat ze op een gegeven moment niet meer gefotografeerd wou worden en als ze zich bespied waande door een paparazzi avant la lettre, ze subiet een waaier voor haar gezicht toverde. En toen, oh tragiek, werd ze geëxecuteerd door een Servische vrijheidsstrijder. Dàt vertelden mijn ouders niet. Dàt toonde de Sisi-trilogie niet.
Ik heb het al eerder opgemerkt: naar bijna iedereen lid van de ‘Famous Dead People Perfume Society’ is wel een parfum vernoemd. Nicolas de Barry blinkt er in uit. En dan hebben we nog Histoires de Parfums en Parfum d’Empire (voor beide inmiddels niet meer de leidraad voor nieuwe geuren). Jardins Ecrivains vaart ook op deze golf. Google je een beetje, dan verbaas je je over (wel of niet gemaakte) geuren voor beroemde doden van bedenkelijke aard.
Ik wist dat Benito Mussolini een geurtje had die je tot verbazing van velen gewoon in zijn geboorteplaats kunt kopen. Adolf Hitler is inmiddels olfactorisch ook vereeuwigd. Maar ‘zijn’ geurtjes zijn eerder een makkelijke, carnavaleske ‘knip&plak’-grap. Het Spaanse Movistar TV pakte het serieuzer aan. Werkte in 2014 samen met parfumeur Mónica Ceño en WO II-expert Felipe Botaya om een olfactorische tentoonstelling te creëren met geuren geïnspireerd op de levens van Stalin, Hitler, Mussolini, Churchill, Roosevelt en Tōjō.
Dit valt dan natuurlijk direct onder de noemer kunst. Want zo gauw parfum het commerciële circuit verlaat en zich ‘anders’ presenteert, krijgt het dit predikaat. Zie ook: R(est) I(n) P(erfume). Alsof je op deze manier geur anders gaat ervaren. Want…
WAT SISSI L’IMPÉRATRICE IK EIGENLIJK?
… in dit geval blijft het een aangename viooltjesgeur. Niet meer en niet minder. Heel erg zoet met een groen vleugje en zoete afloop. Ik heb tientallen viooltjesparfums besproken. En ik zou Sissi L’impératrice tussen tien andere gelijkgestemden er waarschijnlijk niet tussen uitpikken. Een van de meest recente ‘full violet’-parfums waarschijnlijk evenmin: Virgin Violet (2019) uit Gucci’s The Alchemist Garden.
Want het nadeel/voordeel van viooltjesgeuren is dat ze vaak eendimensionaal ruiken; als soli-fleur houdt ze zich aan haar taak: ze overheerst door haar zoete, ietwat zuurtjesachtige toets. Ook al open je citroentjesfris, ook al combineer je haar met iris en pluk je wat viooltjesblad voor de groene noot: zoet moet ze blijven. Een van de beste voorbeelden: Grey Flannel (1975) van Geoffrey Beene – voor mannen dat wel (en nu voor een habbekrats te koop).
Sissi L’impératrice is zo’n geur is die je koopt omdat je eerder iets hebt met Sissi, dan met de geur zelf. Een souvenir die vooral aangeboden zou moeten worden (zou ik doen als producent) op strategische plekken waar ze veel kwam: Wenen en omstreken dus. Dat geldt voor zoveel geuren en andere souvenirs van leden van de ‘Famous Dead People Perfume Society’: uit sentimentele overwegingen worden ze aangeschaft (vaak na museumbezoek).
Trouwens, zou Ludwig II al een geurtje hebben gekregen? Hoe zou die ruiken? Ik denk in de richting van Grey Flannel. Und jawohl! Kuck mal! Aber Ich habe falsch gewählt. König Ludwig (ein Eau de Parfum) is ein Hesperide ‘mit Mandarine, Zitrone, Bergamotte, Lavendel, Minze, Jasmin, Rose, Maiglöckchen, Sandelholz, Zedernholz, Moo und weißer Moschus’ und kostet € 49,90 50ml.
Weer een ander verhaal: ik zag onlangs nog een andere (Duitse) verfilming op Youtube over König Ludwig II uit 1956 (haakte na tien minuten af) waarin hij Sissi (die totaal niet op de echte, Romy Schneider, leek) aan een klein boeketje oranjebloesem laat ruiken. Volgens mij in een van zijn kastelen in Beieren. Zou fleur d’oranger in die tijd al vanuit Frankrijk naar Beieren zijn geëxporteerd?
En god beter het, moet dit nou die complete restyling van het hele merk? Moet dit nou ook: alleen maar 100 ml? Je zou gezien de prijs ook een 30- en 50ml-mogelijkheid willen. Moet dit nou Notino; waar wilt u de muilpeer hebben: u vraagt slechts € 123,00 in plaats van de door LM Parfums bepaalde € 250,00 – bijvoorbeeld bij 
Meine Ruhe is hin. En maar zoeken. En maar zoeken. Und finde es nirgendwo. Zelfs, terwijl me het toch een logisch startpunt lijkt, niet op de site van Xerjoff: de betekenis van Uden.
Of is dat de tabaksbloesem (nicotiana fragrans)? Hoewel het technisch mogelijk is het parfum van de tabaksbloe(se)m te extraheren, wordt het – nog – zelden gemaakt. De geur wordt vergeleken met anjer maar dan een met frisse, beetje fruitachtige ondergrond. Nou, en dat kun je dus heel goed namaken in het parfumlaboratorium.
Het wordt voor de parfumerie steeds moeilijker om een van hun geliefde sprookjes te verkopen: de verlokkingen van exotische oorden. Plekken waar nog alles is waarnaar je verlangt of naar moet verlangen volgens reisbureaus, enthousiaste verslagen op tv, in kranten en bladen, op internet (inclusief de nieuwe verleiders, de influencers).
Zou Thierry Wasser het regenwoud van Sumatra een keer bezocht hebben? En deze impressies aan de pr-afdeling hebben doorgegeven? ‘Diep in het hart van het Indonesische regenwoud, onthult zich een onontdekte natuurlijke wildernis. Zonlicht spat op bodem, de weelderige vegetatie wekt elk zintuig, terwijl flarden patchoeli en cederhout samensmelten met de geur van vochtige aarde onder de voeten het pad effectief vervaagt.’
Een gunstig voorteken voor een goede verkoop, het zal u niet verbazen: een naam die lekker in de mond ligt en nog makkelijker – allitereert met de naam van producent. Nou en dat doet Carat. Het heeft me ‘altijd’ verbaasd dat dit woord nooit-niet eerder door Cartier of andere juwelier, of welk luxemerk dan ook op een parfumetiket werd geplakt. Want de link met chic – en dat is volgens velen parfum nog steeds – is direct gelegd. Een old fashioned bewijs: het gelijknamige parfum maar dan van 4711 uit 1935, populair tot ver in de jaren zeventig. Toen parfum nog echt, maar dan ook echt een soort van chic was.
Carat volgens Mathilde Laurent: ‘Ik wilde een geur creëren die glinstert met al het vuur van een diamant. Het kwam bij me op om het diffractieprincipe op de geur toe te passen: verspreid licht verschijnt als flitsen van regenboogkleuren in een diamant. En dus koos ik zeven mooie verse bloemen die samenkomen om een nieuwe bloem te vormen, abstract maar levend, zoals het licht van de diamant’. Diffractieprincipe? Google het maar en fel uw oordeel.
Nader onderzoek wijst uit dat ‘de zeven mooie verse bloemen’ viooltje, iris, de hyacint, ylang-ylang, narcis, kamperfoelie en tulp zijn die samen als het ware een regenboog/prisma vormen. Maar, het is niet de bedoeling dat je deze zeven geuren apart, stuk voor stuk, opeenvolgend kunt ruiken, want het idee is een abstracte bloemencompositie.
Was even uit de lucht. Waarom? Algemene overkoepelende gedachte bij de verschillende ‘minor issues’ die nu spelen binnen uit buiten de grenzen: welke kant gaat het met de wereld op, en aan welke kant van de geschiedenis wil Geurengoeroe eigenlijk staan?
Yes I know: ik ben de laatste tijd behoorlijk negatief over de mainstreamgeuren die luxe merken op de markt brengen. Maar dan op eens verschijnt er een zonnestraaltje achter deze donkere luchtjes, een ray of light die je blij maakt en iets van hoop biedt, dat het ook anders kan. Het zonnestraaltje in dit geval: Toy Boy.
Door toy boy te koppelen aan een teddybeer – vaak gezien als symbool van een prettige jeugd die eenmaal cadeau gekregen de rest van je leven wordt gekoesterd en meeneemt – maakt Moschino er weer ‘speelgoed’ van. De cirkel is rond. Door de beer van Toy 2 in zwart onder te dompelen, wordt zijn artistieke waarde verhoogd en overstijgt het het gadget-gehalte.
Ga maar na: de opening is als zuchtje van rode bes en groene peer die snel plaats moeten maken voor een ‘spicebomb’: warm-kruidig elemihars omringd door nootmuskaat en kruidnagel in overdose die ervoor zorgen dat het bloemenakkoord van magnolia en roos een donker randje krijgt (versterkt door vetiver).
GEURENGOEROE 