WOKE!
STOP THE INFLUENCERS INFLUENZA
Een van de fijne eigenschappen van Geurengoeroe: hij past zich zo makkelijk aan de veranderende wereld. Zó fluïde – positief geïnterpreteerd. Zo glad als een aal – de negatieve blik. ‘Zal wel’ denkt hij heel vaak. Zoals bij het aantal ‘onafhankelijke’ parfumadviseurs die de klanten in de winkel en online helpen bij het vinden van het juiste parfum. Bij Skins en Galeries Printemps Parijs zag hij ooit ook zo’n hip Ipad-aangestuurd ‘Wizard of Eau’-apparaat voor weifelaars – ik weet niet of deze service nog wordt aangeboden.
Zoals het aantal arty-farty magazines met parfum als hoofonderwerp die verschijnen – neem het Franse Nez. Hoe creatief en origineel ook, als je even doorspit en doorgraaft, zie je toch dat ze niet helemaal onafhankelijk zijn. Hoeft (van mij) niet, maar doe niet alsof. Hoe kom je daarachter? Kijk hoe ze Chanel becommentariëren.
Ook zijn de onderwerpen beheurlijk uitgekauwd. Dat ligt niet aan het blad: de sector tapt al jarenlang – niche en artisanal meegerekend – uit hetzelfde vaatje. Bedenk dan maar eens originele invalshoeken. En dat gedweep met neuzen, die worden bejegend als waren ze van koninklijke huize – en dan nog.
Nog zo’n dingetje: de zelfbenoemde adviseurs op YouTube. Geurengoeroe balanceert tussen ‘schattig’ en ‘onder de indruk’. Wat laatste betreft: neem Jeremy Fragrance. Een knap, uit de jaren negentig weggelopen Hugo Boss-model dat door de parfumwereld en ‘hopeloos zoekenden’ zijn omarmd – hij is inmiddels onderscheiden met een Fifi Award. Hij is een ‘power house’ die in een Ferrari rondtoert en grossiert in clichés. Het gaat er bij hem niet echt om wat voor een geur je echt lekker vindt, maar wat ‘de wereld’ van je verwacht hoe je moet ruiken. Waarvan ook zijn eigen geuren getuigen: zoals Office for Men.
Gemaakt door letterlijk niemand minder dan Alberto Morillas. Opvallend in deze: ook op YouTube heeft Jeremy inmiddels veel vijanden. Hij kopieert, knipt en plakt van andere ‘collega’s’ hen gelovende. Let wel: ik ben hem niet vijandsgezind maar ik verwacht dat hij uiteindelijk door de mand zal vallen, of out of date zal raken. Maar dan heeft hij zijn schaapjes op het droge. Daar gaat het uiteindelijk om. Misschien lonkt Hollywood. Zou zo maar kunnen. In de eerste film speelt hij zichzelf. Over de komeetachtige carrière van een influencer. Voorlopige werktitel: Influenza!
En nu komen bij waar ik het echt over wil hebben. Onlangs schoot me in ene weer een ergernis te binnen, die ik was vergeten, had verdrongen, maar die voor mij het faillissement van het parfum in a way symboliseerde. Of in ieder geval: de overbodigheid van nieuwe merken. Ik weet, we leven in een democratie, niemand kun je iets verbieden. En Geurengoeroe ziet vooralsnog geen mogelijkheden hoe hij succesvol de transitie naar parfumpotentaat kan versnellen – ideeën meer dan welkom.
De hinderlijkheid deed zich voor toen het coronavirus nog geen pandemie was, en hij vanwege een tijdelijke lichamelijke invaliditeit zijn dag-doorkomen horizontaal moest ondergaan. Al zappende kwam hij – des morgens om 11.00 – bij Luxe TV terecht, waar de kijker op z’n klassiek-ouderwets werd ondergedompeld in een grootse parfumlancering. Het merk: Valmont. ‘Oei en gedurfd,’ dacht hij direct, de niet succesvolle lancering van Life Threads (2010) van La Prairie indachtig. Wat hem stoorde: het leek wel of de geurenreeks speciaal was gemaakt voor influencers.
En alle clichés gebruikt tijdens parfumlanceringen gingen hier in über-drive. Setting: Parijs Hôtel du Duc, decoraties (een avondjurk waarvan het rokgedeelte is opgebouwd uit louter dure bloemen), ‘klassieke-muziek-is-chic’-violen, ingehuurd ‘tais-toi-soi-belle’-danseressen die al ronddraaiend met een van de geuren rond spoten.
Er was natuurlijk diner waar alleen de echte influencers mochten aanschuiven. En dat was not a pretty sight ondanks dat ze er op hun aller-aller-allermooist uitzagen. Wat opviel: deze influencers hebben make-up als verdienmodel. Want tijdens het diner toonden ze aan dat je gezicht bijhouden een 24/7-aangelegenheid is. Wat stoorde: tijdens het diner waren ze live in verbinding met hun fans – dus de smartphones waren constant in gebruik. Is dat de nieuwe etiquette? Het allerergste: de meeste van deze beauties kwamen ‘woordtechnisch’ niet echt ver wat het omschrijven van de geuren betreft.
Wat laatste betreft: Valmontparfums zijn een idee van huidig directeur Sophie Guillon (met tig jaren ervaring in de beautybranche; Balmain, Oscar de Renta, Yves Saint Laurent). Gezeten naast een kussen met een hoog ‘lage-lonen-landen-herkomst’-gehalte met daarop geborduurd de naam – Storie Veneziane – van de lijn, vertelt ze het verhaal. Het zal toch niet? Het zal toch wel: Venetië. Jeetje-hemeltje-lief al zó vaak gebruikt – ook in het nichedepartement – tot slaapverwekkends toe. De laatste die me te binnenschoot: The Merchants of Venice (anno 2013). Met inmiddels 82 – ja u leest het goed madame Sophie Guillon – parfums om uit te kiezen. Nobile 1942 voelt zich ook al jaren in Venetië thuis.
En dan besluit je als high end-cosmeticahuis het nog eens dunnetjes over te doen. Het begon ‘voorzichtig’ in 2018 met een kwintet waarbij qua presentatie de hulp werd ingeroepen van de glasblazers van Murano om de flacons van een ‘masker’/gezicht te voorzien. Het effect voor mij: wat te veel Valmont-verzorging met je kan doen na verloop van tijd: het stolt je gezicht, geeft je strakke trekken die de gebruikster het gevoel van jong geven, maar door bystanders toch in de categorie ‘femme d’un certaine age’ vallen.
En afgezien daarvan: huidig Venetië is het tegenovergestelde van chic en verfijning. Het mag er nog wel zijn achter gesloten deuren van privéhotels, maar het zinkt nog sneller nu het is verworden tot een pretpark voor miljoenen massatoeristen inclusief betaalpoortjes.
In 2020 werd de lijn uitgebreid met Collezione Privata en Palazzo Nobile. Heeft Sophie Guillon niets geleerd toen ze werkte voor Balmain, De la Renta en Saint Laurent? In welke bubbel verbleef ze de afgelopen twintig jaar? Heeft ze het helemaal alleen en/of met haar man (Didier) gedaan? Denk het wel, want elke geconsulteerde art-director/creatieveling/trendbureau zou een aantal vette kanttekeningen hebben geplaatst bij de dogestad en de presentatie.
In het promotiefilmpje vertelt Guillon waarom ze influencers zo belangrijk vindt. Ik kan niet de moeite opbrengen dit over te tikken. Ze struikelt over de parfumclichés – die in de jaren negentig van de vorige eeuw misschien hadden overtuigd, maar nu echt zo platgetreden zijn. Ook deze: ‘Today, men accept their share of femininity’. Een van de geuren heet zelfs Casanova 2161.
Maar waarom een van de (mannen)geuren niet gewoon naar het merk zelf genoemd – want is het cosmetica-label niet vernoemd naar die andere beroemde, weliswaar fictieve womanizer burgraaf De Valmont uit de brievenroman Les Liaisons Dangereuses van Pierre Choderlos de Laclos uit 1792? Terzijde: voor de liefhebbers van Nederlandse literatuur: Hella S. Haase heeft op dit boek in 1976 een spitsvondig als wel origineel antwoord geschreven: Een Gevaarlijke Verhouding of Daal- en Bergse Brieven.
Het brengt Geurengoeroe tot de treurige conclusie: waarom beauty en parfum eigenlijk apart behandeld moet worden door serieuze influencers. Geurengoeroe kan ook à la Nikkie Tutorial gaan miepen waarom mascara a echt zoveel beter dan mascara b, of c, d, e, f of g…. Grilles, Mascara Étonnante by Geurengoeroe ‘Die moet je hebben, je haren staan rechtop als tralies’ – dat dan weer wel.
We eindigen vrolijk: ik pakte vandaag lukraak Cinéma van Yves Saint Laurent. Wat een goede geur is dat toch eigenlijk: vol, geel bloemengevoel, sterk en lekker aanwezig. Terugruikend, een echte vintage-Laurent terwijl die ‘pas’ verscheen in 2004.
Er zijn van die geuren – best wel veel eigenlijk – die bij eerste kennismaking voor mijn gevoel letterlijk nergens naar ruiken. Iets vaags, zwevend tussen poederig, bloemig en iets zoetigs richting teleurstelling. Laatste komt niet door mijn te hoge verwachtingspatroon – die zit de laatste jaren sowieso al in een behoorlijke negatieve spiraal – maar juist door de verwachtingen die worden opgeroepen, maar die – zoals met zoals zoveel dingen in de fast lane of lifestyle – niet worden ingelost.
Wil je meer weten over de filosofie ga naar 
Zou je me in principe voor kunnen wakker maken, en stop’m onder mijn neus en ik ben ‘woke’, opgewekt en vol goede zin: Citrus Ester. Eerste indruk een ouderwetse eau de cologne decennialang opgeborgen in een lade van je (over)oudtante – vergane glorie als het ware. Ook iets wrangs, een overrijpe citroen op het punt van verschimmelen. Maar dan ontwikkelt de geur zich tot een aangename, erg klassieke citrusgeur met, dat wel, heftige zuurgraad. Opvallende hoofdsmaakmakers herbac (mix van groen hout, eucalyptus, ‘nattigheid’ en munt), methyl grapefruit (alsof je’m net doormidden gesneden hebt) en rhubafurane (inderdaad).
Zou ik ook doen als ik een luie, maar slimme copycat-marketeer was bij een parfumbrand: een paar geuren in reserve houden voor het geval je – en de door jou duur ingehuurde adviseurs, trendwatchers, futurologen – een ontwikkeling, een beweging over het hoofd hebt gezien die toch wel influential aan het worden is. Zoals op dit moment de wereldwijde sociale en maatschappelijke transities die ook al vóór corona veel (sociale) media-aandacht hebben gekregen. Met zo’n ‘op-de-plank’-geur kun je snel inhaken en het zó presenteren alsof je het zelf als eerste hebt aangevoeld, zag aankomen.
Nou, nog eentje dan, maar dat dan is ook echt de aller-aller-laatste: Carven (de couturier overleed in 2015 op 105 jarige leeftijd – hoe vind je die?). Ooit klassiek vanzelfsprekende chic – Ma Griffe, Vétiver – in de jaren vijftig, zestig en zeventig. Daarna vergeten, nog verder vergeten en toen herontdekt, nieuw even ingeblazen zowel op mode- als parfumgebied – waaronder het passief-vreugdeloos herinterpreteren van haar klassiekers. Om daarnaast – hupsakee – met een sextet travel fragrances en Dans ma Bulle aansluiting te zoeken met meisjes die zich identificeren met graatmagere-verveeld kijkende NYTM-kanshebbers. Nog eentje, ik beloof het nu echt, of eerder gezegd 13. Van de hand van Céline, bedacht door Hedi Schlimane. Hoe leuk is dat (niet): gebaseerd op zijn geurherinneringen, niet die van Céline.
Vraag lukraak mensen met of zonder mondkapje – op straat, in een loungetent, bij de kapper, in de parfumerie, in de supermarkt – of saffraan ze iets zegt. Mede door de groeiende populariteit van tv-programma’s over koken en foodblogs, is de kans groter geworden dat ze inmiddels weten dat het een kruid is – officiële naam crocus sativis – dat aan de Milanese risotto zijn typische smaak en geur geeft. Oh ja, en natuurlijk dat het heel duur is, want handmatig geoogst. Saffraan is een verbastering van het Arabische ‘za’faran’, de oorspronkelijke habitat van saffraan, wat geel betekent. Vandaar.
Dit zegt Amouroud in verband met de geur Safron Rare: ‘De rijkdom rust rustig in de timide, paarse krokus – een bloem die een paar korte dagen bloeit. De rijke rode en geurige stigmata (hiermee worden de stampers bedoeld) zijn binnenin verborgen, drie per bloem. Zorgvuldig met de hand geoogst, worden ze in de zon gedroogd om hun kostbare, ongewone, zijdeachtige aroma te concentreren. De rijkdom van deze luxe noot is betoverend en lang houdend’.
Met heel veel moeite ruik ik de fresia. Maar het is eerder een notie van iets frisbloemigs tegen een donkere achtergrond: een frisse maan aan de nachtelijke hemel – zoiets. Dan door snuivend neem je wel goed de rozen en geranium waar. En die worden door de saffraan als het ware veredeld, de hoogte in geduwd. Hoe te omschrijven? De rozen worden zoeter maar niet te zoet, niet kermis. Worden zachter maar vallen niet in de vanille-valluik. Een de licht gekruide zoetheid van saffraan blijft ook op zichzelf staan. Wil zeggen: je neemt de saffraan ook solo waar.
Ik snap het: ouders, opa’s en oma’s, tantes en ooms hebben het beste voor met hun kinderen/kleinkinderen, neefjes en nichtjes. Dus zo lang het kan, wordt de bikkelkeiharde wereld verpakt als een paradijs met Disney-slagroom overspoten. Meisjes zijn bijna verplicht om in roze tule naar balletles te gaan, jongens worden ‘pief, paf, poef, ik ben de cowboy en jij bent de boef’. Of kiezen ze allebei voor verfilmde strips- en Starwars-helden die – lekker handig in het huidig tijdsgewricht – vaak gender neutral zijn.
Want het nadeel/voordeel van viooltjesgeuren is dat ze vaak eendimensionaal ruiken; als soli-fleur houdt ze zich aan haar taak: ze overheerst door haar zoete, ietwat zuurtjesachtige toets. Ook al open je citroentjesfris, ook al combineer je haar met iris en pluk je wat viooltjesblad voor de groene noot: zoet moet ze blijven. Een van de beste voorbeelden: Grey Flannel (1975) van Geoffrey Beene – voor mannen dat wel (en nu voor een habbekrats te koop).
En god beter het, moet dit nou die complete restyling van het hele merk? Moet dit nou ook: alleen maar 100 ml? Je zou gezien de prijs ook een 30- en 50ml-mogelijkheid willen. Moet dit nou Notino; waar wilt u de muilpeer hebben: u vraagt slechts € 123,00 in plaats van de door LM Parfums bepaalde € 250,00 – bijvoorbeeld bij 
Meine Ruhe is hin. En maar zoeken. En maar zoeken. Und finde es nirgendwo. Zelfs, terwijl me het toch een logisch startpunt lijkt, niet op de site van Xerjoff: de betekenis van Uden.
Of is dat de tabaksbloesem (nicotiana fragrans)? Hoewel het technisch mogelijk is het parfum van de tabaksbloe(se)m te extraheren, wordt het – nog – zelden gemaakt. De geur wordt vergeleken met anjer maar dan een met frisse, beetje fruitachtige ondergrond. Nou, en dat kun je dus heel goed namaken in het parfumlaboratorium.
GEURENGOEROE 