BEL REBEL

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op juni 4, 2024
Geplaatst in: MASSNICHE, MASSTIGE, NIEUW! NIEUW! NIEUW!. Een reactie plaatsen

THE COMPUTER SAYS NO

LEKKER GELIKT

Alvast anticiperend op mijn gisteren aangekondigde artikel over AI (deel 2 blijkt nu): ik hoop bijvoorbeeld dat ná de aan een kunstmatige intelligentie voorgelegde opdracht – creëer een parfum dat alle typische smaakmakers combineert van de moderne klassiekers tussen 1992 en 1996 – ‘the computer says no’. Want: dierbare geurgenieters u kent mijn mening inmiddels: er worden te veel parfums geproduceerd, veels te veel. Is iets om óók in deze door (cultuur)oorlogen geteisterde tijden depressief van te worden. 

Heel irritant: waar het de een van de meest lucratieve industrieën aan ontbreekt is zelfreflectie. Acht op de tien geuren flopperdefloppen. Maar er worden nauwelijks vragen gesteld over het hoe en waarom. Het is eerder een kwestie van: volgende geur.

Dat levert heel wat ‘afval’ op. Neem, afgezien van het footprint-unfriendly productieproces, ook mee: de vaak te duur betaalde fotograaf, dito regisseur, dito model en weet ik wat meer. Het houdt de creatieve sector in ieder geval aan het werk – maar ook hier ligt AI op de loer. 

Wat ik ook weet: voor de grote geurproducenten – Symrise, Givaudan, IFF, Takasago – geldt: u betaalt, wij produceren. Dat snap ik: ‘It’s the economy stupid!’ Ik zou, als virtuele én als levend adviseur/consultant van zo’n producent Bel Rebel – dat via een persbericht tot mij kwam – adviseren nog eens heel goed na te denken, want het concept rammelt nogal. 

De introductie en de naam: ‘Gemaakt in een rebellenstad door een rebellenpersoon met een rebellenteam. In Londen maakt het geuren net zo gedurfd en uniek als de stad die Bel Rebel inspireert. Duurzaamheid is hun credo, waarbij geüpcyclede materialen worden gebruikt voor papieren verpakkingen. De geuren bestaan ​​uit zowel organische als synthetische materialen om de hulpbronnen te compenseren’. 

Okidoki 1: ik kan het woord rebel niet meer horen. Maar doe je het, en je komt uit Londen, waarom David Bowie er niet bij gepakt? Zijn hit Rebel Rebel (1974) is helemaal nu, helemaal woke: ‘You’ve got your mother in a whirl. She’s not sure if you’re a boy or a girl’. Okidoki 2: met organisch wordt hopelijk natuurlijke materialen gebruikt, want organisch is: afgestorven materiaal van biologische oorsprong onderhevig aan verteringsprocessen.

Okidoki 3: ‘De krachtige geuren, gevuld in op maat gemaakte flessen van 69 ml, ontstonden tijdens pandemieën’. Dat flessen op maat gemaakt worden lijkt me meer dan logisch. Maar waarom gekozen voor 69ml, en geen courante maten? Markteting? 69, soixante neuf, oh la la? En hoeveel pandemieën zijn er recent over ons gekomen? 

Je moet dit maar van jezelf durven te beweren: ‘Het heeft alle verwachtingen overtroffen’. Met dien verstande dat je verwachtingen heel klein kunt houden. Gevolgd door wat marketingblablabla: ‘Ons ethos weerspiegelt een onbevreesde benadering van metamorfose, waarbij we voortdurend grenzen verleggen en normen verbreken’. Toe maar, go go go girl!

Nog wat clichés: ‘Durf, creativiteit, gedurfd, onbeschaamd, persoonlijk gebruik makend van een onderscheidend gevoel voor esthetiek bij gastronomische geuren – vaak tot buitengewone niveaus versterkt’. Pfff… 

Maar waarom werd Bel Rebel in gelanceerd? The answer: ‘In de hoop persoonlijk impact te maken op het publiek. Alles doet het met het principe van ondermijnende schoonheid, niveaus die gaandeweg worden bepaald’. Laatste vijf woorden: come again? 

De geuren: een sextet dat ‘grenzen opzoekt en overschrijdt, de norm verplettert en durf en creativiteit ademt’: Born to Rebel (doet denken aan van Zaldig & Voltaire’s Girls can do Anything), … & The Pea (doet denken aan Marc Jacobs Green), Bubble Gum, Peach Me, Stunned, Unrequited. ‘De norm verplettert’… wat is dat toch met die ‘rebellen’ die denken dat je met parfum de wereld op zijn kop kunt zetten, veranderingen kunt aanjagen, disruptief kunt zijn… 

Eerlijkheid gebied te zeggen: ik heb ze niet geroken; ga puur af op de ingrediënten. Maar bij alle zes moet ik denken aan reeds bestaande geuren (drie schoten me er direct binnen). Tuurlijk, er zitten interessante combi’s tussen, maar die ruik je tegenwoordig overal en nergens. 

Wel interessant om te zien is dat ‘vreemde’ interpretaties mainstream zijn geworden. Neem, Unrequited. Dat stelt ‘zich’ de vraag ‘hoe een roos zou ruiken als deze op plastic was geteeld?’ Uitzwaaiend met een waarschuwing: ‘Als we de natuur vernietigen, verdienen we dan haar geuren wel?’ Dit is dus een ‘klassieke’ Comme des Garçons kijk op het metier, en bij de ingrediënten ruik ik in de opening Yves Saint Laurents Parisienne (2009) met die eigenaardige metallic opening van roos met aldehyden. 

Jammer deel 1. Ik had graag geweten wie erachter dit concept zit, welk ‘rebellenpersoon’ met welk ‘rebellenteam’? Zou me niets verbazen dat Kate Moss in het idee heeft geïnvesteerd of die succesvolle, goedlachse alphaman van Obvious. Jammer deel 2: dat ook Bel Rebel vemeldt dat de geuren cruelty-free en overwegend vegan zijn. Iedereen tiktokt-kip-zonder-kop elkaar na.

Alle maar dan ook alle geuren zijn cruelty, behalve dan misschien die paar die het internationale IFRA-toezicht weten te ontwijken: civet van de civetkat wordt in Azië en Afrika verhandelt – kijk maar eens op YouTube als je durft.

Overweged vegan… vegan is nu hip dus noem je het maar voor de zekerheid, het suggereert betrokkenheid en ‘we  care’. Maar hier had ik graag geweten welke ingrediënten als niet vegan worden beschouwd. Gebrande karamel? Room? Deze twee worden ook synthetisch samengesteld.

De prijs is natuurlijk niet rebels, eerder pittig: 69ml 189,00 euro – Londen is afgezien van rebellenstad een van de duurste steden om te wonen – vandaar? 169,00 had ik passender gevonden. 69,00 nóg leuker, ‘toegankelijker’ en meer in verhouding tot het gebodene. 

NUIT D’EGYPTE CHLOÉ

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op mei 17, 2024
Geplaatst in: GEURENALFABET N. Een reactie plaatsen

GROETEN UIT EGYPTE

EEN MODERNE KYPHI 

Wanneer ‘in vroeger tijden’ parfum werd gelinkt aan Egypte dan werd je meestal ondergedompeld in de wereld in van piramides, hiëroglyfen, goden, papyrus, de Nijl, de lotus en ‘De vloek van de Farao’. Eén al mystiek en de daaraan gelinkte parfums waren in negen van de tien gevallen pittig oosters. 

Dat Chloé deze link maakt verbaast misschien in eerste instantie. Weet je dat de oprichtster, Gaby Aghion, van het chique prêt-à-porterlabel in Alexandrië is geboren, dan makes it sense. Vandaar de naam: Nuit d’Egypte. Tenminste dat denk ik. Klinkt in ieder geval lekker, en zo’n topografische aanduiding zie je niet vaak in de masstige parfumsector. Is meer van iets niche. Valt op. Vind ik leuk. 

Dit schijnt Gaby Aghion gezegd te hebben en vormt als het ware de storytelling achter de geur: ‘De kleuren die ik in voor mij zie, zijn allemaal tinten uit Egypte. Egypte is voor mij een kleur. Het heeft het mooiste zand, het krijgt een beige-roze tint en vloeit als zijde tussen de vingers. Ik heb de kleuren van Egypte meegenomen’.

Nog iets waarmee het oude Egypte wordt geassocieerd: kyphi. Volgens het persbericht wordt Egypte ‘erkend als de geboorteplaats van de parfumerie, werd het eerste parfum dat de mensheid kent, in Egypte gecreëerd: kyphi’. Daar heb ik zo mijn twijfels over gezien er ‘over het algemeen’ steeds meer bekend wordt over vergeten parfumculturen van andere oudere beschavingen zoals die van Azië en die van Zuid, Midden en Noord Amerika.

En het is een beetje vreemd geformuleerd: het door de priesters uit de oudheid bereide kyphi vond plaats in tempels en die hadden niets vandoen met een parfumerie zoals we die nu kennen. Én kyphi werd niet voor persoonlijk genot gebruikt maar om de god Ra en gestorven farao’s te vereren – het was louter een heilige aangelegenheid. Kyphi werd dus niet geleverd in een eau de toilette- of parfumvariant maar als wierook: de slierten rook stegen omhoog naar de hemel ter meerdere glorie van de overledenen. Chloé beweert dat het deze ‘alchemistische’ kyphi-kunst herinterpreteert. Foutje: alchemie is van oorsprong de ‘wetenschap’ die zocht naar formules om goud te maken – is wat anders. 

Nu de geur. En daar is iets vreemds mee aan de hand. Ik zeg dit à titre personnel. Zit zo: ik heb Nuit d’Egypte sinds ontvangst al tig malen geprobeerd. En telkens vraag ik me af: ‘Wat ruik ik nu eigenlijk?’ Heel veel en tegelijkertijd niets. Ligt het nu aan mijn, zo lijkt het wel, door ‘slow covid’ bij tijd en wijle gehandicapte reukorgaan? Ik weet ookdat het een trendje is: parfums die bewust bijna na niets ruiken. Maar dit? 

Als je je er vervolgens in gaat verdiepen onderga je meer. Moet je wel heel goed ruiken. All over impression: Nuit d’Egypte: zacht hout met kruidige, rokerige en zoete toetsen. Inderdaad ik ruik mirre – heb om te checken Myrrhe Ardente van Annick Goutal erbij gepakt – zacht, zoetig bijna fluwelig. De kaneel (met voor mijn gevoel met een vleugje nootmuskaat) haal ik er ook uit, maar gember? Not.

En ik had het zo graag willen ruiken, want onze tuin staat er nu vol mee: de bloesems van de brem. Die ik associeer met een soort van ruige, houtachtige geur. Cypriol (ofwel, nagarmothe, ofwel moerasgras), opopanax (geurige mirre) en vanille ronden het geheel af. Chloé zegt: ‘Afkomstig uit velden die langs de Nijldelta en die zijn karakteristieke zachte maar toch diepgaande verbuigingen uitstralen, legt absoluut van oranjebloesem zijn meest weelderige facet bloot’. Dit ruik ik met heel moeite, en je zou verwachten dat oranjebloesem samen met brem voor een meer opvallende bloemen zou zorgen.

Ook opvallend aldus het persbericht: ‘Om Nuit d’Égypte te componeren, heeft parfumeur Juliette Karagueuzoglou kyphi opnieuw bekeken met een moderne, verfijnde aanpak. Opgebouwd rond een selectie van basisingrediënten die worden genoemd in oude recepten voor kyphi. Ik zeg: lees het volgende en oordeel.

Nuit d’Egypte gaat het volgens mij heel goed doen, als je het in de buurt van de piramides als souvenir aanbiedt – niet het eerste wat Chloé verkooptechnisch in gedachten heeft volgens mij. In ieder geval dan een very special ‘local’ stand in de taxfreeshops van Egypte. 

ENCOUNTERS FRANCESCA BIANCHI

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op april 19, 2024
Geplaatst in: GEURENALFABET E, MOET JE ECHT RUIKEN, NICHE. Een reactie plaatsen

CLOSE ENCOUTERS OF THE IRISISTIBLE KIND

‘AFWIJKEND WONDER’

Een christen en een moslim die schaken, illustratie uit het Boek der Spelen van Alfonso X (1221-1284)

Alhoewel kunstmatige intelligentie pas ‘onlangs’ zijn intrede heeft gedaan, lijken too many persberichten al jaren geïnfecteerd door deze ‘dooddoener’. Wat een partij slaapverwekkende onzin wordt er toch uitgekraamd zonder te bezuinigen op de inmiddels plat geslagen wegen der clichés: ‘uniek’, ‘respect voor de geschiedenis’, ‘traditie’, ‘handwerk’, ‘de beste ingrediënten’, ‘zorgvuldig geselecteerd’. En nieuw in deze  verleidings-bla-bla-vocubalaire: ‘vegan’ en ‘cruelty free’. 

Op Encounters kun je ook AI loslaten, en die zal dan het persbericht waarschijnlijk in de relationale sfeer ‘oplossen’. Romantiek alom: die ene blik in de metro, die glimlach tijdens het popconcert van Taylor Swift, die knipoog gedurende een wandeling door Paris (‘Als ik je zie krijg ik de bibbers in mijn knie’).

Ontmoetingen/Encounters tussen culturen is natuurlijk vaker gedaan, maar als je het persoonlijk maakt en dicht bij jezelf blijft – dit klinkt ook behoorlijk sleets – dan overtuigt het en wordt het geen marketingjargon. 

Het bewijs wordt geleverd d Francesca Bianchi: ‘Ik ben altijd gefascineerd door ‘besmettingen’ – GoogleTranslate heeft moeite met het woord contaminated; ik hou het maar even op bevruchtingen – uit verschillende culturen, waardoor nieuwe vormen ontstonden. Zoals het in elkaar opgaan van religies – syncretistisch en eclectisch genoemd, ik zie het als een nieuw ‘afwijkend wonder’.

En verder: ‘Ik herinner me mijn fascinatie voor de exotische en mysterieuze pseudo-Arabische schriften in de halo’s van een renaissanceschilderij: in wezen christelijk, maar bevrucht door Arabische invloeden’ – zie ook bovenstaande afbeelding.

Hetzelfde doet Francesca Bianchi met Encounters: ‘East meets West’. Ofwel, ‘het fascinerende contact tussen culturen waar diversiteit een nieuwe taal voortbrengt. Iconische materialen uit het Oosten en het Westen – oudh en iris – versmolten tot een nieuw mysterieus en wellustig wezen’.

Ik zeg: wat een prachtcombi; was er zelf niet opgekomen ;-> En is voor mij weer eens een bevestiging dat creativiteit met name bij de kleine, onafhankelijke merken gezocht moet worden. Hoewel ik nog zit met de nasleep van een corona-gerelateerde neusverstopping, komt Encounters desondanks goed binnen.

Encounters Francesca Bianchi Review ~ Fragrance Reviews

De opening doet erg jaren zeventig vintage aan (me like!) door aan de ‘klassiekers’ bergamot en sinaasappel een bloemig-fruitige noot toe te voegen – zwarte bes en lavendel; op zichzelf al interessant voor een Aqua Allegoria bedenk ik me net.

De koriander ontgaat me eerlijk gezegd. Heb ik eigenlijk ook geen tijd voor omdat de zalige irisboter voorbij komt glijden: ssssmmmmmeuïg én aards voor mijn gevoel. Fijn: ik ruik tussendoor de musky engelwortel die met kaneel aan de iris een subtiel-kruidige gourmandtoets geven. 

Ja en dan de basis, hè. Fascinerend om te ruiken hoe ‘dirty’ de iris de oudh als het ware opzuigt – gul en vol overgave, maar zonder dat de oudh te cliché oudh wordt. Hiervoor zorgen sandel- en cederhout, want die brengen de ‘muf-viezige’ oudh in een soort van strak-sensuele houtbalans zonder boring te worden – denk Acqua di Parma.

Nog een cliché: Francesca Bianchi zal Francesca Bianchi niet zijn, als ze geen ruimte biedt om het diep-sensuele vermogen van parfum te versterken: de ‘ambassadeurs’ die ze hiervoor in stelling: grijze amber en bevergeil… die kietelen de iris-oudh-combi. Een beetje vies – het kan voor mij nooit vies genoeg zijn – maar dat hoort bij chique geuren in de ware zin van het woord – nóg zo’n jaren zeventig-associatie die ik met Encounters heb. 

DUSITA

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op januari 27, 2024
Geplaatst in: GEURENALFABET D, MASSNICHE, MASSTIGE, NICHE. Een reactie plaatsen

EEN THAISE IN PARIJS

CHIC-KLASSIEK DAARDOOR BRAAF-SAAI

‘AMBASSADEURS-LUXE’

The Art of Gifting. Als ik zoiets lees dan haak ik meestal af. Zo’n typische nietszeggende marketingkreet: alsof iemand iets schenken, iemand een kdo(tje) geven een ‘kunstaangelegenheid’ is. Alsof het merk het voor jou alleen doet, gratis en voor niets. Voor mij blijft schenken – als ik het doe zijn de ontvangers zijn meestal bovengemiddeld blij. Niet dankbaar, want dat is tegenwoordig ook bijna iedereen – gewoon een kwestie van doen zonder artistieke bijbedoeling. 

Maar we zijn vandaag zeer positief gestemd, want mijn reukvermogen zit weer bijna op het oude niveau. Oók als ik weer eens rosé/witte wijn/bubbles drink – zoals afgelopen zaterdag tijdens een herinneringsbijeenkomst. Normaliter, loopt mijn neus dan ‘s nachts dicht, verstopt en kan dan next day bijna tot niets ruiken – en te veel Otrivin gebruiken schijnt ook niet echt goed te zijn. Maar sinds ik van de huisarts Budesonide heb gekregen, haal ik mijn neus weer op dat het een aard heeft. Wat ben ik blij zeg!

The Art of Gifting is in ieder geval de slogan van Dusita (anno 2001, boetiek in Parijs 2016). Weer wat geleerd: Dusita betekent paradijs in het Thais. Veel over gehoord. En aangezien een ‘amateur’-parfumkenner, die ik ken èn me een proefpakketje gaf, heb ik me erin verdiept. Ga dus naar de site, waar ik welkom word geheten in het Dusita-universum, en lees dat ‘alle geuren een olfactorisch eerbetoon zijn aan de poëzie van Montri Umavijani (1941-2006), de vader van de huidige neus Pissara – Ploi – Umavijani’. 

Pissara – Ploi – Umavijani

Blablabla 1: ‘Montri Umavijani hield ervan om de wereld rond te reizen om te communiceren met mensen van verschillende nationaliteiten en achtergronden’.

Blablabla 2: ‘Zowel poëzie als parfum zijn ideale middelen om verbinding te maken met anderen; ze prikkelen de verbeelding, verheffen de geest en doen een beroep op zowel de zintuigen als het intellect’. Dat laatste is natuurlijk waar, maar als je het opschrijft klinkt het zo parmantig.

Blablabla 3 (en het idee achter de naam): ‘Geïnspireerd door Montri Umavijani’s levenslange zoektocht naar de vreugde en gemoedsrust die het hemelse paradijs Dusita belooft, roepen de parfums werelden van aards geluk en verhevenheid op’.

Blablabla 4 (tevens de filosofie van de oprichter): ‘Stralend mooie, onvergetelijke geuren creëren waarin grondstoffen van de allerhoogste kwaliteit excelleren. Parfums met een echte en diepgaande emotionele impact, waar eeuwig jonge Franse verfijning en traditionele Siamese elegantie samenkomen’. Siam – zo heette Thailand tot 1939.

Hier moet je van houden: ‘Elke geur gaat vergezeld met een tekening gemaakt door Pissara Umavijani die ze tekent met potloden en waterverf waarbij het hoofdidee van de geur wordt benadrukt’. Fragrantica meldt 15 geuren, waarvan Oudh Infini (2016) is gediscontinueerd. Laat ik dat nou net ‘weer eens’ een goede oudh vinden. Onlangs besproken. Wat me nú opvalt: krachtig met een etherisch randje en een leuke hoofdrol in het begin weggelegd voor (sensuele) oranjebloesem, en goed op gang komt met roos, zacht landt door sandelhout en met een aangenaam stinkertje in the end (civet).

Bij Cavatina (2021) – korte aria, zonder herhaling, in het bijzonder aan het slot van een recitatief – zet het lelietje-van-dalen direct de toon, omringd met bloemen die zijn frisse toon verzachten, sensueler maken. Denk aan tuberoos en ylang-ylang. Met de afronding is ook niets mis, het geheel wordt nog zachter en sensueler door ambrette, vanille, musk en sandelhout. Toch blijft alle zeer beschaafd.

Issara (2016), zette mij eerst op het verkeerde been. Ik rook in eerste instantie meer de donkere basis (eikenmos, hout, amber en musk) dan de bittergroene noten van het hart: salie, vetiver, dennennaald en een lichte, tabak-achtige hooinoot. De geur heeft iets eigenzinnigs – niet typisch vrouwelijk, niet typisch mannelijk. Maar ook hier weer verzorgd, niet schokkends. 

Le Sillage Blanc by PARFUMS DUSITA on SCENTISSIME | Complimentary shipping and return

Geldt eveneens voor Le Sillage Blanc (2017). Soort klassieke niche in een notendop; een mooie neo-chypre knipogend naar de groene chypres van de jaren zeventig. Dus groene noten met galbanumtoetsen, verstevigd door alsem, leer en tabak. Maar dan minder krachtig en duidelijk, en meer met nadruk op poederige musktonen, in plaats van op eikenmos en cistus labdanum. Vreemd, waarom de geur in dit geval niet Le Sillage Vert wordt genoemd.

Ruikend aan de geuren, denk ik ‘ambassadeursmerk’ en ‘smaakvolle truttigheid’ – zoals Annick Goutal in het begin van haar carrière ook werd gezien. ‘Een keer wat anders dan Guerlain en Chanel. De schenker heeft echt aandacht aan het cadeau besteed wat attent’. De kunst van het schenken. Zoiets. Tuttigheid in overtreffende trap deze naam: Mélodie de L’Amour (2016) en wel heel erg mid price-parfumromantiek (daar staat dan het ‘onbegrijpelijke’ Erawan (2018) tegenover – ‘fictieve olifant’).

Dit wordt bevestigd door Rosarine uit 2023 (en de flawless foto’s van de oprichtster): een geur die meegaat in de roodfruit rozengeuren-trend. Je betreedt een keurig aangeharkt rosarium. Rijpe lychees en frambozen vallen op de rozen in de perkjes geflankeerd door jasmijn en iris. En op het wandelpad, snuif je nuances op van patchoeli, vetiver, zoetigheden en een lichte cacao-noot. 

Nou, nog eentje dan: Fleur de Lalita. Overweldigende bloemengeur. Eén en al overvloed: full blast witte lelie, jasmijn, magnolia, ylang-ylang en meiroos met groene galbanumtoetsen, die in het hart worden opgezogen door eveneens overvloedige ambrette die de bloemen een warm-musky ondertoon geven. Mooi is ook dat in de hoewel erg zoete basis van tonkaboon, vanille en sandelhout, ambergris voor een donkere ‘tegentoon’ zorgt.  

VERT SENTIO/BLOMICCI

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op januari 12, 2024
Geplaatst in: AANBIEDINGENBAK, GEURENALFABET G, ZOU VERBODEN MOETEN WORDEN OF NIET?. Een reactie plaatsen

‘GOEDE PARFUM HOEFT NIET DUUR TE ZIJN’

15ML EDP € 1,00. IK BEDOEL MAAR

Dit merk kwam een tijdje heel vaak voorbij op mijn Insta-pagina – tot irriterends toe: mine perfume lab. Op het eerste oog dacht ik: een dupe-brand en/of een slimme jongen/meid die heel goed gekeken heeft naar het zogenaamde handwerk-merk Le Labo (anno 2006; 2014 overgenomen door The Estée Lauder Companies).

Het doet alles wat nu verplicht is: begint al akelig voorspelbaar met de storytelling: ‘Voor wie droomt, romantisch en idealistisch, genereus en optimistisch is. Voor wie intens leeft, onvoorwaardelijk liefheeft, die herinneringen tegenkomen en soms verdwalen en weer een beetje verdrietiger en een beetje meer levend terugkomen. Voor wie houdt van bladeren door een fotoalbum, in plaats van ze te bekijken op een mobiele telefoon. Voor wie brood koopt bij de bakker en een stukje ervan eet zodra hij/zij/het buiten is wanneer het nog warm en geurig is’ – blablabla enz. Dat doet me denken aan de ‘ansichtkaarten’ van Atelier Cologne (anno 2009; 2016 overgenomen door L’Oréal) die de geuren vergezelden (weet niet of ze het nog doen).

Deze slogan komt trouwens wel binnen, best wel confronterend: ‘Blijf weg van etiketten die nep en muf ruiken. Wij verwijderen alle franjes – wat overblijft is de essentie van de dingen’. Tjonge, tjonge, ik trek het niet meer dit marketing-gemiep – ben niet geabonneerd op de Happinez. Laat maar, ook al is de neus achter het merk (anno 2017) nu behoorlijk aan het prijs dumpen. Kan me trouwens niet indenken dat een van de big boys hem, Massimo Annunziata de oprichter, zal over nemen. Daarvoor is het Mine toch te veel een ‘van-alles-wat’-merk.

En toen was ik voor boodschappen in Coevorden en ging onder meer naar een van mijn favoriete winkels: Medikamente Die Grenze. Voorheen heette die winkel Op = Op. Het grossiert voornamelijk in uiterste verkoopdatum overschreden levenswaar. Als je aan de kassa afrekent, heb ik altijd het gevoel alsof ik in de jaren zeventig aan het winkelen ben geweest – ‘een droom’. En in het directe umfeld van de vriendelijke kassière geen snoep & chocolade-verleidingen, maar zinnige producten zoals batterijen, handgel en geuren. 

Zoals, heel schattig een sextet-display van het mij totaal onbekende merk (heb ik trouwens ook met heel veel merken in de nichesector) Sentio Blomicci. Even googelen; ben benieuwd. En verdomd: www.bol.com verkoopt het ook, maar www.meeuwenberg.nl geeft meer uitkomst.

Het is misschien wel de producent van Sentio Blomicci en tig andere ‘never heard of’-merken (een stuk of tien, Hello Kitty daargelaten, die kennen we natuurlijk allemaal). Heel bescheiden lees ik rechtsboven in op de site: ‘Goede parfum hoeft niet duur te zijn’. 

Met deze slogan ben ik het natuurlijk helemaal eens. De display van Die Grenze zie ik niet terug op deze site, het verklaart wellicht waarom het bij de prijsstunter terechtgekomen. Over de prijs hebben we het niet: 15ml edp € 1,00. Even doorzoeken: een Duitse aanbieder geeft aan dat onder Sentio Blomicci de geuren Azure, Poudre, Blanche, Noir, Violet en Vert vallen. Ik kies gezien mijn geurgeschiedenis natuurlijk voor de laatste. 

Not bad, not bad at all. Een eau de parfum-belevenis dat dan weer niet, en zeker geen niche. Toch benieuwd als je de geur blind zou laten testen door een smaakpanel. Als de trend nog bestaat die voorschrijft dat geuren nergens naar mogen ruiken, dus bijna ‘onzichtbaar’ zijn, dan heb je aan Green een goede. Op een bepaalde manier toch knap gedaan.

Ik ruik – daar ging ik wel vanuit – niets citrus-fris, wel is iets hooiachtigs, wel – kan het niet anders omschrijven – gedroogde bloemen en kruiden met toefjes poeder en zoet. Denk er een stralende, wolkenloze hemel bij. En het meest opvallende: geen scherpe witte – was op zestig graden – musk-finish. Daar ging ik ook vanuit. Eerder iets dat op hout lijkt én hout blijft, en dus niet verdwijnt in een nietszeggende zachtheid. Als ik weer in de buurt ben, gaan we die anderen ook proberen – Violet zeker. 

En ik beloof: de volgende post behandel een lekker vet geprijsde geur. Een vriend heeft me er al op geattendeerd. En heb er links en rechts al van gehoord. We gaan er samen naar toe, maar als er een rij voor de deur staat – in de PC Hooftstraat – dan haak ik af. Dat vind ik zo armoedig; alsof je moet wachten op je ‘gunmaal’ geserveerd door de Voedselbank, het Rode Kruis of een andere stichting die het goed voorheeft met de medemens met pech.  

KATE’S KOSMOS

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op januari 4, 2024
Geplaatst in: CELEB FRAGRANCES, ECO, ENTERTAINMENT, GEURENALFABET S. Een reactie plaatsen

HOLY WATER, HOLY MARKETING, HOLY SHIT

‘FOR SOUL, SELF, SPACE’

Over de met heel veel filters genomen sfeerfoto’s, kun je hilarisch en/of dieptriest van de gedachten wisselen. Maar waar je het meest aan kunt ergeren is natuurlijk de British Vogue. Die heeft Sacred Mist – een bodymist met heilige-helende werking en nog meer blablabla beautybestanddelen – onderscheiden met ‘The Vogue Beauty Awards Winner 2023’. Dat gaat lekker snel.

Van wie is het? Nou wat leuk, voormalig über-supertop-model Kate Moss. Moss heeft sowieso een hele fijne, intieme band met het invloedrijke modeblad; kijk voor de lol eens op Youtube. Vogue vraagt zich natuurlijk niet af of Moss nu de allerlaatste en/of de allersloomste is die ‘iets in de beautysector’ met body & mind doet. Of een pionier is die aan deze veronderstelde helende producten een nieuwe, meer eco-bewuste draai heeft gegeven.

Dokter Deepak Chopra – soort van new age paus – is in ieder geval heftig onder de indruk: ‘This fragrance is truly unique!’ Hij liegt in ieder geval met een indrukwekkende footprint, want afgaande op de ingrediënten – enkele zijn Kate’s favoriete essentiële oliën – zie ik niets ‘geestverruimends’ en holistisch aan dit water. Bergamot, oranjebloesem, geranium, jasmijn, tuberoos, zwarte peper, ylang-ylang, cederhout, tonkaboon en eiken-kate-moss. Klassieker dan klassiek. Tijdloos mag ook. Kosmisch eveneens prima. Yves Rocher waarom niet?

Zou het echt waar zijn? ‘Sacred Mist is geïnspireerd en ontwikkeld door Kate samen met Victoria Young in haar Engelse plattelandstuin’ – die van Kate of die van Young? Vervolgens werd het ‘geformuleerd in de oudste parfumerie van Frankrijk’ – welke parfumerie dat dan wel moet zijn, wordt niet vermeld. Interesseert de ‘investigate beautyblogger’ van de British Vogue natuurlijk ook geen reet. Nogal eco-logisch: het is gemaakt conform de huidige hippe verkoopwetten. Dus vegan, recyclebaar en de grondstoffen zijn niet geoogst door hedendaagse ‘tot slaaf gemaakten’.

Volgens mij is Moss van plan een alternatief beauty-imperium op te zetten: op haar site kun je ook al gezichtscrèmes, een nectar voor body & hair bestellen. En thee, en ‘love letters’, en geeft ze gratis allerlei tips betreffende boeken met verhelderende inzichten en iets met tarot. Binnenkort waarschijnlijk gevolgd door ecologische coke en biologisch afbreekbare afvalproducten.

Voor je het weet wordt ze een directe concurrente van Gwyneth Paltrow die met haar Goopsite en -producten al zeer succesvol is – wereldberoemd werd ze ermee toen ze met een geurkaars kwam die niet kut rook, maar er wel naar rook: This Smells Like My Vagina.

Nog iets positiefs te melden misschien Geurengoeroe? Nou vooruit, de naam van haar bedrijf is natuurlijk wel leuk gevonden: Cosmoss. En, wat maakt het in the end uit van wie je je upscale beautyproducten koopt, want betalen doe je in negen van de tien gevallen veel te veel. Meaning: de prijs staat no way in verhouding tot de productiekosten en de kwaliteit. Durf ik ongeroken gif op in te nemen. Cosmoss ‘for Soul, Self, Space’ EDP 100ml € 145,00. Reality check: het beroemdste parfum ter wereld, EDP 100ml, kost bij Ici Paris XL € 125,00.

OP DE VALREEP

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op december 31, 2023
Geplaatst in: GEURENALFABET K, GEURENALFABET O. Een reactie plaatsen

KOALA ZOÖLOGIST

OUDH INFINI DUSITA

& ANDERE GEPARFUMEERDE GEDACHTEN

Terwijl het oliebollenbeslag aan het rijzen was, werd ik overvallen door een soort van geluk: het viel me op dat ik de gist duidelijk rook én het sap van de gewelde rozijnen en krenten (terzijde: heb ook nog stukjes peer, appel, dadel en bigarreaux toegevoegd). Je moet weten: ik heb volgens mij een bijzondere vorm van covid: niet long, maar slow. Very slow.

Alles gaat langzamer, snel moe, maar vooral grieperig gecombineerd met een aanhoudende voorholte-ontsteking. Toch maar naar de dokter, die gaf me neusdruppels die ‘verder gaan’ dan Otrivin. Ze zei na mijn gedoseerde litanie: ‘Duurt wel een week voor je het effect merkt’. En verdomd: ‘She was right’. En verdomd, de overige klachten zijn ook op de achtergrond verdwenen.

Om me ervan te vergewissen dat mijn reukrenaissance niet tijdelijk was, snelde ik naar mijn atelier. Keek tevreden rond en pakte lukraak twee monsters uit mijn ‘nog-ruiken’-doosje. Koala van Zoologist (2020) en Oudh Infini (2016) van Dusita.

Grappig, of treurig zoals je wilt, deze twee geuren zijn voor mij bijna symbolisch voor de uit de hand gelopen parfumbusiness. Zoologist vind ik een typisch voorbeeld van te ver doorgevoerde marketing. Idee vóór de invulling. Verkeerd, nee, maar voor mij toch een te hoog gagdet-gehalte. Mooie illustraties, maar je kunt niet elk dier uit de maar in schrikbarend tempo steeds afnemende ‘wilde’ fauna vatten in een geur.

Ik bedoel, bij dieren is mijn eerste associatie niet van ‘hoe kun je die olfactorisch interpreteren?’ Doe je toch ook niet met vliegvelden, kunstenaar-ateliers en historische figuren? Oeps, even vergeten – dus wel.  

Natuurlijk is Koala een goede geur zoals er nu honderden goede geuren worden gemaakt. Alleen met het gevaar dat ze in de oceaan van overdaad verdwijnen, omdat je als niche-geïnteresseerde niet alles kunt ruiken – uitzonderingen daargelaten. Door deze olfactorische overvloed, is de kans groot dat parfums die ‘er echt toedoen’ niet geroken worden door ‘echte liefhebbers’ – wil zeggen: geurgenieters die zonder snobappeal parfum als kunstvorm zien en los van de pump en circumstance, creaties beoordelen op ware merites en originaliteit (weliswaar een steeds moeilijk wordende uitdaging). 

Soort van leuk: de geur heeft een Nederlandse link, want samengesteld door Spyros Drosopoulos. Indruk: de opening heeft een aangename lichtheid, aangestuurd door de heldere opening van eucalyptus en dennenboom (gelukkig het ‘sauna-gevoel’ ontstijgend). De mimosa lijkt te verdrinken in de gelaagde donkerte van het hart; een mix van zwarte thee, vetiver, wierook, specerijen (en geranium).

Moeilijk om ze ‘stuk voor stuk’ te determineren, maar de zwarte thee nijgend naar oud en wierook bepalen de toon. De geur landt zacht: een beproefde combi van musk, sandelhout, eikenmos, amber en vanille. Maar is dit nu een koala? Dit dier kun je door zijn hoge aaibaarheids-factor ook vanillezacht-boudoir interpreteren. Of met een vieze leer-chypre met ‘vacht-effect’ – had ook zo maar gekund. 

Oudh Infini van Dusita. Weliswaar uit 2016, toch symboliseert deze geur voor mij het copy & paste-idee dat de parfumwereld gevangenhoudt in zijn zelfgenoegzaamheid. Elke geur wordt gepresenteerd als een nooit van tevoren ondergane ervaring, die, dikke doei, toch gewoon inwisselbaar is. Niet erg, maar zeg het gewoon.

Ook hier weer: goede geur. En leuk dat oud (uit Laos – chic hoor!) een keer wordt gelinkt aan oranjebloesem. Geeft het adelaarshout een merkwaardige opwaartse lichtbloemige ondertoon, die door het oudh niet de kans krijgt om haar frisse noten te ontplooien. Precies gestopt op het juiste moment. Hierachter schijnt een roos te bloeien, die ik niet echt waarneem (gelijk de zonet bovengenoemde mimosa). Komt ook hier door de overdonderende presentie van de basis: een smeuïge, lichtjes gourmand, melange van vanille, musk en – grrrrrr – civet. 

Check dubbel check: in de zin van ruik ik echt wel weer ‘op zijn ouderwets’ avant le ‘slow covid’? Ik pak even mijn vintage Petite Chérie (butterfly bottle-versie) van Annick Goutal uit 1998. Is-ie nog wel goed? Yes indeed. Godomme, die mix van groene noten en ‘beschaafd’ fruit (peer, perzik) zonnig-onschuldig verfijnd door een licht stralende roos… heerlijk. Wat een harmonieuze onschuld. 25 jaar geleden alweer. Je zou bijna fragrance-frustrated zeggen: ‘Zo worden ze tegenwoordig niet meer gemaakt!’

Nieuwjaarsadvies: koop niet te veel geuren, of kijk eens op mijn Marktplaats-pagina. Ben een soort van opruiming aan het houden. Loopt lekker. You never know. Voor 2024: Eine heile Welt, alhoewel ik het somber inzie. Nu oliebollen bakken en verder luisteren naar de negende symfonie van Anton Bruckner door het Filharmonisch Orkest van München onder leiding van Sergiu Celibidache. Geen troost, eerder berusting, zonder optimisme uit het oog te verliezen. Proost & Santé! Doe er wat mee!

STATE OF THE ART 

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op november 27, 2023
Geplaatst in: Uncategorized. 2 reacties

KLASSIEKE INVULLING VAN HET MANNENREPERTOIRE

‘TWEE KEER MODAAL, AUDI VOOR DE DEUR’

Zou ik nog wel een keer willen zien: de eerste collecties van State of the Art (anno 1987) en wat voor een breisels en andere confectie uit de decennia daarvoor – vanuit het Twentse Lichtenvoorde – het aan de man bracht. Zou zo maar de inspiratiebron kunnen zijn voor een vintagecollectie, want 1987 geldt inmiddels ook als vintage. Excuses: een lezer wees mij op het feit dat Lichtenvoorde niet in Twente ligt, maar in de Achterhoek. Ik had het kunnen weten: geboren als Tukker, kwam ik er wel eens.

Het persbericht vermeldt dat State of the Art naast overhemden, denim, blazers, bermuda’s, jassen en overshirts ook accessoires aanbiedt: tassen van hoogwaardig leer, riemen, mutsen en sjaals. En: ‘Om het totaalplaatje volledig te maken ontbrak er een onzichtbaar kledingstuk: ons eigen parfum’.

Even in een breder verband verplaatst: State of the Art, hoort in dezelfde rij als het van eveneens Nederlandse oorsprong McGregor (ik had een ooit geruiten blouse van ze die nu als vintage zou gelden), Gaastra (nu alleen nog actief in schoenen) en Van Gils (inmiddels een soort van begrip in het middensegment wat geuren betreft).

Goed idee: niet een van de usual suspects van de grote geurproducenten werd gevraagd voor de geur, maar een onafhankelijk nicheparfumeur: Kristof Lefebre van het indi-label Miglot uit Gent, België. Ik lees op Fragrantica dat hij in 2021 werd bekroond met de Best Made in Belgium Award tijdens de Belgian Beauty Awards – dat lijkt me gezien het aantal ‘officiële’ neuzen van Belgisch origine niet moeilijk ;-> Anyway, ik heb nog steeds een onuitgepakt kennismakingspakketje van Miglot liggen, waar ik me weldra in ga verdiepen.

 Ik hoop dan wel dat die origineler ruikt dan State of the Art. Vooropgesteld: het is geen slechte geur, maar wel braaf, conventioneel en erg binnen de lijntjes. Afgaande op de uitstraling van State had ik iets meer hip & happening verwacht.

Dat van ‘geen slechte geur’ komt op conto van de houdbaarheid – er wordt melding gemaakt van een concentratie van 18 procent, maar het lijken er meer – en de kwaliteit van de ingrediënten is ook op een goed niveau.

‘Eindelijk’ weer eens een mannengeur – zit qua prijs op http://www.beslist.nl ongeveer op gelijk niveau met Blue de Chanel – waarin je patchoeli ruikt zoals het hoort: donker, vochtig, zoet-mossig zonder synthetische nagalm. Geldt ook voor de stroef-groene salie en droge peper; de warm-houtige patchoeli neemt de kruiden goed op met een krachtig-stoer effect tot gevolg. Ook weer leuk, bij goed door ruiken kun je alle smaakmakers goed onderscheiden. Geldt zeker voor de opening van sinaasappel en kardemom.

Maar dan de slogan: ‘De geur van avontuur en passie’. Hoe oudbakken wil je het hebben? Had de marketing niet iets originelers kunnen bedenken? En een geur als roadtrip? Gaap-gaap. Dat moest waarschijnlijk van de opdrachtgevers omdat ‘the journey is the destination’ een rode draad vormt in de campagnes van State of the Art: op pad in een Classic Porsche om de meest indrukwekkende natuur te ontdekken. Kwestie van kijken: bij een klassieke Porsche denk ik aan leer: stuur, bekleding, autohandschoenen. Met andere woorden: een leernoot had de geur extra kunnen sieren. Misschien iets voor een limited edition.

Wil je de link met Porsche beter begrijpen, dan moet je op www.quotenet.nl zoeken naar State of the Art. Daar vind je een in memoriam van de oprichter Albert Westerman (en hoe de zoon het bedrijf toekomstbestendig maakte). Deze zoon geeft wel een grappige omschrijving van de doelgroep van State of the Art: ‘Gericht op mannen met twee keer modaal, Audi voor de deur’. 

NEUSWIJZER, GEURATLAS VAN DE LAGE LANDEN

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op november 19, 2023
Geplaatst in: ACHTERGROND, EDUCATIE, ENTERTAINMENT. Een reactie plaatsen

NEDERLAND OH NEDERLAND GEBUNDELD

OMZIEN EN OMRUIKEN IN VERLANGEN

Van de ene kant omarmen we het mondiale – hoe verder van huis op vakantie hoe indrukwekkender en interessanter. Van de andere kant: in gedachten tuffen we in Nederland al een tijdje terug naar Dorpstraat ons Dorp. Hopeloos ons verlangen naar een wereld die er nooit is geweest.

Omroep Max voert de boventoon in deze weemoed. Aanschouwt daarnaast het mateloos populaire Boer zoekt Vrouw en Ik hou van Holland. Beide gezellig-begripvol gepresenteerd door doodgewoon gebleven Nederlanders die geen achternaam meer nodig hebben: Linda, Chantal en Rob. Ik ga het niet hebben over Sweet Caroline in deze.

Wel glunderen van trots als een Hollander het over de grens verdomde goed doet: Max Verstappen wint het fonkelnieuwe Grand Prix van Las Vegas. Maar gelukkig moet hij daar niets van hebben: het draait hem te veel om de show, te weinig om het racen. Humble! Respect! Proud!

In hem herkennen we weer die heerlijke Hollandse deugd: doe maar gewoon dan doe je al… Deze nuchterheid zie je ook terug in een reclamespot van telefoonaanbieder Ben die zich hiermee zo te zien tegen de Randstedelijke havermelkelite richt.

Dat Holland achter de dijken-gevoel, wordt de laatste tijd ook gebundeld. Dit jaar verschenen meer dan tien boeken waarin onze ontstaansgeschiedenis centraal staat. Geur zal hierin ‘her en der’ waarschijnlijk als detail optreden, centraal staat hij in Neuswijzer, Geuratlas van de Lage Landen. 

Een boek door de uitgeverij omschreven als ‘een kleur- én geurrijk geïllustreerd standaardwerk met ons reukorgaan als absolute held. Deze primeur geeft geur de hoofdrol in (streek)taal en cultuur, evolutie en biologie, geschiedenis en psychologie in de Lage Landen. Lezers ontdekken de spannende wereld van moleculen en receptoren, ontwaren de geuren die zorgen voor afkeer en opwinding, en maken kennis met Boldoot en meurmuren. Dit en meer verpakt in een aroma van rozen tot urine, en alles daartussenin’.

Ik lees ook dat – nu volgen een aantal clichés – ‘geuren onze levens kleuren. Ze geven smaak en brengen herinneringen tot leven. Geuren verleiden, brengen verlangens teweeg, roepen op tot walging of angst. Geuren hebben en geven betekenis’. 

Ik lees ook: ‘parfumeurs, kunstenaars, wetenschappers en andere kenners werkten samen om hun inzichten te delen’. Een ‘odoresque’-boekenlegger, van geurkunstenaar Frank Bloem, geeft lezers de mogelijkheid om NeusWijzer ook grondig te besnuffelen’. 

Een paar dingen: de neus (geur) een held noemen, dat vind ik zo… als je een fysiek uitgedaagd persoon helpt de straat over te komen, ben je het tegenwoordig ook al. Woordimplosie. Hou daar eens mee op. En ik heb iets tegen het woord besnuffelen, én ben ik benieuwd wanneer je wordt opgeroepen tot walging. 

Voor als je in taal bent geïnteresseerd: het Meertens Instituut zette voor dit boek een enquête uit over ‘geurwoorden’ en ‘geurervaringen’ in de Nederlandse taal en dialecten (en daaraan verwante talen en culturen). Er werden ten behoeve hiervan colleges en workshops gegeven om zoveel mogelijk ‘geur-gerelateerde’ woorden te verzamelen ‘waarmee de reukzin van ons taalgebied wordt opgehaald en vastgelegd’.

Als informant kon je een digitale vragenlijst (breder verspreid in Nederland en België) beantwoorden. 1850 reacties – lang leve de participatiemaatschappij! Dat leverde onder meer jirre of jarre op – in Noord-Nederland gebruikt voor modder of modderlaarzen. ‘In Brabant zijn ‘ze dan weer dol’ op meuren en alle varianten daarop’ – ook in Twente by the way waar ik ben geboren en getogen: ‘Wie zit hier zo te meur’n?’ Een speciale geurherinnering in deze: een echte boerendochter uit de buurt van Losser, vroeg altijd in de klas van de Lonneker lagere school als ze naar de wc moest: ‘Meneer, mak ‘em’n noar den ton hên?’

Eveneens verdwenen volgens het Meertens Instituut woorden. We hadden 28 varianten voor muf, zoals duftig (komt dit uit het Duits – Duft?), verdolsemd, eumig. Komt door technologische ontwikkelingen. We hebben overal verwarming, dus is het veel minder vochtig. De technologie neemt daarnaast de neus over: ‘Apparatuur meet geuroverlast en op levensmiddelen staat een houdbaarheidsdatum. We zijn minder afhankelijk van onze neus, we staan niet altijd stil bij de impact van geur. Daar wil het boek verandering in brengen’.

Eerlijkheid gebied: heb het boek niet gelezen. De reden: de laatste twee boeken met geur als hoofdonderwerp, daar kwam ik niet doorheen (titels opvraagbaar). Het eerste omdat het teveel het persoonlijke verbond aan het technische aspect zonder enige noodzakelijkheid te bespeuren, het tweede omdat het te bloemrijk-aanstellerig was geschreven en ‘vanzelfsprekende’ productieprocessen van parfumingrediënten overdreven ingewikkeld omschreef. 

Dus weet ik ook niet of uitgelegd wordt dat het in Noord-Brabant gebezigde meuren – volgens mij – afkomstig is van het Franse mourir: sterven. Ook niet of melding wordt gemaakt van de nummer 1 van de Nederlandse Canon van de Nederlandse Natuur: de geur van regen. En of de niet te harden stankoverlast van varkensboerderijen in Noord-Brabant door lokale belanghebbende bestuurders eufemistisch geurhinder wordt genoemd.

Laten we sentimenteel en heel Hollands eindigen: geur en herinnering. In de eerste geur – The Mind Vaccine – van avantgardistisch upcycle-modeontwerper Ronald van de Kemp ruik je ook kruidnagel. Hij vertelt hierover in de Volkskrant: ‘Dat hebben we pas op het laatste moment toegevoegd. Ik wilde iets prikkelends toevoegen en de geur van kruidnagel is een specifieke jeugdherinnering, het doet me denken aan de rode kool van mijn moeder’.

Ik had het persoonlijk spannender gevonden als Van der Kemp ook de geur van gekookte rode kool had toegevoegd – zoet-fluwelig, een soort van ‘hartige’ pruim, beetje glühwein-achtig qua geur. Grote kans dat dan The Mind Vaccine nog eigenzinniger was geweest, want een specifieke kruidnagelnoot is een redelijke bekende in geuren.

I CAN STAND RAIN, WE CAN STAND THE RAIN

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op november 5, 2023
Geplaatst in: ACHTERGROND, ENTERTAINMENT. Een reactie plaatsen

DE GEUR VAN REGEN OP NUMMER 1

IN DE CANON VAN DE NEDERLANDSE NATUUR

Nou ja, dat is leuk en fijn, of toch niet? De geur van regen, ofwel ‘grondgeur’ staat op nummer 1 van de Canon – ja hoor, we hadden’m nog niet – van de Nederlandse natuur. Geschreven door Dick de Vos, natuurjournalist en -gids. Uitverkorenen op de lijst zijn soorten kenmerkend voor onze leefomgeving. De regengeur wordt gevolgd door – niet in orde van populariteit/importantie – onder meer de merel, de brandnetel, de vliegenzwam, eikenmos, de aardhommel, de grutto, de dodemansduim, de haring, de knotwilg. En ook – merkwaardigerwijze – de inmiddels uitgestorven maashagedis (in 1778 opgegraven in Limburg).

De kenmerkende geur van regen, of beter gezegd van grondgeur dat is – ik citeer – ‘de fijne aardse lucht na een flinke regenbui die je ‘s zomers kunt opsnuiven. De zware, zoete geur wordt ook wel petrichor genoemd veroorzaakt door geosmine; een soort alcohol afgescheiden door micro-organismen die op en in de bodem leven’.

Ik vraag me alleen af of de geur van een regenbui, typisch Nederlands is. Deze geur kun je in alle noordelijke contreien op dezelfde manier ervaren lijkt me. Een plensbui in Hamburg, zal qua geursensatie niet veel verschillen van een plensbui in Amsterdam, Brussel ‘en regen zo maar door’. 

De parfumindustrie slaagde er midden jaren zestig in om deze natuurlijke, kortstondige olfactorische ervaring te consolideren via het synthetische molecuul calone – een watergeur die doet denken aan gejodeerde lucht met hints van groen, anijs en meloen – in de loop van de jaren uitgebreid met andere, langer houdende waterachtige sensaties met ozonachtige nuances zoals azuzone, evernyl, oceanol en algenone.

De geur van regen in ‘echte’ geuren, was een tijdje populair. Maar dan meer als begeleider en sfeermaker in een geur dan als hoofdcomponent. Meer om bloemen een water-, dauw-  en orangerie-achtige sensatie te geven – zoals Antonia’s Flowers, Calyx van (nu) Clinique en de Jardin-geuren van Hermès – dan om het pure ‘plensgevoel’. Goed voorbeeld: Rain van Marc Jacobs.

Regen letterlijk opgevat: Demeters Petrichor, en in Demeters’ bibliotheek zit ook nog Rain en Thunderstorm. En als je beetje gaat googelen naar water- en regenachtige geuren – denk ook aan zeeën, rivieren, beekjes, meertjes – kom je van de regen – so to speak – in de drup.

Het kan natuurlijk ook chic, kom je ‘toch weer’ bij Guerlain terecht. Vintage, tijdloos en zoals parfum eigenlijk hoort te zijn, sprak de ouwe geurzeur: Après l’Ondée (1906) en Quand vient la Pluie (2007). Ik heb ze alle twee en ruik af en toe aan ze om in mijn gelijk bevestigd te worden. 

Wat ik me tenslotte afvraag: zou Dick de Vos op de hoogte zijn van attar mitti uit India? Ofwel, ‘gebakken aarde’ die de geur van vallende regen weet te vangen, zoals je kunt lezen in mijn Ici India XL-verhaal. Nog iets: als de inmiddels uitgestorven maashagedis tot de canon van de Nederlandse natuur wordt gerekend, dan weet ik ook nog wel een bijna uitgestorven ‘typische Hollandse glorie-sensatie’: de geur van gemaaid gras, gemaaid hooi op een zomerse dag, meegenomen door een briesje over een zandweg, dat zowel zoete, groene, kruidige en weeïge noten in zich heeft.

Hoewel het golvend koren en gras is verdrongen door mais, zie (en ruik je dus) tegenwoordig voorzichtig de geur van hooi weer terug. Van een echte comeback is alleen nog geen sprake.