EEN ECHTE SOAP

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 13, 2012
Geplaatst in: ACHTERGROND. 10 reacties

ZEEP EN PARFUMHUIZEN: EERDER UITZONDERING DAN REGEL

MAAR DAT ROGER & GALLET BLIJFT DOEN WAAR HET GOED IN IS

Laatst aangepast: 13/02/12

Vandaag geen geur, maar een verwondering: parfumhuizen leveren haast geen zeep meer. Zou dat komen omdat uit een onderzoek van Unilever (begin 2000) blijkt dat consumenten steeds meer de voorkeur geven aan vloeibare zeep. Niet alleen om het gebruiksgemak, maar ook omdat aan een stuk zeep nog steeds een vooroordeel kleeft: het zou de huid uitdrogen.

Dat was vroeger misschien zo, de huidige zeep zit inmiddels ook vol ‘verzachtende omstandigheden’. En toch: zeep is niet echt populair. Merk je ook bij de klassieke parfumhuizen: steeds minder geuren kennen een zeepvariatie, hiervoor in de plaats: bad- en douchegel. Een parfum moet wel héél populair zijn wil een huis nog een zeepvariatie produceren.

Bij Dior alleen J’adore, bij Guerlain alleen Shalimar. Bij Givenchy geen, bij Yves Saint Laurent geen. Nina Ricci blijft L’Air du Temps natuurlijk voorzien van zeepvariatie – blijft toch een moederdagcadeau-klassieker. Alleen voor Chanel is het eigenlijk vanzelfsprekend: bijna alle populaire parfums hebben er een in het assortiment N°5,  N°19, Allure, Coco, Coco Mademoiselle. De mannengeuren helaas niet meer. Voor ‘echte’ zeep moet je tegenwoordig zijn bij ‘nieuwe’ merken. Zoals Prada: die vindt zeep het tegenovergestelde van ouderwets. Die leverde het bij de Infusion-reeks. Zoals Jo Malone – twee van haar meest favoriete geuren hebben een zeepvariatie: Lime Basil & Mandarine en Nectarine Blossom & Honey. Zoals Lush, die levert zelfs verse zeep met beperkte houdbaarheidsdatum. Zoals Bon Savon, die produceert ook een variatie op de decennialang beroemdste en meest gebruikte soort: ‘Marseille’ die door de opkomst van de moderne wasmiddelenindustrie meer en meer een nostalgisch product is geworden die het vooral goed doet op gezellige en authentieke (bio)markten.

Maar er is nog een ‘zeepsoort’ die eigenlijk nooit is verdwenen: het in (soms met de hand) gevouwen vloeipapier stukje zeep. De uitvinder hiervan is Roger & Gallet, het parfumhuis dat in de 19de eeuw een aantal trends heeft gezet op verzorgingsgebied. Wat was er zo bijzonder aan de zeep die (Armand) Roger en (Charles) Gallet in 1879 presenteerden? Heel simpel: het was rond, dus makkelijker ‘handteerbaar’ dan het toen gebruikelijke, kloeke, vierkante blok (zoals Marseille) dat pas na een tijdje de gewenste vorm krijgt die letterlijk prettig in de handen ligt. Het leverde ze een aantal respectabele klanten op. Onder meer Koningin Victoria (1819-1901), en haar verre nazaat – Koningin Elizabeth II – schijnt ook nog steeds haar guest soaps bij Roger & Gallet te bestellen.

Call me old fashioned: maar het openen van een R&G-zeepje, blijft een leuke ervaring. Het is toch ‘een soort van ritueel’. Je opent eerst het doosje, pakt het met een zegel afgesloten geplieerde vloeipapier en… vindt het eigenlijk zonde om die te verscheuren. Zo mooi. Toch maar doen. Want R&G-zeepjes (100 gram per stuk) zijn niet echt duur én ruiken zo goed naar de cologne waarnaar ze genoemd zijn. Zo ervaar je met het stukje Jean Marie Farina de strak-frisse sensatie van deze klassieke eau de cologne. En dat geldt ook voor Cédrat, Bois d’Orange en Rose. Dus citroen, dus oranjebloesem, dus roos.

Zet flacon en zeep naast elkaar, ruik aan beide: dan valt pas op hoe ‘vast’ de geur ligt opgeslagen in de zeep. En ook hoe cheap, te weinig fris en te romig de zeepjes van bijvoorbeeld – die ooit andere ‘klassieke leverancier – zijn: Lux, of nog erger Dove. Geef je een set van Roger&Gallet-zeepjes cadeau aan vrienden en bekenden, en kijken ze bij het openen een beetje teleurgesteld – je ziet ze denken ‘had je oma die nog liggen’ – zeg dan dat zeep onder de douche en in bad nu rete retro-chic is. Vloeibare zeep uit een potje… so nineties!

Nog iets: jammer dat veel zeep na verloop van gebruikt scheuren vertoont. Ja, ook zeep kan uitdrogen. Vind je dat niet prettig ogen: verzamel restanten, stop ze in washandje, naai het dicht en hou het onder de kraan als je je wilt wassen of onder de douche. Voor je het weet, begint het te schuimen.

Twee bezoekers – zie hieronder – melden me dat zowel Atelier Cologne, Dyptique als Floris (of London) ook zeep hebben waarin hun geuren zitten verwerkt. Wist ik dus niet.

POMEGRANATE NOIR JO MALONE

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 12, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET P, KLASSIEKERS VAN DE TOEKOMST, NICHE. Een reactie plaatsen

KLASSIEKER VAN DE TOEKOMST

OFWEL, HET SUCCES VAN PARFUMPIONIER JO MALONE

VERKLAARD AAN DE HAND VAN ÉÉN GEUR

Jaar van lancering: 2005

Laatst bijgewerkt: 12/02/12

Neus: Jo Malone

De beste ideeën ontstaan niet tijdens brainstormsessies (door non believers ook wel braindrains genoemd) en marketingmeetings, maar in het café en aan de keukentafel volgens mij. Hoe meer marketing je vanaf het begin – in bijvoorbeeld een parfumhuis stopt – hoe minder origineel het oogt, hoe minder kans het krijgt om op een natuurlijke manier te groeien door te leren van fouten en successen. Is het huis eenmaal stevig gefundeerd, maar koestert het wereldwijde ambities, dan kan nog altijd de ‘mighty marketing’ worden ingeschakeld. Betekent vaak wel dat je het bedrijf moet verkopen aan een cosmeticagigant met enorm veel ervaring op dit gebied.

Het parfumhuis van Jo Malone volgde deze koers. Opgevoed door ouders met een ‘bedrijf in huidverzorging’(winkelier of producent is onduidelijk), begon Jo als ‘facialist’ die als attentie haar klanten een huisgebrouwde badolie gaf op basis van nootmuskaat en gember. En, inderdaad, die raakten er aan verslingerd… en zo ontstond ‘aan de keukentafel’ het idee een winkel te openen met skincare, bad- en bodyproducten én geuren. Gebeurde in 1994. Walstonstreet, Chelsea Londen. En toen ging het, inderdaad, snel: in 1999 een flagshipstore aan de Sloanestreet, het jaar waarin Estée Lauder het bedrijf overnam. De oprichtster en naamdraagster bleef tot 2006 betrokken en koos een aantal medewerkers uit die zorg dragen dat de filosofie, ondanks de spectaculaire groei, gewaarborgd blijft.

Wat maakt de geuren zo bijzonder? Volgens mij doordat Jo Malone gewoon buitengewoon maakt. En: het is ‘typisch Engels’, in feite een moderne en urban variatie op Laura Ashley (1925-1985), de ontwerpster die in de jaren zestig een retro-plattelandsstijl in mode en geuren introduceerde. Malone staat ver van de klassieke parfumtraditie à la Guerlain waarin ingrediënten tot een abtracte, ‘diffuse’ creatie worden gemengd waarvan je de gebruikte bloemen en andere smaakmakers niet direct herkent. Zij koos voor ingrediënten (van de beste kwaliteit uiteraard) die iedereen kent en combineert die met één of twee andere geliefde om zo tot een originele en ‘ongekende’ geur te komen.

Het effect: geuren die jezelf als het ware aan de keukentafel had kunnen bereiden, had je tijd, had je zin gehad. Dat was nieuw begin jaren negentig, zeker voor een niche parfumhuis. En slim: door de chique, understated manier van verpakken (met dank aan Chanel) boorde ze een hele nieuwe doelgroep aan: vrouwen met smaak en geld die zich gedragen zoals de ‘old fashioned girl’ zoals Eartha Kitt ooit zong: ‘I like old fashioned flowers, violets are for me, have them made in diamonds by the man at Tiffany’. Begrijpbare chic dus: zoals bijvoorbeeld Nutmeg & Ginger (1990), Lime Basil & Mandarin (1991), Wild Fig & Cassis (2002), Nectarine Blossom & Honey (2005), White Jasmine & Mint (2007), English Pear & Fresia (2010) – not to mention de geurkaarsen, badlijnen, beddengoed- en homesprays.

Een van de redenen waarom het merk ook wel eens een ambassadeurslabel wordt genoemd: het levert ‘simpele’ geuren waarmee je als diplomaat of zakenman altijd kunt thuiskomen. Daarom is het heel slim (het Esteé Lauder-effect) om in straten (waar deze mannen ook andere cadeaus voor het thuisfront kopen) winkels te openen of een shop-in-shop bij een selectieve parfumerie: zoals Jo Malone afgelopen jaar deed bij Senteurs d’Ailleurs in Brussel recht tegenover dat ‘andere’ ambassadeursmerk Annick Goutal.

Opvallend is dat sinds de overname door Lauder geuren in een groter tempo worden gelanceerd – het Cologne Intense-kwintet in 2010, zes nieuwe geuren in 2011 – en dat ze iets ‘ingewikkelder’ en meer verfijnd worden. Een van de redenen waarom de geuren toch ‘zo simpel mogelijk’ blijven, is omdat je ze kunt mengen en zo je eigen ‘privéparfum’ maakt. Jo Malone noemt dit The Art of Fragrance Combining – hier kom ik in een volgende recensie op terug.

Kun je ook doen met een van de succesnummers: Pomegranate Noir uit 2005. Die illustreert ook goed Malone’s filosofie: hoewel de naam eenvoud suggereert, gaat ‘hierachter’ toch een complexe compositie schuil zonder intellectualistisch te worden. En wat Pomegranate Noir ook duidelijk maakt: Malone weet voor de parfumindustrie als (bijna) geen ander als eerste ‘nieuwe’ ingrediënten te ontdekken die pas jaren later door de concurrentie massaal in geuren worden verwerkt.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Meer dan alleen granaatappel. De geur opent fruitig, ‘zoet-scherp’. Zoet: granaatappel, framboos en pruim. Scherp: roze peper die het fruit als het ware laat branden. Energiek en opliftend. Vervolgens verdwijnt de roze peper die je puur van het fruit laat genieten. Maar niet lang: het fruit krijgt – zeer origineel – een rokerig ondertoon opgeroepen met wierook. Maar het wordt nooit te donker en te ‘kerks’ daarvoor zorgt opoponax, ook een wierooksoort, maar zachter en zoeter. En dit geheel laat zich graag vervoeren door geen heldere, maar ‘bossige’ patchoeli waardoor Pomegranate in feite Noir wordt.

Musk neem ik in eerste instantie niet zo goed waar, wel houtnuances die beplakt lijken met kruiden. Kaneel? Nootmuskaat? Kruidnagel? En verdomd, door deze kruidenmelange, bespeur ik musk. Niet de clean- en cottonvariant, maar eerder het oorspronkelijk parfum van musk: dierlijk en sensueel. Voor een cologne houdt Pomegranate Noir lang.

Nog iets: als je je meer in deze geur verdiept en in een breder kader plaatst, dan is Pomegranate Noir voor mij een nieuwe klassieker door de innovatieve gedachte om rood fruit te linken aan wierook, hout en kruiden.

Het is een geur waar veel nichehuizen met een ‘soi disant’ meer eigenzinnig en grensverleggend karakter jaloers op zijn.

En wat The Art of Fragrance Combining betreft: ik lees op een aantal parfumblogs dat Pomegranate Noir harmonieus samengaat met Vintage Gardenia uit 2004 – een geur die trouwens ook perfect de pionierspositie van Jo Malone onderstreept: lang voor de concurrentie herontdekte zij deze couturebloem door haar een ‘solifleur’-behandeling te geven, lang voor het begrip vintage mainstream werd. Ga ik binnenkort bij Senteurs d’Ailleurs in Brussel proberen.

RUIK & VERGELIJK

Eerlijkheid gebied te zeggen en voor zover ik weet: Yves Saint Laurent was de eerste die granaatappel in geuren introduceerde. In 1999 in Baby Doll. Als klein onderdeel van een groot rood fruitfeest. Malone was – volgens mij – de eerste die de bitterzoete ‘appel’ een prominente plaats gaf in een geur en ‘anders’ verwerkte. En als Marc Jacobs er een geur naar vernoemt, dan weet je één ding: granaatappel is gewoon, is mainstream geworden.

Marc Jacobs Pomegranate (2010)

BERGAMOTTO DI CALABRIA – BLU MEDITERRANEO – ACQUA DI PARMA

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 10, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET B, NICHE. Een reactie plaatsen

ZONNIGE FRISHEID: BERGAMOT VERGROEID MET CEDERHOUT

Jaar van lancering: 2010

Laatst bijgewerkt: 10/02/12

Neus: François Demachy (?)

Altijd interessant om de zoektocht van ‘nieuwe’ parfumhuizen te volgen. Het duurt vaak een jaar of (vijf)tien voor ze hun definitieve handtekening hebben gevonden. Geldt ook voor Acqua di Parma.

Met de tweede aanpassing van Blu Mediterraneo uit 1999 (in 2005 voor het eerst gebeurd) kun je stellen dat het huis klaar is. In feite terug bij af: de serie zit nu ook in de art deco-flacon in de jaren dertig ontworpen voor de klassieker Colonia.

In 1993 bedacht een Italiaanse investeerdersgroep (die de licentie wist te bemachtigen en het in 2003 verkocht aan LVMH) tegelijkertijd met de herlancering van Acqua di Parma (zoals Colonia bij de lancering 1916 heette) een heel lifestyleconcept rondom deze androgyne geur die tot de jaren zestig een geheimtip was onder Hollywoodsterren.

Acqua di Parma werd meer dan een een geur; een luxelabel dat zich ook toelegt op (scheer)accessoires, leergoederen – had zelf een prachtige reistas uitgevoerd in ‘Acqua di Parma’-geel’ die helaas is gejat – en natuurlijk geuren waarin de laatste jaren toch meer de nadruk op wordt gelegd.

Uitgangspunt van Blu Mediterraneo: de viering van het dolce far niente- en dolce vita-gevoel zo eigen aan de Italiaanse cultuur, in het bijzonder die van de Middellandse Zee. Elke geur staat olfactorisch symbool voor een streek, stad of eiland. Dat is bij Bergamotto di Calabria dus Calabrië, ‘de teen van de laars van Italië’. Berucht vanwege zijn maffiapraktijken (de Ndrangheta), beroemd vanwege een citrusvrucht die earl grey-thee zijn specifieke smaak geur geeft en een zeer belangrijk onderdeel vormt van de klassieke parfumcultuur: bergamot.

Genetisch onderzoek uit 2000 heeft uitgewezen dat de vrucht een kruising is (‘spontaan’ of gecultiveerd is onduidelijk) tussen een citroensoort (citrus limetta) en een zure sinaasappel (citrus aurantium). De geur van de etherische olie is krachtig en rijk geschakeerd: ongekend fris, vitaal, zonnig-zacht met een elegante, lichte bloemnoot. En net zoals alle andere geuren gebaseerd op bergamot, is Bergamotto di Calabria een dorstlesser tijdens de zomer en een verlangen er naar tijdens de koude jaargetijden.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Als je Bergamotto di Calabria vergelijkt met gelijkgestemden, dan valt op dat het verschil in de nuance ligt, in dit geval: cederhout. De geur is een mooi voorbeeld van een ‘doorgeefgeur’: van citrusfris, citruszonnig naar zonnig warm, zonnig hout eindigend in zonnig zwoel zonder dat de frisheid helemaal naar de achtergrond verdwijnt.

Na de explosie van bergamot – een soort ‘citroenchampagne’ sprankelend met fris-groene, fris-gele en zonnige bubbels, loopt Bergamotto di Calabria geleidelijk over in de ‘strak-zonnige’ noot van cederhout – dat nooit te warm wordt door de toevoeging van prikkelend gember die als het ware een frisse echo is van bergamot. Hoe langer op de huid, hoe warmer het hout wordt door vetiver, benzoine en musk. Simpele en niet opdringerige chic.

RUIK & VERGELIJK

Bij ‘pure’ citrusgeuren zijn de overeenkomsten vanzelfsprekend: heel veel bergamot, neroli en citrusvruchten. Het verschil ligt hem in de details. Iedere keer een ander ingrediënt dat bergamot, neroli en citrusvruchten een bepaalde kant opstuurt. Recente lanceringen:

Tom Ford – Private Blend – Neroli Portofino (2007)

Diptyque L’Eau de Neroli (2008)

Dior Escale à Portofino (2009)

Guerlain Cologne du Parfumeur (2010)

Atelier Cologne Grand Neroli (2011)

GINGEMBRE ROGER & GALLET

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 9, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET G. Een reactie plaatsen

‘SPICEBOMB’!

OUD HUIS VAART SLIM EN AANGENAAM MEE OP NIEUWE TRENDS

Jaar van lancering: 2003

Laatst bijgewerkt: 09/02/12

Neus: onbekend

Ik ben al jaren fan van Roger & Gallet. De reden: het levert al ‘eeuwen’ eau de colognes die in vergelijk met de concurrentie even goed van kwaliteit, even meesterlijk (soms zelfs beter) van compositie én – daar komt de zuinige Hollander in mij om de hoek kijken – qua prijs so much aangenamer zijn.

Dit jaar viert het huis zijn 150 jarig bestaan – kom ik op terug – dat pas sinds 2000 echt weer meevaart op de woelige parfumbaren door het gebruik van de klassieke eau de cologne van very not naar very hot to promoveren. Hierbij keek het eerst goed om zich heen, proefde een beetje bij deze en gene om het vervolgens met zijn nog steeds ouderwetse handtekening – door veel nieuwe consumenten als vintage retro ervaren – te voorzien.

Zo ook (Eau de) Gingembre. Deze oorspronkelijke uit India stammende wortel – volgens geschiedenisboeken naar Europa gebracht door Marco Polo (1254-1324) die er in China kennis mee had gemaakt – is geliefd om zijn scherpe, prikkelende, verfrissende geur/smaak met zoet-zonnige noten dat midden jaren tachtig van de vorige eeuw werd ontdekt als nieuw ingrediënt in de parfumindustrie.

Bijna even revolutionair als de zoete gourmandsmaak alleen minder opvallend door zijn meestal ‘ondersteunende’ functie in geuren. Als hoofdsmaakmaker gebeurt dat eigenlijk pas een paar jaar, dus in dat opzicht was Roger & Gallet zijn tijd ‘ver vooruit’.

Natuurlijk moest er nog een leuk marketingverhaal bedacht worden, de inspiratie werd gevonden in… jawel ‘koloniaal’ India, waar een bezoek werd gebracht aan de luxe en magie van een paleistuin van een Rajasthani waar je een overvloed ruikt aan gemberbloemen, kostbaar hout en sensuele specerijen. Hier gaat volgens mij Roger & Gallet de mousson-mist in, want een rajasthani is niet – zoals staat op de Franstalige site  – een lokaal adellijk heerser behangen met juwelen, gelijk een maharadja, maar een taal die door meer dan 80 miljoen mensen wordt gesproken.

Vreemd, en ook de gemberbloemen behoren tot het rijk der fabelen, want de essence van gember wordt volgens mij nog steeds onttrokken aan de wortel.

Neemt niet weg dat (Eau de) Gingembre een prettige eau de cologne/eau fraîche is dat aantoont dat gember een goed alternatief is voor het scherpe, schurende en strakke effect dat de klassieke citruscologne kenmerkt. Nog een teken waarom deze gembergeur geslaagd is: krijg de neiging om de flacon aan mijn mond te zetten.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Mooi hoor deze nieuwe frisheid: alsof ze een gemberwortel aan het fijnwrijven bent in een vijzel. Niet dat de tranen je in de ogen springen, toch is er direct die prikkeling, die scherpe frisheid. Blijft lang hangen en vermengt zich met lichte citrusnoten – gedaan om de gembergeur vast te houden. Heel langzaam wordt (Eau de) Gingembre warmer door een ‘spicebomb’ die te vergelijken is met een kerriemengsel, maar zo vers dat het lijkt alsof net uit de vijzel komt: korianderzaad, kruidnagel en nootmuskaat.

Ook is er een lichte, sierlijke bloemennoot – ik gok op jasmijn. De gember blijf je ondertussen ruiken ook als die in basis samenkomt met hout en musk. Het mooiste aan geur is de toevoeging van ambrette – warm, zwoel, rijk.

Dat tilt deze eau de cologne omhoog, maakt deze eau de cologne chic en modern. Maar al dit genot houdt niet lang aan – typisch de bedoeling van eau de cologne. Dus om nog een keer dit geurgenot te ondergaan: weer sprayen maar, weer maar sprayen!

RUIK & VERGELIJK

Bestaan er verschil tussen de ene gembercologne en de andere. Bestaat er verschil tussen een gember eau de parfum en een andere? Ik zeg en schrijf:

Gembercologne:

Jo Malone Nutmeg & Ginger (1990)

Acqua Colonia – 4711- Lemon & Ginger (2009)

Marc Jacobs Ginger (2011)

Gember eau de parfum:

Origins Ginger (2000)

Byredo Ghembur (2008)

Il Profumo Ginger (2011)

L’EAU DE CHLOÉ

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 8, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET L. Een reactie plaatsen

ONSCHULDIGE, GEPARFUMEERDE LUCHTBELLETJES

Jaar van lancering: 2012

Laatst aangepast: 08/02/12

Neus: Michel Almairac

Model: Camille Rowe-Pourcheresse

Regisseur: Mario Sorrenti

Fotograaf: Camilla Akrans

Art director: Ezra Petronio

Ze slaan wel een beetje op hol bij Chloé in hun eigen bewieroking. De eerste geur in 2008 – het ‘city chique’ Chloé – nadat de licentie was overgegaan naar Coty – wordt omschreven als een ‘signature-geur’ die in korte tijd de status van een klassieker bereikte. En het kan dan ook niet anders dat de flacon iconisch blijkt te zijn. Wat signature betreft: dat blijkt meestal met terugwerkende kracht na een aantal andere geurintroducties.

Wat klassiek betreft: moet ook nog maar blijken. Is Chloé over tien jaar nog steeds geliefd en veel verkocht, dan mag het van mij, maar dan voor klassiek graag het adjectief nieuw geplaatst. Wat iconisch betreft: ik word een beetje moe van het te pas en onpas in de wereld van schone schijn en schone kunsten overal op geplakte begrip. Zonder dat men vaak de daadwerkelijke betekenis weet: ‘beeldend van aard, als een beeld’. Dat is wat anders dan wat bedoeld wordt – beeldbepalend – maar in die zin klopt het niet. Ik denk zelf – in al mijn bescheidenheid – dat ze bij Chloé het verschil niet weten tussen iconisch en vintage (of retro), want dat is volgens mij de flacon.

Genoeg gezeurd, nu de sfeer. Wordt opgeroepen in korte beelden: ‘verandering in de buitenlucht’, ‘lagen van chiffon in helder zonlicht’, ‘blote voeten beroeren het hoge gras’, ‘de gloed van de zonsopgang streelt de huid’. Het is duidelijk: L’Eau de Chloé is voorjaar, is een vrijheidsverklaring, is ‘een aura zo verfijnd als een licht briesje’ die ‘een ongewone elegantie, een stralende vrouwelijkheid oproept’.

Het effect van de geur – ‘onschuldige luchtbelletjes’ – wordt heel puur natuur verbeeldt, vindt Chloé zelf. Maar volgens mij is Camille Rowe-Pourcheresse niet zo onschuldig als ze zich voordoet, daarvoor is ze toch te veel ‘city chic’. Het is met wat om zo jong al de – beperkingen van de – stad te moeten ontvluchten om met ‘een vrije, openhartige blik en speelse spontaniteit’ de natuur in te trekken. Aldaar aangekomen, overkomt deze ‘zonovergoten schoonheid’ wel iets wonderbaarlijks: ze wordt overvallen door ‘een gevoel zo licht als lucht – puur en perfect tegelijk’.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Kort gezegd: heel veel rozen – ‘vers uit de rozentuin van chloé – ondergedompeld in een licht en bruisend bad van fruitig-zoete noten.

Wordt volgens mij een nieuwe trend: het verwerken van ‘gedistilleerd rozenwater in uitzonderlijke concentratie’ dat een ‘buitengewoon verfrissend gevoel zo luchtig als dauw’ geeft en versterkt wordt door een ‘verfijnde citrusharmonie die herinnert aan ijskoude limonades in de zomer’.

Lekker en luchtig dit rozenwater, alleen herken ik zelf niet echt het chyprekaraker in L’Eau de Chloé, want daarvoor is de patchoeli in de basis toch te licht van toon en daardoor te weinig aards en vol. En: de kleur van de geur is wel erg groen voor een rozenwater, maar is waarschijnlijk aangepast om het voorjaarsgevoel te versterken.

RUIK & VERGELIJK

Lange tijd supertuttig: pure rozengeuren. Nu helemaal hip, chic en smaakvol. Vorig verscheen er ook een rozengeur op basis van gedistilleerd rozenwater. En ook deze geur rook hierdoor niet echt anders naar roos. De reden: het is gewoon een bekende en veel toegepaste manier om de geur aan de roos te ontrekken:

Guerlain Idylle Eau Sublime (2011)

Nog een mooie, lichte roosgeur:

Yves Rocher Moment de Bonheur (2011)

Ook licht rozenvermaak:

Diptyque Eau Rose (2012)

EMBRUNS D’ESSAOUIRA MONTALE

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 7, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET E, NICHE. Een reactie plaatsen

OPSTUIFEND ‘STRANDWATER’

Jaar van lancering: 2005 (?)

Laatst bijgewerkt: 07/02/12

Neus: Pierre Montale

Heb ik een paar maal gehoord, uit verschillende bronnen: Pierre Montale maakt naast zijn heftige aouds en attars ook geuren die overeenkomen met succesnummers in de ketenparfumerie. Alleen dan gemaakt van kwalitatief hogere ingrediënten. Hij maakt ze voor de ‘gemiddelde klant’ – met name de man – die valt voor de allure van nichegeuren maar tegelijkertijd eigenlijk iets ‘gewoons’ en herkenbaars wil. Dat is heel slim en je bent wel gek als je niet…

Ik heb persoonlijk al deze Calvin Kleins, Dolce & Gabbana’s en Hugo Bosses op niveau nog niet ontdekt. Wel een Dior – zie Ruik & Vergelijk. Zit zo: bij het ruiken van Embrums D’Essaouira, zat ik maar te denken: ‘Waar doet-ie me toch aan denken?’ En ondertussen dacht ik: ‘Wel heel erg gewoon, wel heel erg Douglas’. Dus wat ik had gehoord klopte wel. Grappig om te lezen, dat heel veel geurgekken deze Montale niet begrijpen. Want: hoe kan iemand ook ‘verantwoordelijk’ voor Black Aoud, Patchouli Leaves en Oud Cuir d’Arabie deze kunstmatige geur leveren.

Ik zeg: omdat het bij de inspiratie past. Embrums D’Essaouira is een vertaling van wat Pierre Montale ooit rook aan het strand van Essaouira, een stad aan de Atlantische Oceaan. En zeelucht kun je niet echt vertalen met een natuurlijk ingrediënt. Daar heb je toch echt calone voor nodig, maar om niet al te synthetisch te worden, verwerkte hij ook een ingrediënt die als het ware in de buurt ligt van Essaouira; sandelhout uit het Atlasgebergte. En ook heeft de geur iets zwoels, maar een echte Pierre Montale? Nou, dat weer niet.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Pierre Montale mag dan als ingrediënt iodine verkregen uit Essaouira-water opgeven dat voor die typische zoutwater- en zeeluchtsensatie (jodium) zorgt, het is volgens mij gewoon ‘good old’ calone, ofwel methylbenzodioxepinone door Pfizer ontdekt in 1966 en dat qua geur een extra zeegehalte krijgt door algen.

Wel moet gezegd dat de naam werkt: embrums betekent stuifwater, en dat zie je in gedachten voor je als je Embrums D’Essaouira opent.

Echt plat en ordi wordt de geur natuurlijk niet, alhoewel veel Montale-fans op parfumblogs de geur vergelijken met schoonmaakmiddel en andere ‘minderwaardigheden’: het rijke sandelhout dat in het zeewater ronddrijft is geïmpregeneerd met harsen – wierook, kruiden, musk, amber, cistus labdanum – die een licht, verbrande toets hebben dat ‘richting’ etherisch neigt. Ook wiegt er Montale’s fetish ingrediënt in rond, alleen is oud met de blote neus voor mij moeilijk waar te nemen.

Neemt niet weg, dat Pierre Montale – bestaat hij eigenlijk wel, is hij geen ‘uitvinding’, heb nog nooit een foto van hem gezien – moet blijven doen waarin hij excelleert: overrompelende, niet aan de Europese norm aangepaste oosterse geuren samenstellen.

RUIK & VERGELIJK

Grappig: ook de oprichter van Parfum d’Empire – Marc-Antoine Corticchiato – liet zich inspireren door een Marokkaanse stad aan de Atlantische kust, ook hij gebruikte in alg om de geur een lichte zeetoets te geven:

Parfum d’Empire Azemour Les Orangers (2011)

Maar waar Embrums D’Essaouira mij het meest aan doet denken, is een van de meest ondergewaardeerde herengeuren van Dior. Zee, zout, bloemen en hout op een zeer aangename manier vermengd. Geen niche, maar wel nog steeds prachtig:

Dior Dune pour Homme (1997)

En bij een beetje doorruiken, komt ook op in mijn gedachten:

Issey Miyake L’Eau d’Issey pour Homme (1994)

ROBERTO CAVALLI ROBERTO CAVALLI

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 3, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET R. Een reactie plaatsen

CAVALLI MAAKT GEURENDOORSTART

EN LAAT ORANJEBLOESEM SENSUEEL WORDEN

Laatst aangepast: 03/02/12

Neus: Louise Turner

Model: Elisa Sednaoui

Fotografie: Steven Klein

Filmregie: Johan Renck (film)

Coty lijkt steeds meer op een soort opvangcentrum voor ontwerpers waarvan ooit blije licentiehouders eigenlijk niet precies meer weten hoe ze verder met ze moeten als parfummerk. Coty weet het wel: het heeft inmiddels zo’n expertise dat het in staat is om een parfumlabel net dat vernieuwde elan te geven dat nodig is. Weliswaar zeer gelikt en nog meer markertingdriven, maar wel met vaak verbazingwekkend resultaat: met een nieuwe geur wordt in één keer getoond waar het DNA van een merk uit bestaat en dat gecombineerd met ‘de smaak van nu’. Bij Marc Jacobs is dat absolute moderniteit, bij Chloé een vleugje vintage en bij Robert Cavalli – vorig jaar binnengehaald – een vanzelfsprekende seksualiteit maar dan ‘anders’ gepresenteerd: ‘A strong personality is the sexiest thing to me’.

Niet dat het allemaal origineel is. Maar dat is Roberto Cavalli ook niet (meer echt). De invalshoek waarvoor werd gekozen is al tig keer gedaan en zal nog tig keer gedaan worden: ‘Sommige vrouwen wachten om opgemerkt te worden. Zij niet. Sommige vrouwen wachten op de wereld om in beweging gebracht te worden. Zij beweegt de wereld, laat mensen omkijken. Sommige vrouwen wachten om getemd te worden. Zij is niet in de hand te houden’.

Die pak je dus met handschoenen aan, want zij heeft ook nog  een ‘katachtige elegantie, de energie van een rebels wezen. Haar verschijning is een gebeurtenis, haar leven een scène waarin Zij speelt met glamour en charisma. Sexy, geraffineerd. Zij verandert uitbundigheid in elegantie. Zij is betoverend en inspireert Cavalli tot het silhouet en thema van Roberto Cavalli, zoals stof een vrouw omhult. Zij is de Roberto Cavalli-vrouw’.

Dit alles wordt in videoclip ook weer geplaatst in een vertrouwd decor. Wel professioneel gedaan daar niet van: ‘een luxueus huis dat de zomernacht verlicht. Een vrouw verdringt haar dromen en geeft zich over aan het verlangen. Ze is verrukkelijk, trekt alle aandacht naar zich toe en houdt die vast. Ze vangt met haar zijdezachte, sprankelende huid de hitte en absorbeert het licht. Ze heeft een katachtige gang, de elegantie van een tijger. Haar geur brengt iedereen in vervoering’.

En haar jurk bedekt en onthult haar. Moet je wel zelfverzekerd zijn om daarmee op een feestje te verschijnen. Want de fijne stof ervan gaat aan haar vooraf en volgt haar als een wervelende golf. Waar ze ook gaat, ze is het middelpunt van het feest’.

Over de flacon: ‘Doet denken aan de voluptueuze rondingen van een sensuele vrouw. De massief glazen onderzijde (die de kracht van de inhoud symboliseert) is gekroond met een tiara-dop (met de initialen van Roberto Cavalli) en versierd met een halsband die symbolisch herinnert aan een van de trademarks van de ontwerper’. Nu nog even het gebruikersprofiel. Hierin zullen zich waarschijnlijk héél véél vrouwen in herkennen: ‘She’s positif, cheerful, joyful and confident, has glamour in her veins, is a master of her own destiny. I love independent and free, strong-willed and stubborn women’.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

De afgelopen jaren is oranjebloesem (foto) teruggekeerd als hoofdingrediënt in parfums. Onmogelijk ze allemaal te noemen. Opvallend: meestal wordt de lichte, fleurige en frisse kant van het kleine bloemetje benadrukt. Cavalli is een van de weinigen die de sensualiteit naar de voorgrond brengt. Verrassend eenvoudig van opbouw is de geur, omschreven als een bloemige amber.

En toch met impact. Geen klasssiek-frisse opening. Dit keer voldoet roze peperkorrel. Deze energieke, frisse en prikkelende noot wordt gekoppeld aan de hoofdrolspeelster: oranjebloesemabsoluut.

En dat is al een parfum op zichzelf: zonnig, bloemig en zelfs zwoel. Dat laatste wordt in de basis van Roberto Cavalli benadrukt door tonkaboon: ‘rummerig’ en vanille-achtige die volgens Cavalli ‘een uitnodigende afdruk achterlaat op de huid…absoluut verslavend’.

RUIK & VERGELIJK

Louis Turner maakt steeds vaker (met hulp van collega’s) geuren voor Coty:

Jennifer Lopez Glow (2002)

Chloé Eau de Fleurs Capucine (2010)

Chloé Chloé Love (2010)

Chopard Brilliant Wish (2010)

Joop! Splash (2011)

TOSCA MUELHENS

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op februari 1, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET T, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN, VINTAGE. Een reactie plaatsen

EEN PRETTIG GEPRIJSDE KLASSIEKER

EN NOG VINTAGE OOK

Jaar van lancering: 1921

Laatst bijgewerkt: 01/02/12

Neus: onbekend

Modellen: onbekend

Fotografie: onbekend

Tosca – genoemd naar de gelijknamige en tragische heldin uit een opera van Puccini naar wordt beweerd – was in de jaren zestig en zeventig een favoriet moederdagcadeau. Het geurtje in geschenkverpakking (eau de parfum plus zeep) werd meestal gekocht bij de lokale drogist met beperkt parfumaanbod door kinderen (zoals ik) die nog geen weet hadden dat er ook ‘echte’ parfums bestonden met namen zoals Guerlain, Dior en natuurlijk Chanel. Opvallend: de geur verscheen in hetzelfde jaar als ‘het best verkochte parfum aller tijden’: N° 5 van Chanel.

Nu het bijzondere: N° 5 wordt beschouwd als het eerste parfum waarin aldehyden het karakter bepalen, maar die zitten ook in overvloed in Tosca. Sterker, Tosca werd lange tijd beschouwd als de ‘burgelijke’- en ‘huisvrouw’-versie van het meer classy en elitaire N° 5.

Aldehyden zijn synthetische geurmoleculen verkregen uit alcohol en plantenmaterialen, ontwikkeld aan het eind van de 19de eeuw. Tot die tijd waren de meeste parfums eenvoudig en voornamelijk gebaseerd op bloemen, kruiden, harsen en dierlijke ingrediënten (ambergris, musk, civet). Met aldehyden kon een neus parfum als een harmonieuze en abstracte compositie creëren gebaseerd op noten niet afkomstig uit de natuur.

Volgens de geschiedenis is Ernest Beaux (1881-1961) de eerste neus die hiervan gebruik heeft gemaakt. Met zijn recepten probeerde hij eerst Francois Coty te interesseren, maar die vond de uiteindelijke kosten te hoog. Vervolgens klopte hij bij Chanel op de deur. Die was gefascineerd en dacht al langer na over een parfum onder haar naam. En zo ontstond Nº 5. Zij zou het wonder van aldehyden als volgt omschreven hebben: ‘Het is een paradox. Op een vrouw ruikt een natuurlijke bloem kunstmatig. Misschien moet een parfum dat natuurlijk aandoet, kunstmatig gecreëerd worden’.

Nog steeds is Tosca populair, ondanks het feit dat het gemiddelde moederdaggeurgeschenk inmiddels bestaat uit Guerlain, Dior en natuurlijk Chanel bestaat. Maar vergeet niet, dat er nog steeds heel veel mensen zijn, die ondanks alle mediabombardementen, geen notie hebben van deze en al die andere luxemerken – daar verbaas ik me steeds weer over.

Op de speciale Tosca-site staat dat de geur qua formule sinds 1921 nog exact hetzelfde is – klopt dus niet. En dat qua sfeer, na de aangenaam tuttige uitstraling uit de jaren zeven en tachtig – kan helaas geen foto’s vinden die dat tonen – is gekozen voor een ‘moderne’ interpretatie hiervan: een chique vrouw die geniet van alles wat een tegenwoordige, zogenaamde elitecruise te bieden heeft. Ofwel, ‘de klassieke en elegante waarden van Tosca in een luxueuze en tijdloze atmosfeer’.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Net zoals N° 5 van Chanel herinner ik me Tosca voller en ‘vettiger’ dan de huidige versie. Laatste is een eigenschap van aldehyden. Ik herinner me een flacon die een van de buurvrouwen uit mijn jeugd in haar badkamer had staan: daarin zat een vloeistof die glansde als intens amber; leek wel vloeibaar fluweel…

Interessant: Tosca heeft geurtechnisch veel overeenkomsten met N° 5. Zo hadden beide geuren ooit ook civet in de basis. Dat is er nu uitgezeefd waardoor ze beide cleaner en meer soapy zijn. Maar nog steeds: zelfde familie, zelfde uitgangspunt, zelfde klassieke opbouw, alleen een andere uitkomst. En dat is natuurlijk een kwestie van kwaliteit.

Dus opent de geur met een sterke aldehydeninjectie omringd met bergamot, citroen en veel neroli, die je de hele geur door blijft waarnemen. Het hart: een boeket van iris, jasmijn, lelietje-van-dalen, ylang-ylang (foto) en roos die door dezelfde aldehyden minder bloemig, maar meer ‘abstract’ worden. In de basis maakt Tosca het onderscheid: patchoeli, ambergris, vanille en cistus labdanum, waardoor de geur voller en zoeter eindigt.

Leuk is dat je van nog steeds Tosca op drie manieren kunt genieten: eau de cologne, eau de toilette en eau de parfum. En voor het pure parfumextract, moet je het internet op – wordt af en toe nog een vintageversie aangeboden.

RUIK & VERGELIJK

Er zijn niet veel geuren die even klassiek en bijna even populair zijn gebleven als:

Chanel N° 5 (1921)

SOMEDAY JUSTIN BIEBER

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op januari 31, 2012
Geplaatst in: CELEB FRAGRANCES, GEURENALFABET S. Een reactie plaatsen

BELIEB IT OR NOT

Jaar van lancering: 2011

Laatst bijgewerkt: 31/01/12

Neus: Honorine Blanc

Model: Dree Hemingway

Flaconontwerp: ‘Marc Jacobs’

Celebgeurtjes is vooral een ‘vrouwending’. Zangeressen, actrices en andere claim to faim-personalities van de vrouwelijke soort plakken hun naam op geuren die worden gekocht door fans. Gaat maar door: dit jaar wordt het parfumdebuut verwacht van Lady Gaga (op tijd) en Madonna (te laat). Mannen, beroemd en geur: een moeilijker te verkopen act. Toch lukt het Antonia Banderas, Usher, Sean John en David Beckham. Worden meestal gekocht door mannen of vrouwen (of kinderen) die het hun mannen (of vaders) geven. Met Justin Bieber ligt het nét weer even anders: zijn eerste geur is voor meisjes, of eigenlijk zijn fans. Zijn er miljoenen wereldwijd. Dus Someday wordt een succes. De opvolgers op. Neem ik gif op in. De geur heeft een merkwaardige slogan: ‘Never let go with the fragrance for her that gives back’. Dat never let go doet me denken aan die ‘gedenkwaardige’ scene tussen Leonardo DiCaprio en Kate Winslet in de film Titanic (1997).

Met andere woorden, in wat voor een omstandigheden – van vrij akelig tot helemaal gelukzalig – Someday laat je nevernooitniet los. Ik ben natuurlijk niet de eerste en niet de laatste: vraag me af of Marc Jacobs Justin Bieber nog wel zo grappig vindt vanaf het moment dat hij de flacon van Someday zag. Ik vind dat de producenten zich eigenlijk moeten schamen. Bestaat intellectueel eigendom niet in de parfumindustrie? Jacobs heeft ‘see you in court’ overwogen, maar volgens de Dailymail liet hij het rusten met: ‘I look around the room and I look at the work we’ve done and a quote I always bastardize but I really believe in, is something Chanel said: ‘He who insists on his own creativity has no memory’.

En over Chanel gesproken: ‘zij’ had op haar beurt Jacobs kunnen lastigvallen gezien de overeenkomsten tussen de colognes van hem en ‘algemene’ stijl van de Chanelparfums. Maar waar ik meer van geschrokken ben, is de prijs. Ik had een midprice-geurtje à la zijn landgenoot en collega Celine Dion verwacht. Want de inhoud staat echt niet in verhouding tot de prijs. Daarvoor is de geur toch echt te makkelijk.

Someday is heel onschuldig en zoet vermaak. Niet meer en niet minder. Maar daar staat dan wel weer iets heel erg ‘Bieb’ tegenover: de netto-opbrengst van Someday – na betaling van belasting, royalties, onkosten en ‘company requirements’ – wordt via Give Back Brands gedoneerd aan goede doelen. Hoeveel dat exact is, wordt op de site – gbbrands.com – niet duidelijk gemaakt.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Musk en vanille (foto). Dat hoort natuurlijk bij een girly geur, maar verreken dat dan wel netjes in de prijs zoals Beyoncé, Naomi en Christina (Aguilera) dat ook doen. Belieb it or not, maar Someday is volgens de officiële Justin Bieber-site een gourmandgeur met een vleugje bloemen. Voor mij is het een overvolle musk-vanillegeur met weinig gourmand en weinig bloemen. Eerst is er een fruitige frisheid opgeroepen met mandarijn, peer en rode bes. Dan is het de bedoeling dat de jasmijn gaat bloeien. Ik zou het eerder omschrijven als ‘iets’ dat een fris-bloemige indruk wekt, dat snel wordt overschaduwd door de basis: veel witte musk en veel vanille. En toch blijft Someday een fris-luchtige toets houden.

RUIK & VERGELIJK

Minitrendje of niet? Na celebs vinden ook makers van populaire tv-programma’s dat een geurtje genoemd naar hun waanzinnige succes helemaal niet zo’n slecht idee is. Nadeel is dan weer wel dat je een deur open zet. Als je niet oppast, verschijnt in deze categorie ook vintage: I Love Lucy, Dallas, Cheers, The A Team, The X Files…

Desperate Housewives Bree, Susan, Lynette (2009)

America’s Next Topmodel Dream Come True (2012)

OUD – LES NOMBRES D’OR – MONA DI ORIO

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op januari 30, 2012
Geplaatst in: GEURENALFABET O, KLASSIEKERS VAN DE TOEKOMST, NICHE. 2 reacties

OUD + OSMANTHUS = OLFACTORISCH HOOGTEPUNT

Jaar van lancering: 2011

Laatst bijgewerkt: 30/01/12

Neus: Mona di Orio

Artistic direction: Jeroen oude Sogtoen

Ik heb het altijd jammer (en eigenlijk onnodig) gevonden dat Mona di Orio in 2010 Les Nombres d’Or lanceerde: haar persoonlijke visie op favoriete parfumthema’s en klassieke ingrediënten. Want: er zijn al zoveel klassieke, niche, neo-niche, indi en gewone huizen die dit ‘parfumles voor beginners’-pad bewandelen.

Heel erg een: haar ‘coutureparfums’ zijn hierdoor verdwenen (maar komen misschien terug). Heel erg twee: tussen deze prêt-à-porter-parfums zitten ware juweeltjes. Musk (2010) is ongelooflijk geraffineerd en fijnzinnig, maar eigenlijk geen klassieke musk.

En eerlijkheid gebied te zeggen: haar Cuir – ruig, asbak, zwetende paarden, maar ook zepig – is bij mij nu half leeg. Op de tweede lichting – Vétyver, Vanille en Tubéreuse – kom ik nog op terug – omdat nu mijn neus al in een tijd in de ban is van haar Oud.

Toch in een notendop: Vétyver is bijna te geraffineerd voor de man die gewend is aan een plain & simple niche-vetivers. En Vanille lijkt voor mij als twee druppels op Guerlain Vanille Double Spiritueuse (2007) en heeft dezelfde inspiratiebron. En Tubéreuse: hoewel Mona voor een ‘twilightversie’ en dus getemde, meer groene interpretatie koos van de tuberoos, vind ik die het minst ‘Di Orio’.

Oud: nog een paar jaar geleden moest Mona er niet aan denken, omdat dat iedereen het deed. Maar – op veler verzoek van haar fans naar ik heb begrepen – liet ze toch verleiden door dit ‘hout der goden’. Ze gebruikte een soort afkomstig uit Laos die haar boeide door zijn vele facetten: ‘houtig, balsemachtig, beetje rokerig, animaal, muskachtig, diep en warm, wild en lijfelijk. Ongelooflijk persistent, mysterieus, sensueel en zo intens’.

Oud valt ook in Les Nombres d’Or, maar gaat nog een trede hoger: is de eerste in de Exclusive Eau de Parfum Intense Collection. Het is natuurlijk de vraag of door haar tragische dood afgelopen december deze lijn zal worden uitgebreid. Wat opvalt aan de presentatie: de hand van Jeroen oude Sogtoen. Zoals hij Oud inpakt, zo zou hij volgens mij alle geuren van Mona willen inpakken. Voor mij persoonlijk iets te ‘sacraal’ en iets te veel ‘By Kilian’, maar… het werkt. En de presentatie doet recht aan de inhoud, want het is de meest elegante oud-geur die ik ken. Komt doordat oud is geconfectioneerd naar Parijse (of westerse) smaak zonder laf en makkelijk te worden. Nee, je herkent het uitzonderlijke talent van Mona boven alles.

Dit keer doordat ze haar Oud – heel gewaagd, heel origineel –  linkt aan osmanthus. Deze kleine bloem wordt geprezen om haar prachtige volle geur die zweeft tussen pruim, abrikoos en rozijn. Zoet, sappig met een licht erotische ondertoon. Maar die ondertoon kan gevaarlijk animaal worden als je de absoluut-versie gebruikt. Dan ruik je ook iets dierlijks, iets viezigs, door sommigen als ‘poep’ ervaren. Heb ik ooit persoonlijk ondervonden: een (voormalige) opdrachtgeefster/vriendin van me zei een keer dat ik ernaar rook toen ik in haar auto stapte terwijl ik net Extrait d’Annick van Goutal (uit 1980 en eenmalig geherlanceerd in een editie van 100 stuks in 2003) had opgespoten: haar osmanthus absolu-parfum. En dit dierlijke spoor ruik ik, zij het meer bescheiden, ook in Oud.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Met Oud ervaar je dat de kwaliteit van ingrediënten uiteindelijk toch het karakter van een geur bepaalt. Hoe fijner, des te groter het genot. En wat zijn ze fijn, niet in de zin van het tegenwoordige te pas en onpas gebruikte fijn (‘fijne vrienden’, ‘fijne auto’), maar in ouderwetse zin.

Alleen al de opening: een wonderlijke kennismaking met exquisiteit. Fris en warm tegelijkertijd doordat Mona de intens fris-groene mandarijn (even bruisend als champagnebubbels) koppelt aan petitgrain (onttrokken aan tak en blad van oranjebloesemboom) en elemi-hars.

Beide fris, maar de eerste ook bloemig, de tweede ook aards en warm. Dan heel langzaam ruik je ‘iets’ dat lijkt op oud (foto) of is het al osmanthus – of andersom? In ieder geval een dierlijke-sensuele sensatie. Maar niet zo ‘schreeuwerig’ als een Montale-parfum tot aan de rand gevuld met oud. Het lijkt wel of oud in balans wordt gebracht door de houttonen – patchoeli, nagarmotha, cederhout – maar weer wordt versterkt door ambergris en musk. Het lijkt wel of de osmanthus in balans wordt gebracht door jasmijn, honing en abrikoos. Drie ‘aparte’ geuren die eigenlijk ‘samen’ een soort van osmanthus vormen. Zeer uitgesproken, maar harmonieus.

Ik probeer aan beelden te denken; gewoonlijk komen die direct bij mij naar boven als ik aan Mona’s geuren ruik. Maar Oud lijkt dit uit te sluiten, omdat ik het gevoel heb dat ik in contact kom met iets ‘transcedents’, ofwel – klinkt gezwollen, ik weet het: het ervaren van eenheid met het universum… zweven, luchtledig, vredig, eindeloos. En toch niet zo vreemd: verschillende oerculturen gebruikten oud om in contact te komen het hogere. Doen de creaties van Mona ook als je er voor openstaat, in het bijzonder Oud. En, nee, ik ben niet geabonneerd op Happinez en Pschychologie Magazine!

RUIK & VERGELIJK

Oud is de opvolger van gourmand, maar voornamelijk nog steeds een niche-ingrediënt. Bijna ieder huis heeft er een of kondigt een oud-versie aan. Maar kunnen ze de vergelijking met Mona di Orio’s Oud doorstaan… Recent gelandeerd:

L’Artisan Parfumeur Al Oudh (2009)

Giorgio Armani – Armani Privé – Oud Royal (2010)

Thierry Mugler – Miroir Miroir – Miroir des Voluptés (2010)

Bond N° 9 New York Oud (2011)

By Kilian – Arabian Nights – Amber Oud (2011)

Christian Dior – La Collection – Leather Oud (2011)

Estée Lauder Wood Mystique (2011)