ECLANTANTE FRISHEID UITMONDEN IN EEN ‘VOLWAARDIGE’ MUSKY GEUR
Jaar van lancering: 2004
Laatst aangepast: 25/05/19
Neus: Lyn Harris
De parfumwereld is een poëtische wereld waarachter een bikkelkeiharde wereld schuilgaat. Je begint als parfumeur jong en onschuldig met in je rugzak de mooiste plannen, maar voor je het weet is het ‘toedelodoki, bye, nice working with you’.
Ga je ‘uit jezelf’ of word je ‘vriendelijk edoch indringend verzocht’, het succesvolle bedrijf dat je naam draagt te verlaten? Ik weet niet precies hoe het Lyn Harris is vergaan, maar sinds investeringsgroep NEO in 2012 een aandeel in haar merk Miller Harris (anno 2000) nam, verliet zij het (en begon een nieuw werk Perfume H).
En deze verandering is te merken. Tot 2012 verschenen er negen geuren. Na 2012 vijfentwintig: ‘Hallo bent u daar nog?’ Waar te beginnen? Ik bedoel is dit nog leuk? Vinden jullie dit nog leuk? Ik heb Miller Harris in haar beginjaren gevolgd, vooral omdat ze je op zo’n prettige manier de puurheid van parfum liet ervaren en hoe je het vak toch eigenzinnig naar je hand kunt zetten. Met een aantal inmiddels moderne klassiekers tot gevolg. L’Air de Rien (2006), Fleurs de Sel (2007) en La Pluie et la Fumée (2011).
Waarom ik Tangerine Vert bespreek? Was in de aanbieding bij mijn ‘parfumpraatmaatje’ www.parfumaria.com én ik had zin om weer eens een lekkere citrusbom te ruiken. Let wel: groene mandarijn is een gewone oranje mandarijn in groei. Zit zo: net zoals sinaasappels, kleuren die eerst groen maar ’s nachts bij afkoeling, kleurt de schil van deze vruchten langzaam oranje.
Opmerkelijk: de afgelopen jaren was in Spanje sprake van hogere temperaturen in het najaar, waardoor het natuurlijke kleuringsproces van de vruchten werd vertraagd. Daardoor bleef de schil van de mandarijn groen, terwijl het fruit eronder al rijp was – net zo zoet en sappig.
Deze info lees ik op persbericht van Tesco, een grote supermarktketen in Groot-Brittannië. Want gezien de vertraging van deze kleurverandering probeerden verschillende telers dit te versnellen door de mandarijnen na de oogst in een rijpingskamer te bewaren. Dit leidde alleen tot beschadigingen aan het fruit, waardoor veel vruchten moesten worden weggegooid. En dat vond Tesco zonde, waardoor er – mocht het weer gebeuren – groene mandarijnen in de winkels worden aangeboden.
WAT TANGERINE VERT IK EIGENLIJK?
Of de groene schil van de mandarijn voor destillatie worden gebruikt, weet ik niet. Of dat een andere geurbeleving oplevert idem. Maar eerst nog iets over de diverse namen die aan deze oorspronkelijk uit China afkomstige citrussoort werd gegeven.
Mandarijn zou volgens overlevering refereren aan Chinese ‘hoge’ ambtenaren werkzaam bij het keizerlijke hof- mandarijnen. Tangerine is de soort die vroeger vanuit Tangiers, Marokko, verscheept werden voor de Amerikaanse markt. De clementine is vernoemd naar de Franse missionaris Clément Rodier die een hybride van grapefruit en mandarijn heeft ontwikkeld in Algiers. Het verschil qua geur ligt hem in de nuances die je alleen opvallen als je het weet.
Zo wordt Tangerine Vert op de site van Miller Harris omschreven: ‘Troostrijke jeugdherinneringen van zoete citrusvruchten zetten zich vast in het rijpe genot van vers groen. Deze overvloedig met citrusvruchten gevulde mand bevat een geurige melange van Italiaanse groene mandarijn, grapefruit uit Florida en Siciliaanse citroen, met verleidelijke plagerijtjes van marjolein, geranium en oranjebloesem. Cederhout, mos en zoete muskus zorgen voor een blijvende impressie van zachtheid en verleiding’.
De uitbarsting van pure citrusvruchten is indrukwekkend-prettig ‘bom-bastisch’: frisheid (grapefruit, citroen) gekoppeld aan de zoetheid van mandarijn. Het groene idee is volgens mij een combinatie van ‘geloven’ – als je de naam Tangerine Vert leest en vervolgens ruikt dan kun je alleen maar stellen, ‘wat een frisse, zoete en groene uitbarsting’ – en marjolein. Groenig, kruidig, ‘etherisch-medicinaal’ en aards.
Iets sneller dan gedacht en gehoopt gaat deze ‘cologne-kick over in een ‘klassieke, volwaardige’ geur doordat je vervolgens bloemige noten waarneemt, in a way also groen (geranium en oranjebloesem) elegant eindigend in een zoetige basis met houtachtige nuances. En met – langer op de huid – een sterk muskspoor.
Vergeef me deze eerste gedachte: Raf Simons had als artistic director bij Calvin Klein echt een statement kunnen maken, wanneer onder zijn auspiciën de meeste recente ‘grote’ vrouwengeur geen Women (2017), maar Perverso had geheten. Dat had als schokeffect wellicht een even grote impact gehad als Obsession in 1985.
Ik had hetzelfde gevoel bij de ‘boomgeuren’ van Bottega Veneta uit de Parco Palladio-serie: X, XI en XII (2018) waarin respectievelijk de schors van de olijfboom (Olivo), de kastanje (Castagno) en de eik (Quercia) ‘tot leven’ worden gebracht. Het knappe: je ruikt iets heel natuurlijks dat heel sterk doet denken olijf-, kastanje- en eikenbast, maar het toch niet is. Het is een illusie die geen desillusie wordt bij het ruiken aan de echte schorsen, en het deconstrueren van de geuren.
Stom dat ik dat niet direct onderging gezien mijn huidige tik: zelf granola maken met veel geknakte noten: pecan, walnoot, cashew, amandel en walnoot. Als ik die met de biologische basismuesli (van Lidl) en de biologische agavesiroop (ook Lidl!) na 20 minuten roosteren uit de oven haal, verspreiden de ‘nieuwe gourmandnoten’ zich door de keuken.
Dat is toch vreemd, of eerder gezegd bizar: www je voor de geur Calypso dan verschijnt als eerste de site waarvan het verhaal gaat dat ze alleen maar neppers leveren: 
In ieder geval: helaas heb ik de oerversie nooit geroken (doe ik als het me lukt om weer een afspraak te maken in de Osmothèque van Versailles), maar die klinkt op papier interessanter en meer resoluut dan de nieuwe: galbanum en citrusnoten die via een door anjer gestuurd bloemboeket naar een basis afglijdt die wordt gekenmerkt door een über-injectie van dierlijke noten: civet, ambergris en suède.
Wat fijn dat er nog neuzen zoals Maria Candida zijn. Een vrouw met een mooi klein bescheiden huis die gewoon prachtige parfums maakt. Ook zo’n neus waarvan je je afvraagt waarom de grote spelers in de markt haar niet eens vragen voor een compositie. Dat levert volgens mij een eigenzinnig, ‘draagbaar’ en ‘trendy’ resultaat op.
Tja, jaren, maar dan ook jaren geleden vond ik het leuk om een merk erop te ‘betrappen’ dat de naam van hun nieuwste geur al eerder was gebruikt. Nu denk ik: ‘Laat maar’, en ben ik in een iets mildere bui, dan: ‘De nieuwe geurmarketeers ontbreekt het aan historisch besef’. Maar dat neemt niet weg dat ik nog steeds spontaan begin te briesen bij het horen van Joy (2018) van Dior – hup de gevangenis is, stelletje no-knowers, stelletje chique marketing parfumpooiers met als extra taakstraf: de benodigde jasmijn- en rozenblaadjes voor het recept van de echte Joy (van Patou) met de hand plukken. Stuk voor stuk. Zal ze leren…
Silvana Casoli vermeldt ook nog dat ‘de inspiratie komt van de geur die alleen de huid van de vrouw kan uitademen in zijn staat van extase. Nuda wordt gedragen als een tweede huid (op de foto door Jennifer Lopez en dat op 49jarige leeftijd, tjonge, tjonge, hoe doet ze het toch)… Nuda werkt als de sleutel tot verleiding en persoonlijkheid. Zijn afrodiserende kracht komt van kruidenferomonen met een vluchtige structuur’.
Je moet een kluizenaar wezen, wil het je zijn ontgaan: Karl is niet meer. Achternaam: Lagerfeld. En die deed er eigenlijk ook niet meer toe. Want hij was onderdeel van het selecte gezelschap mensen waarvan de voornaam voldoet om te zeggen wie je bedoelt. Je hebt natuurlijk meerdere Karls, maar is er maar slechts één… bladibla, bladibla en ga zo maar door. En vond de pers dat Karl toch nog wat lauwerkranstoevoegingen toekwamen, dan kon die nog altijd voor koning, kaiser of Karl Chanel opteren. Terecht bewierookt, alleen op sommige punten kon je toch vragen stellen bij deze voor een groot gedeelte toch zelfbenoemd multi-talent-tasker.
Ik las over 1957 heen, want ik dacht dat ik 1954 zag, het jaar waarin Coco Chanel de schaar na 15 jaar weer oppakte. Als dank daarvoor werd haar comebackdefilé neergesabeld in Frankrijk vanwege haar, to put it mildly, niet zo vaderlandslievende stellingname tijdens de oorlog. Laatste word in een nieuwe documentaire van Jean Lauritano – Les guerres de Coco Chanel – pijnlijker dan voorheen duidelijk gemaakt. Met prachtige, voor mij voorheen onbekende beelden en ontluisterende en grappige feiten.
Hier valt dus 1957 op zijn plaats. In dat jaar neemt Chanel in Dallas de Neiman Marcus Fashion Award in ontvangst (hij begroet Chanel op bovenstaande foto). Ander grappig detail: tijdens een barbecue waarvoor ze was uitgenodigd als onderdeel van deze feestelijkheden liet ze de haar enorme opgediende steak stiekem onder de tafel verdwijnen – vreselijk zo’n lap volgens haar.
Ik geloof dat in dit geval toen (in de jaren vijftig) nog niet werd gesproken van texturen in relatie tot mode, maar het is een handig ‘geitenpaadje’ naar de compositie van 1957. Want dat geeft aldus hetzelfde persbericht ‘dit beeld perfect weer; een sensueel en subtiel bewerkt met een akkoord van witte musk’.
Is de Replica-lijn niche? Inhoudelijk zeg ik masstige – een samentrekking van mass en niche. Want ook te koop bij de ketenparfumerie. Qua invulling zeer zeker, zij het dat het nu wel voorspelbaar aan het worden is. Maar toch: mag ook wel (nog) een keer worden geschreven: Maison Margiela is een van de eersten die het de in übernichekringen ontstane storytelling – denk Serge Lutens, denk Comme des Garçons- naar een breder, toegankelijker horizon heeft geplaatst.
Bij storytelling ligt het iets ‘moeilijker’, wordt iets meer fantasie toegevoegd en dus meer gevraagd van de koper die, dat dan weer wel, juist op zoek is naar iets anders, minder mainstream.
Feit blijft dat de Replica-serie een slimme manier is om populaire geurconcepten te verpakken op een andere, meer belevende, storytelling manier. Neem Under the Lemon Trees (het verhaal is grappig genoeg heel summier; de naam zegt bijna alles behalve de geografische aanduiding).
Dat maak je tegenwoordig niet vaak mee: het op www niet kunnen vinden van de betekenis van een naam. Sofron is in dit geval, wat mij betreft, nog meer misleidend omdat ik ervan uitging ‘dat het wel’ saffraan zou zijn, maar dit in nichekringen vaak toegepaste ingrediënt om een soort van suèdegevoel op te roepen of te versterken, ruik ik niet in deze geur en is in het Italiaans zafferano. Tik je sofron, dan is de eerste die verschijnt István Sofron, een blijkbaar beroemde Hongaarse ijshockeyspeler. En sofron kan ook een familienaam zijn. En dan verschijnt Sofron van Farmacia SS Annunziata. Verder geen info. Nou, dan gaan we ‘er maar’ vanuit dat het in dit geval een fantasienaam is.
Anyway, de overall impression: warmte, behaaglijk richting met z’n allen rondom de openhaard tijdens de herfst of nu, wanneer het naderende voorjaar de winter aanspoort te vertrekken. Dat gevoel is er niet direct. Eerst een lenteachtig gevoel met appel en perzik in een halo van citrusnoten, vervolgens wordt het geleidelijk aan donkerder door groenige en kruidige noten die al snel in de ‘security blanket’-basis overgaan.
Ik sprak onlangs aan een gerespecteerd persoon in de cosmeticawereld – hij vroeg mij zijn anonimiteit te garanderen in verband met een mogelijk ophanden zijnde Nederlandse samenwerking in de ‘parfumsfeer’ met Duitsland die ik met hem besprak. Hij vroeg tevens wat er zoal in Nederland gebeurde wat niche betreft. Ik ging het riedeltje af: Mona di Orio, Nasomatto, Hiram Green en Baruti. ‘Hollandse huizen’ met op de een of andere manier een buitenlandse link.
In ieder geval, toen ik de namen van haar eerste drie geuren hoorde – Angel’s Dust, The Dark Side, Sex and the Sea; ik loop inmiddels twee achter – werd ik het meest door de laatste aangetrokken. Vreemd, hoe komt het toch dat ik dacht dat de geur Sex on the Beach heette? Komt dat door dat gelijknamige hitje van T-spoon long way back in 1997? Onbewust verlangen?
Er zijn van die geuren waarvan ik denk dat ik ze heb, dat ik ze in gedachten kan ruiken alleen al bij het uitspreken, zien of horen omdat de naam zo vertrouwd klinkt. Zoals Méchant Loup (spreek uit mee.sjean lou) van L’Artisan Parfumeur. Die naam hè, hoe verzin je het. Méchant Loup betekent Boze Wolf- ja inderdaad, die van de sprookjes. De bekendste bruutste vertegenwoordiger in deze: die uit Roodkapje van de gebroeders Grimm.
In ieder geval… ik zag Méchant Loup bij 
GEURENGOEROE 