KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN

OPIUM YVES SAINT LAURENT

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 30, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET O, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. 11 reacties

EEN DRUG, EEN VERLANGEN NAAR SCHOONHEID

Jaar van introductie: 1977

Laatst bijgewerkt: 16/01/15

Neus: Jean-Louis Seuziac

Model: Malgosia Bela, Emily Blunt, Maria Carla Boscono, Sophie Dahl, Linda Evangelista, Jerry Hall, Kate Moss; Natalia Semanova, Nastasia Urbano

Yves Saint Laurent vertelde ooit in een interview dat je de tijd niet vooruit, maar dat je precies op tijd moet zijn. Met de geur Eau Libre uit 1975, de eerste naoorlogse breed neergezette androgyne geur, was hij te vroeg. Weinig mensen begrepen – ondanks de love & peace-gedachte van de hippiebeweging en androgyne pophelden als David Bowie en Lou Reed – het revolutionaire concept van dit groene water geschikt voor alle rassen en geslachten.

Twee jaar later revancheerde hij zich. En hoe! Saint Laurent was precies op tijd met Opium. Voor hem een zwoele vertaling in geur van de barokke, overdadige coutureshows waarin hij de modewereld een aantal seizoenen had ondergedompeld. Een van de eerste parfumvideo-clips van het parfum verbeeldde op een geheimzinnige en toch humoristische manier de ‘nadelige’ gevolgen van Opium. We zien een westerse ‘Yvette’ – naam voor een muze/favoriet model van Saint Laurent, dit keer Linda Evangelista – gekleed in een barok deux pièces ronddolen in een duistere no go-zone ergens in het Verre Oosten. Ze zoekt, ze vraagt, om uiteindelijk in een opiumkit te belanden, om er haar (dagelijkse, wekelijkse, maandelijkse?) shotje te ‘scoren’. Hiermee toonde Saint Laurent zijn uitgekiende gevoel voor marketing. Want naam en campagne – ‘Opium, voor wie zich overgeeft Yves Saint Laurent’ – veroorzaakten veel commotie. Vooral de Chinese gemeenschap in Amerika sprak er schande van.

Met Opium werden drugs opgehemeld en mensen voor de gek gehouden. Pas in 1986 verklaarde de federale rechtbank van Lausanne de aan klacht niet ontvankelijk: de kans dat iemand de drug zou kopen in de veronderstelling het gelijknamige parfum te hebben gekocht, werd uitgesloten geacht. Deze extra aandacht heeft ervoor gezorgd dat de geur inmiddels tot een klassieker in de moderne parfumgeschiedenis wordt gerekend. En dat Opium niet in de vergetelheid raakt, komt doordat het couturehuis bijna elk seizoen wel een nieuwe campagne presenteert waarin wereldberoemde fotografen en regisseurs (zoals Helmut Newton en David Lynch) de mysterie van het parfum op indrukwekkende manier weten te verbeelden.

En voor een model is het nog steeds een eer gevraagd te worden om als ambassadrice van dit schandaalparfum op te treden. Jerry Hall, Linda Evangelista, Sophie Dahl en al die andere zeiden dan ook geen nee. Kate Moss kon dat zelfs twee keer zeggen. Daarnaast verschijnen er sinds een aantal jaren variaties op het Opium-thema zoals bijvoorbeeld Fraîcheur d’Orient (1997), Opium Eau d’Été (2002, 2003) en Opium Fleur de Sjanghai (2005) waarin vooral de frisse openingsnoten de boventoon voeren en frissere bloemen werden toegevoegd.

In 20o9 – Yves Saint Laurent Parfums is inmiddels voor de zoveelste keer overgenomen – ondergaat Opium een facelift. De flacon wordt zoals dat heet ‘aangepast aan de eisen van de tijd’. Dat is nog te pruimen: de inhoud niet. Wordt lichter en transparanter, is eigenlijk een andere geur. Ik heb de geur nog niet geroken. Durf het niet. En Belle d’Opium (2010) gaat meer richting een warme ambergeur.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

De neus van Opium, Jean-Louis Seuziac, omschreef de geur als ‘een gouden zon in een oriëntaalse nacht, een wellustige harmonie van fruit- en kruidennuances’. De opening begint fris en fruitig met mandarijn en bergamot. Zie die mandarijn als een fruitige zon die aan de oosterse horizon opgaat en waarvan de stralen licht frisse, citroenbloemige nuances verspreiden.

Lang tijd om hiervan te genieten heb je niet omdat vervolgens drie bloemen gaan bloeien. Ieder op haar meest uitbundigst: een intens zoete roos, geen heldere, maar uiterst dierlijke jasmijn en de pittig gekruide anjer omringd door mirre en een pikante koriandernoot. De indruk: stroef, donker, verwarrend. De kracht van deze donkere weelde wordt in de basis opgevoerd door een wellustige combinatie van benzoïne, patchoeli, vanille en amber. Opium: you love it or hate it.

Dit is eigenlijk een te summiere omschrijving. Over Opium kun je een boek schrijven. Met een apart hoofdstuk over de presentatie (met soms merkwaardige, wellicht onbedoelde effecten). Zo hoor in je de promoclip met Emily Blunt niet chronologisch afgespeelde flarden uit de dodenmis van Wolfgang Amadeus Mozart met de nadruk op Dies Irea. Zo zie je een luipaard (geleend van Cartier?) door de actrice getemd worden. Opium in combinatie met de dood? Klinkt heel mooi en ‘romantisch’, maar ik vraag me af of het creatieve team op de hoogte was van de betekenis van het in latijn gezongen ‘Lacrimoso dies illa, qua resurget ex favilla’ (Tranenrijke dag waarop uit de as zal herrijzen)? Opium in combinatie met luipaard? Sinds wanneer staat dit roofdier symbool voor de mystiek en het mysterie van Arabië? Geurengoeroe wordt hier erg ‘lacrimoso’ van.

RUIK & VERGELIJK

We geven hier een volstrekt onbevooroordeelde reactie van Estée Lauder tijdens de Amerikaanse lancering in 1978 waarvoor ze was uitgenodigd: ‘Youth Dew met kwastjes!’

Estée Lauder Youth Dew (1953)

ANAIS ANAIS CACHAREL

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 29, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET A, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. Een reactie plaatsen

EEN VLEUGJE TEDERHEID VOOR DE WERELD

Jaar van lancering: 1978

Laatst bijgewerkt: 22/04/09

Neus: Raymond Chaillan (of Roger Pellegrino?)

Model: Lonneke Engel, Ugne Andrikonit, Kate Moss

Art director: diversen waaronder Sarah Moon,

Flaconontwerp: Annegret Beier

Het werd in eerste instantie gelanceerd als een mid-price geurtje voor de volwassen vrouw, maar ontwikkelde zich in de loop der jaren tot een prestigeparfum voor jonge (en romantisch ingestelde) meisjes: Anaïs Anaïs – genoemd naar de Perzische liefdesgodin Anaïtis – van Cacharel. Wat ongetwijfeld in het begin aan het succes heeft bijgedragen is de ongekend poëtische uitstraling van dit ‘onschuldige’ geurtje.

Danken we vooral aan fotografe Sarah Moon. Haar verstilde droomfoto’s en -videoclips vielen onverwacht goed in de smaak. Ze tonen een poëtische decadentie, een samensmelting van jaren dertig-chic met de lieflijkheid en hippigheid van de jaren zestig gecombineerd met verhulde erotiek. Maar ook werd het vooral vanaf de jaren tachtig gepresenteerd als symbool voor een sterke vriendinnengeur die voor elkaar een heftige platonische liefde voelen. Samen draag je dezelfde geur, waardoor je samen steeds aan elkaar denkt voor dat de echte liefde het echte leven binnenkomt en het einde dus in zicht komt van deze hartsvriendinnerij.

Het laatste decennium is Anaïs Anaïs wat presentatie betreft verandert: de omfloerste en pointilistische kleursfeer maakt plaats voor een transparant en helder imago, vertegenwoordigt door real life-modellen (zoals de Nederlandse Lonneke Engels) die glimlachend verkondigen dat je met Anaïs Anaïs de wereld verblijdt met een vleugje tederheid.

Najaar 2004 weer een koerswijziging: Cacharel kiest met de nieuwe promotiecampagne voor het eerst voor een supermodel. En niet de minste: Kate Moss, voormalig parfumambassadrice van Calvin Kleins Obession (1984) en cK One (1994), Yves Saint Laurents Opium (1977) en Chanels Coco Mademoiselle (1984). En met deze nieuwe ambassadrice wordt ook een nieuwe eau de parfum-versie gepresenteerd. Zie beschrijving hieronder.

En voor we het vergeten: wie of wat is Cacharel ook al weer? Het is een nog steeds populair luxe-confectielabel uit Parijs opgericht in 1962 door Jean Bousquet. Hij noemde het naar ee wilde eendsoort afkomstig uit zijn geboortestreek de Provence.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Sommige parfumeurs beweren dat roos en jasmijn in een goed bloemenparfum niet mogen ontbreken. In Anaïs Anaïs bloeien deze twee dan ook weelderig samen met een fris geplukt lenteboeket van lelie en hyacint. Florentijnse iris zorgt voor de fluwelen en poederige touch. Bourbonvetiver, cederhout, Russisch leder (rook je alleen goed in de niet meer verkrijgbare parfumversie) en musk verlenen aan de geur een licht zwoele basis.

Anaïs Anaïs blijft een wonderlijke geur. Vooral in het begin toen de leer- en irisnoot zo’n prachtige poederige nevel legde over de rest van de bloemen. De vernieuwde versies die volgden benadrukten steeds meer de lichte en zonnige kant en werd helemaal anders met het nieuwe eau de parfum in 2004: in de opening werd oranjebloesem en voor het fruitige effect een extra dosis zwarte bes toegevoegd. Het hart bleef hetzelfde. In de basis krijgen vetiver, cederhout, musk en Russisch leder gezelschap van benzoë-hars en werd ter vervolmaking over het geheel een vleugje wierook geblazen. Laatste ruik je heel voorzichtig, de leernoot nauwelijks

RUIK & VERGELIJK

Anaïs Anaïs was jarenlang het enige en echte parfum in het prestigesegment dat zich op het meisje op weg naar  volwassenheid richtte. Dat is inmiddels wel veranderd. Want de jeugd heeft inmiddels ook de toekomst in de parfumerie. Hieronder vijf andere jeugdige waters voor jeugdige zielen.

Lancôme Ô Oui! (1998)
Yves Saint Lauren Baby Doll (1999)
Chanel Chance (2002)
Ralph Lauren Ralph (2002)
Cacharel Amor Amor (2003)

DIORELLA – LES CREATIONS DE MONSIEUR DIOR – DIOR

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 29, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET D, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN, VINTAGE. Een reactie plaatsen

EEN PARFUM ONTDOEN VAN ZIJN COUTURE-ALLURE

Jaar van lancering: 1972

Laatst bijgewerkt: 11/06/12

Neus: Edmond Roudnitska (1972), François Demachy (2009)

Art director campagne: René Gruau

Dat het couturehuis Dior altijd wat geuren betreft met de tijd is meegegaan, blijkt wel uit Diorella. Kijk naar de advertenties – gemaakt door ‘huistekenaar’ René Gruau – die na de lancering van deze geur in de tijdschriften verschenen. De ooit zo afstandelijke en ongenaakbare Dior-couturedame uit de jaren vijftig en zestig – die als zodanig nooit de swinging sixties als hip en bevrijdend heeft ervaren – maakt plaats voor een gewone, vlot gekapte vrouw gekleed in een eenvoudig colbertje met loswapperend shawltje.

Ook opvallend: ze lacht. Ze kon – we noemen haar Diorella – als het ware je buurvrouw zijn in een gewoon (rijtjes)huis, in een gewone straat, in een gewone stad. Kortom: lekker alledaags, niets meeslepends. Het couturehuis raakte met deze presentatie een gevoelige snaar, de geur was tot aan de lancering van Poison (1985) één van de populairste Diorparfums.

Sinds een paar jaar staat Diorella weer een beetje in de belangstelling. Dat wil zeggen: sinds John Galliano de mode van het couturehuis – sinds najaar 2011 exit – bepaalt en hij in 2002 op een aantal T-shirts liet drukken J’Adore (naam van een meer up to date en populair Diorparfum uit 1999) met daarachter de naam van een parfumklassieker van Dior (waaronder dus Diorella), heeft de geur een beetje aan populariteit gewonnen. Maar wij zeggen: op zoek naar een originele groene geur, vraag dan in de parfumerie naar Diorella.

Let op: in 2000 verscheen onder de naam Frédéric Malle in Parijs een nieuw parfumconcept. Uitverkoren neuzen kunnen daar, vrij van commerciële druk, een eigen parfum creëren. Sommige daarvan zijn niet helemaal nieuw, zoals Le Parfum de Thérèse die de neus van Diorella speciaal voor zijn vrouw maakte ergens in de jaren zestig. En nu het bijzondere: deze geur lijkt bijna als twee druppels water op Diorella. Trouwens, Edmond Roudnitska zelf vond het de ultieme versie van Diorella.

En Dior ziet eindelijk de waarde ook weer in van deze klassieker. In 2009. Het neemt dan de geur – in een nieuwe standaardflacon – op in de collectie Les Créations de Monsieur Dior. Vreemd deze overkoepelende naam voor een aantal minder populaire geuren van het couturehuis omdat een aantal hiervan pas na zijn dood verschenen – waaronder Diorella. Maar de inhoud lijkt aangepast, zie Ruik & Vergelijk.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Diorella werd gecreëerd door een van de beroemdste neuzen van de vorige eeuw Edmond Roudnitska. Waarom ruikt de geur zo aangenaam? Het is het eenvoudige groene karakter: Siciliaanse citroen en een gulle hoeveelhed basilicum – zeer origineel voor die tijd – geven aan de in het hart van de geur vertoevende jasmijn en perzik een ongekende groene frisheid. Neem daarbij de pas na een regenbui tot zijn recht komende kamperfoelie en klaar is Diorella. Bijna dan, dit alles wordt vastgehouden in de basis door vetiver en patchoeli.

In de 2009-versie ‘slaagt het opgewekte akkoord rond jasmijn erin zich los te maken van de weldadige sinaasappel om zich over te geven aan rasechte lichtheid. Citroen van Sicilië, kamperfoelie en vetiver zijn een opstapje naar de hemel’. Zegt François Demachy die Diorella opnieuw samenstelde. Hij vervolgt met: ‘ De geur heeft een zeer moderne constructie. Het is geen zware jasmijn, eerder een groene, kruidige, aromatische, bijna anijsachtige jasmijn. Het einde van de jaren zestig klinkt door de synthetische toetsen, vooral in hedione die een echte stimulans van frisheid is’.

Weg basilicum, die ik nog steeds meen te bespeuren. Weg perzik, die volgens mij de geur de frisheid zijn zachte randje gaf… En ik meen toch iets van meloen te herkennen. Het blijft vreemd die herfomuleringen van klassiekers… maar ook kom je voor verrassingen te staan in de aangename zin van het woord. Want in deze collectie is in 2010 ook Diorama opgenomen: in zijn subtiele licht fruitige bloemigheid een voorloper van Diorella en verbazingwekkend modernistisch voor het jaar van lancering: 1949.

RUIK &  VERGELIJK

Veel cosmetica- en couturehuizen hebben wel een groene geur in hun assortiment. De grondlegger stamt uit 1945: Vent Vert van Pierre Balmain, gevolgd door Ma Griffe van Carven uit hetzelfde jaar. Opvallend is dat rond de jaren zeventig van de vorige eeuw groene geuren zeer populair waren – zal wel met het hippy-tijdperk te maken hebbben – en in een iets meer moderne vorm in de jaren tachtig terugkomen.

Groen jaren zeventig:

Lancôme Ô (1969)
Chanel Nº 19 (1970)
Estée Lauder Alliage (1972)
Clinique Aromatics ElixIr (1971)
Sisley Eau de Campagne (1975)

Groen jaren tachtig:

Jacomo Silences (1978)
Balmain Ivoire (1980)
Jil Sander Woman Pure (1980)
Estée Lauder Beautiful (1986)

Nieuw groen:

Grès Cabotine (1990)
Bvlgari Eau Parfumée au Thé Vert (1992)
Aigner Private Number (1991)
Dior Tendre Poison (1994)

Millenniumgroen:

Marc Jacobs Green (2006)
Marc Jacobs Cucumber (2008)
Mona di Orio Amythis (2008)

FIRST VAN CLEEF & ARPELS

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 29, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET V, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. 2 reacties

MY FIRST PERFUME

MY LAST PERFUME

MY EVERYTHING PERFUME

Jaar van lancering: 1976

Laatst bijgewerkt: 16/07/08

Neus: Jean-Claude Ellena

Art director: Van Cleef & Arpels

Flaconontwerp: Jacques Llorente

We schrijven 1 december 1976. Het is zover. De hele high society en modepers van Parijs zijn bijeen in het beroemdste hotel van de lichtstad, de Ritz, gevestigd op tevens het beroemdste plein van de stad: Place Vendôme – het plein met de hoogste bezettingsgraad aan juweliers ter wereld. Die avond zal het huwelijk voltrokken worden tussen de ‘haute joaillerie’ en de ‘haute parfumerie’ Ofwel: die avond zal het juweliershuis Van Cleef & Arpels – hoofdkantoor Place Vendôme – zijn eerste parfum lanceren. Heel toepasselijk First gedoopt. Vanwege het succes mag een jaar later de New Yorkse society getuige zijn van de Amerikaanse lancering. Op the first of march 1977 wordt First gepresenteerd in het Franse consulaat, waarbij de genodigden een diamanten kroon kunnen bewonderen die had toebehoord aan keizerin Eugénie (1826-1920), vrouw van Napoleon III en gemaakt door Van Cleef & Arpels.

Het blijft de vraag waarom niet eerder een juweliershuis op het idee is gekomen een parfum te lanceren. De verbintenis tussen haute couture en haute parfumerie is al decennialang lucratief, en bovendien hebben couturiers en juweliers veelal dezelfde klanten. Van Cleef & Arpels is de eerste juwelier die op een andere klant mikt: de vrouw in de straat die zich geen echte ‘haute joaillerie’ kan veroorloven, maar voor haar ‘first chique’ geur in plaats van de traditionele parfumleveranciers, kiest voor een juwelier.

First, de eerste vloeibare setting van juwelen, heeft zijn gelijk bewezen. Want de concurrentie volgde snel en inmiddels zijn de ‘Verenigde Juweliers’ niet meer weg te denken uit de parfumerie. En de flacon is nog steeds mooi. En de reclamecampagnes ook! Vooral die met de lelie, raar alleen, want die zit niet in de geur!

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Bij het ontwikkelen van First kreeg Jean-Claude Ellena de volgende opdracht: ‘maak een parfum dat ruikt en er uitziet als een juweel’. First kun je omschrijven als zeer, zeer, zeer klassiek. Na de traditioneel-frisse opening van bergamot met een vleugje zwarte bes – enige moderne noot – is het ylang-ylang die haar sterke geurspoor – ondersteund door galbanum – verspreidt. Een originele combinatie: volle en koppige sensualiteit ondersteund door een intens groene balsemachtige noot.

In het hart wordt dit duo vergezeld van roos, jasmijn en tuberoos (foto). Ook weer heel klassiek. Jasmijn speelt door gelige en luchtige volheid een disonante rol die eerder mooi harmonieert met galbanum, dan met de overige bloemen. En dit alles aangenaam en goed ruikbaar ondergedompeld in aldehyden waardoor deze bloemenweelde ronder en voller wordt. De basis van sandelhout, patchoeli, tonkaboon, vetiver, amber, musk garandeert dat het zwoele karakter van dit overrompelende boeket aan diepte en intensiteit wint.

En knap en heel aangenaam: toch behoudt de geur een zekere luchtigheid. En dat is weer te danken aan een opvallende dosis hedione, ofwel jasmijn ondergedompeld in fris, helder water. Opvallend is trouwens het verschil met tussen de eau de toilette. Die wordt gekenmerkt door een frisser bloemenaspect opgeroepen met hyancint, perzik, framboos in de topnoot.

Opgelet vanaf 2000 lanceert Van Cleef & Arpels hele mooie zomerse variaties op First waarvan het jammer is dat ze weer na een jaar verdwijnen. Soms zijn ze op internet nog te vinden.

RUIK & VERGELIJK

Opvallend is hoe uitgesproken en karaktervol juweliersparfums zijn. Vooral de allereerste! Logisch, ze willen net zoals hun creaties ‘in steen’, schitteren.

Cartier Must (1981)
Boucheron Boucheron (1988)
Chopard Casmir (1991)
Bvlgari Bvlgari (1994)
Mauboussin Mauboussin (2000)

KNIZE KNIZE TEN

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 29, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET K, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN, VINTAGE. Een reactie plaatsen

THE GENTLEMAN’S COLOGNE

Jaar van lancering: 1924

Laatst bijgewerkt: 07/06/12

Neus: Vincent Roubert

Flaconontwerp: Ernst Dryden/Alfred Loos

Er zijn van de geuren die om de zoveel jaren ontdekt worden door een nieuwe generatie. Zoals Knize Ten. Een klassieker die sinds zijn verschijnen niet uit roulatie is geweest. Dat is knap. Te meer als je bedenkt dat er nooit met deze geur is geadverteerd. De reden? De naam Knize Ten is omringd met veel mystiek. En dan met name de uitwerking ervan op het andere (en hetzelfde) geslacht. Daar gaan de vreemdste verhalen over rond. De mystiek is zo te ontrafelen. De uitwerking… daar moet je in geloven.

Want Knize is de naam van een kleermaker. In 1858 in Wenen opgericht door Jozef Knize, een Tsjechische kleermaker, door de winkel over te nemen van ene J. Einsle. Door het leveren van ‘spitzenqualität’ wordt hij leverancier van het Oostenrijkse keizershuis en kleedt hij bekende persoonlijkheden uit de adellijke, artistieke en financiële milieus. In 1902 neemt bankier Albert Wolff het bedrijf over en geeft de leiding aan zijn vrouw Gisela.

Die nodigt in 1909 architect Adolf Loos uit een nieuwe facade van het verkooppand te bouwen – nog steeds te bewonderen in Grabenstraat 13. In 1921 wordt ontwerper en illustrator Ernst Dryden, leerling van Gustav Klimt aan de Kunstgewerbeschule, aangetrokken. Door zijn ontwerpen kreeg Knize een designersimago en werd het huis ook ver over de landsgrenzen beroemd. Er werden winkels in Berlijn, Parijs, Londen en zelfs New York geopend.

Hij ontwierp ook het logo, de reclamecampagnes en was de bedenker van het Knize Ten-geurconcept waarvan het nummer slaat op ‘de höchste Vorgabe’ bij het polospel – voor de Dryden hét ultieme symbool van elegantie. Aan de zwart-wit-verpakking en op de bijgesloten folder, zie je op welke klanten Knize in de jaren twintig zich richtte: elegante mannen met savoire-faire en joie-de-vivre die regelrecht lijken gewandeld uit de romans van Scott Fitzgerald. Ingetogenheid is nog een kenmerk van dit soort levensgenieters – de geur wordt niet voor niets omschreven als de ‘the gentleman’s cologne’. Nou, en dat kun je van de geur niet bepaald zeggen. Knize Ten wordt wel omschreven als een zeer ouderwetse macho-geur die met ‘rookgordijnen’ zijn intenties verkondigt. Want sommige vrouwen (en mannen) moeten bij het ruiken van dit animale parfum maar aan één ding denken: ‘naar bed, en wel snel een beetje!’

Waar of niet, het blijft een interessant gegeven: weet een parfum letterlijk de andere (of zelfde)e sekse te lokken? Dat is wat anders dan wat de laatste decennia zoveel geuren met hun campagnes suggereren: door het te gebruiken als slogan: ‘ben je klaar voor seksuele overgave’ (Calvin Klein Euphoria uit 2005), terwijl de geur zelf dat basic instinct-gevoel niet bepaald weet op te roepen. Nou, Knize Ten wel.

Leuk: wil je jezelf of een ander verrassen en heel lang genieten van deze geur? Vraag dan in de speciaalparfumerie of ze een eenliterflacon voor je willen bestellen. Die wordt – origineel – geleverd in een houten kist gevuld met stro met op de deksel het Knize-logo gebrand.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Het geheim van Knize Ten: leer. En dat word je vanaf het begin eigenlijk direct op getrakteerd. Wil zeggen, door de frisse opening – als een komeet die schiet door de nacht – van bergamot, citroen, sinaasappel en petitgrain ruik je al een soort van aangename, maar ruige warmte. Hoe langer op de huid, hoe duidelijker zich dan het hart openbaart van ‘stoere bloemen’. Ofwel ‘gekruide’ anjer, roos en geranium die hun vurige temperament zien stijgen door rozemarijn en een pittige nootmuskaatnoot. En dan in één keer, neem je een strakke houtnoot waar die toch zacht aandoet.

Dat komt omdat het ceder- en sandelhout en het mos zijn besprenkeld met iris. En dan, en dan: ben je er klaar voor, begint de leernoot pas echt te werken. Extra opwindend gemaakt door bevergeil en musk. Heel mooi: ondanks deze animale ruwheid, neem je ook een zekere zachtheid waar. Alsof het leer is opgepoetst er met amber en daarna ‘afgelakt’ met vanille. En dat gemaakt van, zoals de huidige producent Caswell-Massey beweert, overwegend natuurlijke grondstoffen. Ruik je.

RUIK & VERGELIJK

Leergeuren staan in de parfumerie gelijk met dierlijk en intens. Maar een leernoot hoeft niet altijd overrompelend te zijn. Want afhankelijk van de omringende ingrediënten wordt leer zacht en subtiel – denk bijvoorbeeld aan de geur van suède – dan wel of intens en animaal.

Opvallend: leergeuren worden nu geassocieerd met mannen. Was vroeger anders en de nichesector denkt daar tegenwoordig ook zo over: leer er is voor hem en haar!

Vintage-leer:

Caron Tabac Blond (1919)

Chanel – Les Exclusifs – Cuir de Russie (1924, 1983)

Lancôme – La Collection – Cuir (1937, 2008)

Niche-leer:

Serge Lutens Cuir Mauresque (1996)

L’Artisan Parfumeur Dzjing! (1999)

Giorgio Armani – Armani Privé – Cuir Améthyste (2004)

Guerlain – L’Art et la Matière – Cuir Beluga (2005)

Parfums d’Empire Cuir Ottomane (2006)

Tom Ford – Private Blend – Tuscan Leather (2007)

Heel nieuw leer:

Carner Cuirs (2o11)

Givenchy – Les Parfums Couture – Pi Leather Edition (2012)

Y YVES SAINT LAURENT

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 28, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET Y, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. Een reactie plaatsen

DE VROUW DIE HET LEVENSGEVOEL VAN

YVES SAINT LAURENT BEGRIJPT

Jaar van lancering: 1964

Laatst bijgewerkt: 28/06/08

Neus: Michel Hy

Model: onbekend

Het is 1964 en al weer twee jaar geleden dat Yves Saint Laurent zijn couturesalon heeft geopend na zijn plotselinge ontslag als ontwerper bij Christian Dior. Het succes – zijn shows leveren Yves direct wereldwijd respectabele klanten op – is de reden om zijn naam aan meer producten met een chique aura te verlenen.

Het meest voor de hand liggende product: parfum. En zo geschiedde. Yves nam een model in een slank afgeklede avondjapon. Kamde haar haren strak naar achteren en liet haar ogen met geraffineerde make-up ‘spreken’. Vervolgens vraagt hij haar of ze haar armen sierlijk omhoog wil doen. Et voilà: je krijgt een silhouet die de naam van het parfum symboliseert.

In de jaren zestig van de vorige eeuw was de lancering van een coutureparfum nog een bijzondere happening. Het jaar voor Y (spreek uit als Y grecque) presenteerde alleen Christian Dior een nieuw parfum: Diorling. En in het jaar daarna zien we de introductie van slechts één coutureparfum: Jean Patou’s Câline. Met andere woorden: aandacht van pers en publiek verzekerd. En doordat de naam Yves Saint Laurent door zijn verleden met Dior ‘op ieders lippen lag’, mag het niet verbazen dat Y een eclatant succes werd dat voortduurde tot aan de jaren negentig.

Na het vieren van het dertig jarig jubileum in 1994, leidt Saint Laurents premièreparfum een beetje een schaduwbestaan. Ben je op zoek naar een helder, transparant chypre-parfum met een mooie zwoele ondertoon, vraag dan eens naar Y.  En sinds 2011 is de geur onderdeel van La Collection – iconische parfums van Yves Saint Laurent opnieuw gebotteld om het vijftigjarig bestaan te vieren van het (voormalige) couturehuis.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Y is een nieuwe en verfrissende kijk op het chypre-concept: fris en warm tegelijkertijd. Fris ruikende bloemen bepalen voor een groot deel het karakter: sensuele narcis, sensuel-frisse hyacint en honingachtig kamperfoelie. Wat een originele combinatie.

En die worden zacht en beetje zoet, maar niet te krachtig ondersteund door gardenia en roos. De basis is een sensuele mix van poederig iris, aads patchoeli en aards vetiver. Maar het geheim is toch wel een pittige civetinjectie die ondergedompeld lijkt in benzoïne. En tussen alle noten door, neem je af en toe ook een vleugje perzik waar.

RUIK & VERGELIJK

OK, je moet echt diep in de parfumbusiness zitten om de handtekening van een neus te ontdekken. Zo ook voor de geuren van Michel Hy. Zijn kracht: parfums voorzien van een aangename lichtheid, vaak aangemoedigd door aldehyden. Ruik je ook in andere creaties van hem. Moet je wel voor op zoek, want niet meer te koop in de reguliere parfumerie.

Nina Ricci Farouche (1974)

Balmain Ivoire (1979)

Paco Rabanne Calandre (1969)

EAU D’ORANGE VERTE HERMÈS

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 28, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET E, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. Een reactie plaatsen

DE EERSTE MODERNE EAU DE COLOGNE

Jaar van lancering: 1979

Laatst bijgewerkt: 21/04/09

Neus: Françoise Caron (in ieder geval nieuwe versie 1999)

Model: Chris McMillen

Als je zoekt naar een klassiek mega-fris water dan heb je aan Eau D’Orange Verte een hele goede. Hoewel niet echt revolutionair qua samenstelling, is het uitgangspunt het zeker wel. In een periode dat het gebruik van eau de cologne – afgezien van een trouwe groep liefhebbers – bijna op sterven na dood was, presenteert hét luxe ledermerk van Parijs een nieuwe variatie op dit watertje dat door zijn hoge alcoholpercentage zorgt voor instantfrisheid. Dus heb je het even te warm, heb je behoefte aan een frisse bui van vitaliteit; een gulle dosis Eau d’Orange Verte zorgt ervoor! Voor de die hard-fans is er zelfs 400ml-flacon

WAT RUIK IK EIGENLIJK?  

Ik ken weinig geuren die zo enorm en aanstekelijk fris openen. Het lijkt net of alle citrusvruchten per direct worden geraspt en vermengd met ijskoud water. Eau d’Orange Verte bevat dan ook een aanstekelijke mix van bijna alle klassieke citrusvruchten denkbaar. De groene colognegolf zet zich in beweging met fris-bloemig bergamot, zoete sinaasappel, cologne-achtig oranjebloesem, cologne-achtig petitgrain, scherpe citroen en zacht-zoete mandarijn. Nou, vooruit een heel klein beetje exotisch fruit – mango en papaya – voor de moderne toets. Mooi is de toegevoegde noot van munt. Maakt het geheel extra groen en extra fris en ijzig. De basis verenigt patchoeli en eikenmos en garandeert dat deze instantfrisheid van de cologne niet stand pede vervliegt.

RUIK & VERGELIJK

Voor sommigen kan de geur nog intenser, voor anderen mag die wel wat zachter. Aan beide verzoeken is inmiddels voldaan met respectievelijk

Hermès Eau d’Orange Verte Intense (2004)
Hermès Eau d’Orange Verte Douce (2005)

CINNABAR ESTÉE LAUDER

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 28, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET C, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. Een reactie plaatsen

NIET VERDER VERTELLEN: INSPIRATIEBRON OPIUM VAN YVES SAINT LAURENT

Jaar van lancering: 1978

Laatst bijgewerkt: 24/07/12

Neus: onbekend

Model: voormalige, voor mij onbekende, Lauder-ambassadrices

Fotografie: Victor Skrebneski

Zou het waar zijn? Eigenlijk was Estée Lauder in 1978 van plan alleen een nieuwe grote geur te lanceren: White Linen. Maar ze kwam hierop terug naar men zegt toen Yves Saint Laurent in hetzelfde jaar met veel toeters, nog meer bellen en nog meer champagne zijn Opium (1977) aan het Amerikaanse publiek kwam voorstellen. Estée Lauder schijnt te zijn uitgenodigd voor de lancering.

Had plaats op een enorme luxeboot in de haven van New York. En terwijl de vuurpijlen in de lucht schoten die samen het woord Opium vormden – en alle gasten ‘ah’, ‘oeh’ en ‘wow’ riepen – kon Estée Lauder na aan de geur te hebben geroken, in al haar beknoptheid niets anders sniffend uitbrengen dan de inmiddels legendarische (én koele én vernederende) woorden: ‘Youth Dew met kwastjes!’

Deze geur uit 1953, waarvan er sinds de lancering meer dan 200 miljoen flacon over de toonbank gingen, en het eerste Amerikaanse parfum dat echt succesvol was in Europa, had ze als ‘wraak’ met een ‘ruik en vergelijk’-campagne kunnen herlanceren. Estée besloot anders: ze ontwikkelde een nieuw oriëntaals elixer: Cinnabar. De naam komt van een intens donkerbruin naar warm donkerrood uitlopend mineraal. Ze presenteerde het als een parfum voor ‘die vrouw die anders durft te zijn en haar omgeving wil boeien door een kruidig parfum’, en voegde hier aan toe dat ‘het de mysterie en de charme van elke vrouw die het draagt naar boven brengt’.

Bewust gedaan of niet, de campagnes zijn als het ware en kopie van de opulente, oosterse wereld die Saint Laurent opriep. Zelfde decor, zelfde elitaire, chique sfeer. Het effect: ‘Ah!’  ‘Oeh!’ ’Wow!’ Met name in Amerika. En hoewel Cinnabar nooit het succes van Opium en Youth Dew heeft kunnen evenaren, blijft het – vooral in Amerika – een geliefde geur die om de zoveel tijd door de glossies als een ‘herontdekking’ onder de aandacht wordt gebracht. Terecht!

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Het parfum is effectief in al zijn eenvoud. Cinnabar opent kruidig: na een fris-vluchtige kennismaking van sinaasappel en mandarijn word je in een volle wolk van kruidnagel ondergedompeld (zoals vroeger in de renaissance sinaasappels met kruidnagels werden ‘volgespijkerd’ voor ambiancegeuren). Het hart benadrukt de donkere kant van de roos en anjer door het te ‘overgieten’ met kaneel (foto). Zalig. De basis van dit parfum is très oriental: patchoeli, vanille, sandelhout en wierook. Vooral het laatste is in overdaad aanwezig en markeert het significante verschil met Youth Dew met kwastjes.

Ik heb de laatste tijd een paar een mail gekregen waarin werd vermeld dat de geur zou zijn aangepast. Estée Lauder was zo vriendelijk me een nieuwe flacon toe te sturen om het te checken. Het enige verschil dat ik merk, of ik kan het ook anders zeggen, ik ruik nu de aldehydennoot (in de opening gecombineerd met sinaasappel en mandarijn) die ik tot nu toe nooit heb ervaren. Maar het effect blijft voor mij gelukkig hetzelfde: een warme, omhullende ambersensatie met een nog steeds verbluffende ‘spicebomb’-uitwerking.

RUIK & VERGELIJK

Flauw, maar doe het toch. Ruik of Estée gelijk had toen ze Opium vergeleek met haar Youth Dew. En vraag ondertussen ook even naar twee oosterse klassiekers die rondom dezelfde tijd verschenen (en ook nog steeds te koop).

Oscar de la Renta Oscar de la Renta (1977)
Lancôme Magie Noire (1978)

LIGNE POUR HOMME YVES SAINT LAURENT

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 28, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET L, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN. Een reactie plaatsen

DE BEHOEFTE EEN SCHANDAAL TE CREEREN

Jaar van lancering: 1971

Laatst bijgewerkt: 28/06/08

Neus: Jean-François Latty

Model: yep it’s Yves (onder)

Een van de opvallendste eigenschappen van Yves Saint Laurent-geuren is dat ze altijd veel controverse oproepen. Met zijn eerste mannengeur gaf de couturier de aftrap. Yves deed namelijk wat nog geen enkele collega voor hem had gedaan en daarna door geen enkele is gekopieerd: hij fungeerde zelf als model en wel… naakt! Ideetje van hemzelf. Toen hij de studio van Jeanloup Sieff voor de foto binnenkwam zei hij: ‘Ik wil een schandaal creëren’.

Gezeten op een leren kussen in een kruishouding met als enige ‘accessoire’ zijn bril verscheen hij in de bladen. En inderdaad: een rel was geboren. France Soir noemde hem een ‘Jezus met bril’ en Le Figaro sprak van een een ‘moderne cherubijn’. Het was voor die tijd inderdaad gewaagd.

Pas vijftien jaar later zou seks als verkoopwapen in de parfumindustrie gemeengoed worden (denk aan de advertenties van Calvin Klein). Het gevolg: sommige bladen weigerden de advertentie. Kon Yves niet deren. Het statement was gemaakt en het hieruit voortvloeiende voordeel: zonder een dure introductiecampagne werden mannen op de hoogte werden gebracht van zijn eerste, nog steeds populaire geur pour homme.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Yves Saint Laurent Ligne pour Homme is een klassiek voorbeeld van een citrusparfum: ondanks dat de geur geleidelijk een kruidiger en groener karakter krijgt, blijven de citrusakkoorden ‘de hele geur door’ aangenaam hangen. De geur opent met een vol citroenakkoord gecombineerd met lavendel en verbena. Vervolgens zijn het petitgrain, rozemarijn, marjolein en salie (foto) die deze frisheid het nodig ‘kruit’ geven.

In de basis ruik je, zij het bescheiden, een klassieke blend van vetiver, patchoeli, sandel- en rozenhout. Mocht je de geur ondanks alles te licht vinden, weet: sinds 1984 is er een intensere versie: Pour Homme Haute Concentration.

RUIK & VERGELIJK

(Pure) citrusgeuren zijn populair. Niet zo vreemd: ze verkwikken, dringen zich niet op en schenken instantfrisheid. Altijd prettig na een sportieve inspanning (eerst een douchegel en vervolgens de eau de toilette) of wanneer je behoefte hebt aan wat verkoeling. Hier nog enkele citrusgeuren met het predikaat klassiek.

Dior Eau Sauvage (1966)
Givenchy Gentleman (1974)
Annick Goutal Eau d’Hadrien (1985)
Boucheron Pour Homme (1990)
Rochas Eau de Rochas (1993)

JICKY GUERLAIN

Geplaatst door Erik Maarten Jeroen Zwaga op maart 27, 2009
Geplaatst in: GEURENALFABET J, KLASSIEKERS DIE JE GEROKEN MOET HEBBEN, VINTAGE. 3 reacties

HULDE AAN EEN JEUGDLIEFDE

EEN REVOLUTIE IN DE PARFUMWERELD

Jaar van lancering: 1889

Laatst bijgewerkt: 11/02/20

Neus: Aimé Guerlain

JICKY 2Van de 197 Parijse parfumhuizen die in 1860 officieel geregistreerd stonden, zijn de meeste inmiddels in mist van de geschiedenis verdwenen (en inmiddels vele  er weer uit gekomen zoals Oriza L. Legrand, Lubin, Volnay, Atkinsons, Grossmith). Een van de weinige die nog steeds een belangrijke speler op de markt is, en wordt gezien als ‘het juweel in de kroon van de Franse parfumerie’, is Guerlain. Het werd in 1828 door Pierre François Pascal (1798-1864) aan de Rue de Rivoli nr 42 geopend en verhuisde elf jaar later naar rue de la Paix nr 11.

Tot 1889 specialiseerde het huis zich in klassieke eau de colognes en parfums dat het leverde aan alle Europese vorstenhoven – waaronder de beroemde Eau de Cologne Impériale uit 1853 voor de Franse keizerin Eugénie. In 1865 neemt zoon Aimé de zaak over. Diverse nieuwe parfums zien het licht, maar het is met Jicky in 1889 waarmee hij echt geschiedenis schrijft.

Wat was de verbazing groot. Rook in de verste verte niet zoals de vrouwen uit de betere kringen gewend waren. In plaats van ‘bloemetjes’, lieflijk en onschuldig, ‘ademde’ Jicky oosters, donker en toch fris. Dat was even wennen, maar al snel konden vrouwen en mannen uit de Parijse beau monde – Jicky wordt gezien als hét uniseksparfum avant la lettre – niet meer zonder. Heel byzonder aan Jicky: hiermee veranderde Guerlain het parfumspectrum onherroepelijk. Vanaf 1889 kunnen parfums ook vol, zwaar, rijk, oosters en bedwelmend ruiken. De naam van het parfum is overigens een herinnering aan een meisje dat hij Aimé op 27jarige leeftijd tijdens zijn studie in Engeland had ontmoet.

JICKY 3WAT JICKY IK EIGENLIJK?

Jicky wordt beschouwd als het eerste moderne parfum door de toepassing van synthetische ingrediënten als vanillin en coumarine (met de geur van hooi verkregen). En: voor het eerst schitteren bloemen door afwezigheid. Toen ongewoon en gewaagd. Nu nog steeds. Het recept: combineer frisse en levendige noten (bergamot en lavendel) en vermeng dit met de zachtheid van vanillin.

Het mooie: de lavendel is hier ‘bevrijd’ van zijn schone, zonnige geur. Komt volgens mij door opoponax, het hars met kruidig-warme glans.  Voor het zwoel-zachte effect zorgt tonkaboon. Wat krijg je: een vol zinnelijke aromatische geur met een exotisch randje. Een donkere wolk boven een herfstbos die overtrekt, maar toch met een sprankelende toets. Naar het schijnt, zat lang geleden ook echt civet en musk in de geur. Had ik graag geroken.

En wist je dat Jicky aan de basis van het eerste oosterse parfum heeft gestaan: Shalimar (1925) – ook van Guerlain. Jacques Guerlain schijnt aan de jus van Jicky een ruime hoeveelheid vanille te hebben toegevoegd… en verfijnde het vervolgens met enkele bloemen en… klaar was de het beroemdste parfum van Guerlain. Nieuw inzicht: Emeraude (1921) van Coty – ik mocht het origineel ruiken in de Osmothèque van Versailles – is in feite een vooraankondiging van Shalimar.

JICKY. 1jpg