EEN BERLIJNSE ROOS VAN NA DE OORLOG
VERPAKT IN EEN ‘OUD BONTJE’
Jaar van lancering: 2013
Laatst aangepast: 07/03/13
Neus: Christopher Sheldrake, Serge Lutens
Zit ik dus effe lekker mis. Na Une Voix Noire (2012), de geur opgedragen aan Billy Holiday (niet geroken), dacht ik automatisch dat La Fille de Berlin een hommage was aan haar beroemdste, voormalige inwoonster: Marlene Dietrich. Niet dus. Serge Lutens plaatst de geur iets breder: het blijkt een ode op de bewoonsters van deze stad tijdens de bezetting van de (voormalige) Soviet Unie vlak na de Tweede Wereldoorlog. Dat deze vrouwen het niet makkelijk hadden, is mij duidelijk geworden uit talrijke documentaires hier aan gewijd.
En Billy Wilders’ filmklassieker A Foreign Affair (1948) met Marlene Dietrich in de hoofdrol, toont quasi humoristisch hoe wrang vrouwen tijdens deze Trümmer-jaren leefden. Ik vraag me alleen af: kun je dergelijk leed, dergelijke ontberingen, want dat was het toch, wel in een geur stoppen? En wat is de volgende stap: een parfum dat de miljoenen herdenkt die de Holocaust niet hebben overleefd? Of wat dacht je van de slachtoffers van het Pol Pot-regime? Sommige dingen doe je gewoon niet.
Serge Lutens vergelijkt ‘het meisje van Berlijn’ met een bloem die onder de ruines afgesneden van de wereld bloeit en zich voor onze ogen opent. En dan, volgens het Engelstalige persbericht: ‘I took courage in both hands, in her flowing Rheingold hair. On the lips, I tasted blood. My girl from Berlin showed combative, more beautiful than ever – and so I broke my contempt and even my shame, hiding under the guise of my pride. Through the power of criticism, of love and hate, God and the devil, death and life, I drew a furrow in which she disappeared. And while the maelstrom beats on me, I pay homage to her beauty enraged’. Ik zeg: ‘Waarom – weer – zo literair doen, Serge?’
Het idee van de vrouw als symbool voor een bloem die opbloeit in een gebombardeerde metropool waar ooit de avant-gardistische kunsten bloeiden en het nachtleven tot een ongekend hoogtepunt kwam (zie de film Cabaret uit 1973) is toch voldoende. En haar vergelijken met een roos… dat is een van de oudste literaire en ‘parfumaire’ clichés denkbaar. Maar dit is waarschijnlijk te makkelijk en te ‘on-niche’ voor de estheet die Lutens is.
En bedenkt dat ook nicheparfum puur marketing is: de lancering van La Fille de Berlin valt niet geheel ontoevallig samen met het door Serge Lutens in het legendarische en beroemdste hotel van Berlijn – Adlon – gepresenteerde Berlin à Paris. Een (coffeetable)boek vol van door hem geschoten herinneringen van 1967 tot 2008.
Fijn dan weer wel: voor de niet-intellectuelen en ‘niet-literairen’ onder ons heeft Lutens een ander (verkoop)praatje klaar – wederom in het Engels: ‘She’s a rose with thorns, don’t mess with her. She’s a girl who goes to extremes. When she can, she soothes; and when she wants… her fragrance lifts you higher, she rocks and shocks’. Lijkt wel of ik luister naar de nieuwste hit van Lady Gaga, Madonna of was het nu…
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Lekker en vreemd die ongekende scherpe, koude opening die doet denken aan een apotheek: clean, sec met een kruidige achtergrond. Kunnen aldehyden zijn, zoals in Parisienne (2009) van Yves Saint Laurent. Dit duurt slechts heel even om de roos te laten bloeien, wat zeg ik, te laten openbarsten, te exploderen – moet even denken aan Tea Rose van The Perfumer’s Workshop (1976).
Dit is een roos die een aantal niche-kwaliteiten van nu combineert: uitgepuurd en vol, maar dan wel zonder een Arabische oud-onderlaag à la Montale. Daarvoor is deze roos te glad, te gelakt, te geconfectioneerd en te fruitig (men neme een ruime hoeveelheid zwarte bes). Hoe langer ik aan La Fille de Berlin ruik, hoe meer ik in een boudoirsfeer wordt getrokken. Komt op conto van het viooltje. Die maakt de roos zoetiger en dus gladder en gelakter, zonder te verstikken.
Want ze is geplant in een sterke houtbasis en wordt omringd door een opvallende gepeperde nuance die zeer vasthoudend is en af en toe ‘groen’ wordt en zelfs slightly animaal met behulp van een ‘vuile’ musk, met het effect van een versleten te lang gedragen bontje of vosje (door een Berlijnse).
Mooi, vilein-elegant. Dit is zo’n geur waaraan ik nog een tijd moet blijven ruiken om te achterhalen of La Fille de Berlin anders of een van de vele niche-rozen is.
RUIK & VERGELIJK
Deze Berlijnse roos bloeit voor mij tussen twee onderstaande rozen van Lutens. Rechts van haar staat de eerste, overvallen door een nachtelijke, zwoele sluier. Links de tweede, volop beschenen door de zon.
Serge Lutens Rose de Nuit (1993)
Serge Lutens Sa Majesté la Rose (2000)
GEURENGOEROE 
He Erik, ik kreeg via de site van SL de vraag of ik een proefje wilde en dat kwam gisteren binnen vanuit Parijs en wat komt jouw verhaal dan weer mooi op tijd voor mij om nog beter te ervaren wat ik ruik. Ik kan niet nalaten je weer te bedanken voor je mooie beschrijving.