Ik vond een tijd lang dat geuren alleen gemaakt mogen, moeten worden door nog in leven zijnde couturiers, ontwerpers of wat voor een beroepsgroep dan ook (de echte parfumhuizen niet meegerekend). Uitzonderingen daargelaten: dode couturiers, dode ontwerpers of wat voor een beroepsgroep dan ook die klassiekers op hun naam hebben staan en waar nog steeds vraag naar is.
Ach, wat was ik toch een coeur simple, ofwel een eenvoudige ziel. Deze jeugdige, ongefundeerde gedachte kwam naar boven borrelen bij het bericht dat Jil Sander met nieuwe geuren op de markt is gekomen. Ik dacht dat zij inmiddels parfumtechnisch ‘klinisch dood’ was verklaard. Wil zeggen: Jil Sander leeft nog, is met pensioen en heeft haar boel verkocht (aan de Prada-groep volgens mij).
Haar laatste licentiehouder wat geuren betreft was Coty (waarin Lancaster, haar eerste parfumproducent was opgegaan). En die heeft het merk nog even flink uitgemolken. Gemakzuchtigheid gepresenteerd als serieus minimalisme – het kenmerk van de ontwerpster. Moet gezegd: met af en toe eenvoud-esthetische flacons als resultaat, maar voornamelijk gevuld met oninteressante fast forward fragrances.
En nu, voor mij, onverwacht een sextet. Natuurlijk helemaal in lijn met de huidige parfumcodes: fluïde, botanisch, het gebruik van het woord Series, upcycle en – terug van weg geweest – ‘ouderwetse’ aldehyden (denk Chanel N° 5). Wat doen de zes stuk voor stuk? Ik lees: ‘geurnoten van aldehyden snijden dwars door natuurlijke ingrediënten waardoor elke geur unieke vormen en volumes krijgt’ – de laatste vijf woorden zijn natuurlijk marketingblabla. Geldt ook voor: ‘Lichtflitsen schieten door de geuren heen, versterken de belangrijkste noten en de harmonieën van de hoofdingrediënten, waardoor elk natuurlijke grondstof de juiste exposure en nieuwe expressiemogelijkheden krijgt’.
Nu wordt het helemaal erg: ‘Echo’s van persoonlijke herinneringen, van plaatsen en voorwerpen die dierbaar zijn. Het alledaagse verheven tot een esthetische ervaring’. Waar kennen we dit van? Is de creative consultant van Replicas (Maison Margiela) gejobhopt naar Jil Sander? En van wie zijn deze herinneringen aan Leaf, Miel, Black Tea, Earth, Coffea en Smoke? Van Jil Sander, de creative consultant, zijn of haar buurvrouw, zijn of haar werkster of van een doelgroepsmaakpanel?
Ben ik alleen die het ziet? De ‘omdoos’ van de te simpel voor woorden flacons lijkt op een tepel- en/of speen (tenminste al glijdend over de foto’s op Sanders site). De composities zijn interessant, alleen weet ik niet wat ik me bij upcycled kaneel, iris, limoen en roos moet voorstellen. Klinkt in ieder geval erg ‘bij de tijd’. Ik heb ze niet geroken, maar moet qua eenvoud en puurheid denken aan de inmiddels van de markt gehaalde Parco Palladiano-reeks van Bottega Veneta – daar zaten echt, schrijf het niet vaak, juweeltjes tussen – vooral de geur gebaseerd op eikenboomschors: een bodemschat!
En dan de prijs. Ook erg ‘bij de tijd’. Er wordt nu veel geklaagd dat de prijzen van luxemerken nog steeds een stijgende lijn vertonen, en dat geuren voornamelijk worden aangeboden in 100ml. Jil gaat hierin mee: € 230,00. Er bestaat kans op een vervolg, want het sextet wordt gepresenteerd onder de naam Olfactory Series 1.
Nog steeds een vreemd verhaal: Opium van Yves Saint Laurent uit 1977 zou in 2009 van samenstelling zijn veranderd doordat van een aantal ingrediënten het gebruik werd beperkt of verboden vanwege vergrote kans op gezondheidsklachten – denk huidirritaties. Geldt niet alleen voor Opium – in de loop der jaren heeft de Europese Unie veel natuurlijke ingrediënten verplicht laten vervangen door hypoallergene synthetische geurstoffen.
Elk groot parfummerk heeft er mee te maken. De meesten vermelden dit niet (een vriendin van me huilde bijna toen bleek dat Coco (1984) was verkracht, zoals zij het omschreef). Guerlain had zelfs een tijd lang een parfumeur speciaal aangesteld die klassiekers moest aanpassen vanwege het verbod op teveel eikenmos.
Grappig in dit geval: ik hoorde ooit bij Parfumerie Vendôme in Welvegem (België) – met een directe lijn naar Guerlain Parijs – dat als je echt de originele formule van Mitsouko (1919) wou hebben, en bent bereid was ervoor te betalen, dat dan iets te regelen viel. The power of money, the power of addiction, the power of recognition of quality, the power of snobbery – love it!
Tegelijkertijd ging er de mare dat de aanpassingen puur economisch ingegeven waren – de ingrediënten waren gewoon te duur geworden (in 2005 was de originele formule van Opium trouwens al aangepast omdat Mysore-sandelhout niet meer leverbaar was; inmiddels weer). Opvallend was wel dat de verandering van ‘Le Parfum de Scandale’ juist gebeurde een jaar nadat L’Oréal de rechten van Yves Saint Laurent-parfums had gekocht.
Twee dingen. Een: dat huidallergieën afnemen door beperking van natuurlijke grondstoffen is questionable, en dat geldt eveneens voor synthetische afvalstoffen die in het milieu verdwijnen en apart of als cocktail hun vernietigende uitwerking op ons gestel hebben.
Misschien denk ik te simpel in dit geval: spray geur op je kleding niet op je lichaam. De huid tussen mijn linkerduim en wijsvinger, waar ik al decennia geuren op test, verschilt nog steeds ‘qua kleur en samenstelling’ niet met de rest van mijn lichaam. Wat er onderhuids plaatsvindt is onduidelijk; misschien ontwikkelt zich er al een kanker. So be it. De vrienden, kennissen, buren en ‘van-horen-zeggen’-mensen die hier inmiddels aan zijn overleden – en niet bekend stonden om excessief parfumgebruik – is schrikbarend.
Twee: het vervangen met synthetische vervangers was volgens mij tevens aanleiding formules helemaal door de mangel te halen, en daardoor dus nóg goedkoper in productie werden. Jammer maar helaas: de uiteindelijke consumentenprijs ging niet mee in deze strategie. Sterker, de prijsstijging van de laatste jaren is sort of schrikbarend. Ik kan me herinneren dat de eerste Etro-geuren rond 89,00 euro waren. Inmiddels geldt voor dezelfde, inmiddels ook aangepaste versies: vanaf 130,00 euro. Nu is vaak het ‘excuus’: de alsmaar stijgende grondstofprijzen én nog erger: de steeds vaker plaatsvindende rebranding, restyling en upgrading van een merk (waar de gemiddelde consument niet echt om vraagt).
Iets anders: dat een parfum te duur kan zijn, is natuurlijk een absurde aanname. Wie bepaalt dat, wat zijn de uitgangspunten? Ik geloof wanneer je dit als merk duidelijk communiceert, consumenten er geen moeite mee hebben. Helemaal anno nu: geld speelt bij een steeds groter wordende groep absoluut geen rol. Sterker, het is voorwaarde geworden voor de aanschaf van een geur hoor ik in weldoorgeruikte kringen. Waardoor je je nu vaker kunt afvragen of parfum wordt gekocht om de prijs & naam in plaats van de inhoud.
Waarom al dit geurgezeur? Volgend jaar is het 50 jaar geleden dat ‘de wereld zich overgaf aan’ Opium – een vaak gebruikte slogan. Over de geschiedenis, de herinneringen en wat het voor de parfumwereld betekende, daaraan kun je een parfumpodcast wijden. Aan de verandering en de teleurstelling daarover trouwens ook (neem alleen de reactie van Estée Lauder).
In ieder geval, ik denk een crowdfund-actie te starten en/of petitie aan L’Oréal aan te bieden voor een (eenmalige) originele versie vanwege dit jubileum. De onlangs gekochte vintage halfgevulde eau de toilette-versie op Marktplaats doet me sterken in dit voornemen.
Niet om mezelf op de schouders te kloppen, maar in mijn serie die ik ooit voor Skins maakte zat een upcycle-versie van Opium genaamd (PS)Perfume State als knipoog naar toen op zijn hoogtepunt zijnde IS (Islamic State). Één koper vond dat die beter was dan het origineel. Trots, maar te veel eer.
Wat te doen tot die tijd? Een bestelling doen op www.fragrancerevival.com? Opgericht in 2008 opgericht onder de naam Scentmatchers – een familiebedrijf dat inmiddels meer dan 210.000 flessen (!) ‘uitgefaseerde’ parfums verkocht. Teaser: ‘Onze ervaring stelt ons in staat elk parfum te proberen; sommige van onze grootste successen werden als onmogelijk beschouwd’. Klinkt veelbelovend, maar toch. Ondanks dat de prijsverlaging van 119 naar 98 dollar (100ml), durf ik het niet. Geloof ik het ook niet, gezien het bedrijf bijna alle verdwenen geur zogenaamd weet te hercreëren. Ik wacht eerst af wat mijn geplande acties gaan opleveren ;->
Nog even: de sensatie van vintage Opium. Je ruikt nog zo goed, nog zo mooi de klassieke rolverdeling in geuren, de verschillende lagen. Hoe meer je je erin verdiept (vaak gedaan) hoe meer je de verschillende noten eruit haalt en hoe mooi ze op elkaar reageren en met elkaar jongleren. En als de basis naar verdwijnen neigt, dan ruik je het wonder, het wonder van parfum in het algemeen. Dat zoveel ingrediënten harmonieus weten te versmelten en zoiets onvoorstelbaars en ongrijpbaars weten op te roepen – een bevestiging dat ‘echte’ parfumcreatie een kunstvorm an sich is.
Van de taltijke, eenmalige variaties verschenen op Opium, is me Fraîcheur d’Orient uit 1998 (toen de parfumindustrie op velerlei gebied aan het doordraaien was) bijgebleven: een zonnig thema toegevoegd zonder dat de sensuele warmte werd opgeofferd. In gedachten zie ik een door de zon goudgerande oase waar de Shamal golven in de zandvlakte tekent. En moet denken aan David Bowie’s The Secret lift of Arabia – wat parfum al niet vermag.
Er zijn mensen die de 2009-versie (bijna) even geweldig vinden als het origineel. Tja. Ik zeg dan: ‘Wat je niet (echt) hebt gekend, mis je ook niet (echt)’. Geldt tegenwoordig voor zoveel. Ik noem slechts één: ‘vroeger’ roken lente- en zomerweiden anders dan nu – heb je het gehoord Caroline van der Plas met je nog maar drie zetels, maar toch? Opgegroeid in de landelijke omgeving van Enschede, gevolgd door een leven in Amsterdam en Brussel, woon ik sinds tien jaar op het Drentse platteland, dus weet ik waarover ik het heb.
In een van de vorige posts beloofd: een verkenning / onderzoek naar de relatie tussen Tiktok en parfum. Niet echt zin in, gezien de hysterie waarmee alles wordt aangeprezen op dit kippenhokportaal: ‘OMG!’ dit, ‘OMG’ dat, ‘amazing’ en ander nietszeggend geheig dat doorgaan moet gaan voor wat. Ja voor wat eigenlijk?
Kennisoverdracht? Informatieuitwisseling? Kweenie. Door de überdrijving is het niet makkelijk de geurbespreking van een influencer te laten zinken als het bij esclamaties blijft, en by the way: geuren omschrijven is niet echt makkelijk tenminste als je verder wilt gaan dan adjectieven in overdrive met denkbeeldige uitroeptekens in drievoud.
Is het dan alleen infotainment die verkooppraatjes koppelt aan commercie wat TikTok zo populair maakt? Dat zeker. Maar hoe dat nu precies werkt, is me nog onduidelijk. Ik bedoel: als, let wel, áls Chanel je als influencer een doos geuren toestuurt wat doe je dan? Na eerst ‘the unpacking’ – evenaart vaak de spanningsboog van porno inclusief gegil; ‘what’s behind the zipper?’ – volgen the usual suspects van superlatieven.
De pech / het toeval / het lot wilde dat ik via een artikel in van Perfumer & Flavorist (een onlinevakblad over ontwikkelingen en trends in parfum en smaak) op de hoogte werd gebracht van de parfumpremière van Michelle Visage. Afgaande op de bijgeleverde foto dacht ik: travestiet die zijn beste dagen heeft gehad en met loads of make-up nog een beste überversie van zichzelf poogt neer te zetten. Waardoor ik níet direct doorklikte: het bijschrift van de geur, genaamd Monday, anti vanilla.
Benieuwd. Leuk. Michelle Visage googelen. Staat van dienst: vijftignogwat televisiepersoonlijkheid, zangeres, broadcaster, producer en actrice.
Ik zat er niet ver naast, haar naam en faam dankt ze grotendeels aan Ru Pauls Dragrace Show – Visage zat/zit in de jury. Nu ik een keer: ‘OMG!’ Als er iemand is die ik niet kan waarderen dan is ‘zij’ het wel. Hou me ten goede: ik heb niets-nada-niente tegen travestieten – heb zelf ook wel eens gezongen als Marlene Dietrich, in smoking welteverstaan – maar dat xxxl-en van alles bij Ru Paul (vooral dat valse-bitchy verondersteld lollige afzeiken) bezorgt me the creeps.
‘Geurengoeroe, zit je in neerwaatse spiraal? Kan het niet wat optimistischer, zo van ‘Jeetje, fantastic, wat fijn dat iemand de moeite doet om parfum op huis-, tuin- en keukenniveau uit te leggen, het te doen ontdoen van zijn ‘onbereikbare’ status?’
Spijt me, lukt me niet: ik wil niet door zo’n perfume personality geadviseerd worden. Blijkbaar honderduizenden anderen wel. Want Michelle Visage’s laatste bijdrage aan het economisch bestel: perfumeinfluencer op TikTok met 557,7 K volgers en 5,1 miljoen likes. I bow to her!
Haar eerste geur wordt echter nog niet echt über-bejubeld door anderen: 468, 964 en 3607 likes zie ik in de snelligheid. De laatste ‘shower’ is van Arielle Shoshana, eigenaar van nicheparfumerie Scented Luxuries in Washington (anno 2015) die ook de producent van de geur is die valt in een serie die de dagen van de week vult. Voor elke dag een ander parfum – Wednesday en Thursday zijn nog niet ingevuld.
Ik dus naar Michelle Visage op TikTok. Het eerste filmpje dat ik aanklik gebeurt volgens mij in samenwerking met Penhaligon’s. Geblinddoekt haalt ze een stopper omhoog, op het plateautje ligt… ‘pistachios, my god I love pistachios’. Ze zegt, schreeuwt dat ‘pistachios fragrances just have to smell like that!’ Gôh, wat toevallig Penhaligon’s Fortuitous Finley loopt ‘fortuitous’ over van pistache. Dus vraag ik op z’n Keuringsdienstvanwaarde-wantrouwig: heeft dit merk (dat goedkoop meelift op dierenkoppen-trend ingezet door Zoologist) haar de zijden blinddoek (Hermès?) voor of na het zien van de nu zo hippe, maar steeds duurder wordende noten omgedaan? Anyway: 195.6k keer geliket.
Volgende filmpje. Geurengoeroe in zichzelf: ‘No, amazing, this can’t be true!’ TikTok deelt mee dat Michelle Visage is overleden. Zou het echt? Ik vraag Google. AI antwoordt: ‘No, she’s is not dead; she is actively working as a judge on RuPaul’s Drag Race and posting on her social media, with her latest posts from late 2025 promoting Season 18 of Drag Race. Rumors of her death are false, likely confused with tributes she’s made for others in the Drag Race family.’
Gewoon verder: ‘Hé, babies, mama is here!’ – ik wil niet zo aangesproken worden. Visage is bezig met haar favorite thing: smelling perfume. Dat wisten we nog niet. Wederom mogelijk gemaakt door Penhaligon’s. Zo interessant: ze ontdekte de winkel toen ze een keer in Londen was. Vervolgens na veel promotieparfumgepruttel eindigend met dat ze verliefd is op het merk en het ging kopen. Ze heeft er al tien! ‘It’s so unapologetically Brittish’ – blablabla. 8205 likes.
Nog eentje. Drie geuren van Lush (waarvan de flacons wel érg lijken op ByRedo). Sticky Dates gaat Visage blenden met Brazilian Crush van Cheirosa 71(een mist van gekaramelliseerde vanille & macadamia). Haar conclusie: ‘That’s so good, that’s so delicious!’ Gevolgd door: ‘What a smart girl I am’, omdat ze het in een spray-flacon weet te gieten. 105.5K likes. Maar ze was toch anti vanilla?
Omdat het uit journalistiek oogpunt ( ;->) echt moet: toch maar naar haar eigen TikTok-pagina. Even scrollen: op de kapstoel – terwijl vloeibare pancake rijkelijk over haar gezicht wordt gesmeerd – bespreekt ze een geur, meegebracht door haar hairdresser Stephen – ‘Where did you get them, the Scent Room?’ En toen was ze weg. In ieder geval niets gezegd over de geur.
Nog een keer. 2755 likes dit keer. Terwijl ze weer wordt verzorgd door in dit geval twee ervaren make-upartiesten – lachen en gillen met elkaar, she’s so involved with the hairdressers community! – vindt Michelle Visage dat er een lekker ruikt. ‘You smell so good! It smells horny. And you know what it is? Chanel Le lion.’
Nu thuis in haar perfume closet: omdat ze een gek is, zoals ze zelf zegt, koopt ze nog steeds geuren die niet lang houden. Zoals Nightclubbing 200ml van Céline. Sigaretten, sigaren, alochol. ‘I like smelling like I’ve been partying all the time. It’s one of my favorite fragances of all time’ – hoe lang is die rij die dan wel niet? Ik ga het niet rechercheren – ik zelf kan er ook wel 200 noemen als het moet.
Anyway, het moet haar van het hart: ‘There’s no sillage, there’s no stay. But I’m obsessed with it.’ Niemand ruikt het op haar, ook zo iets, maar ze is zo stom om telkens weer een flacon te kopen. Ondanks dat ze weet dat By he Fireplace en Jazz Club (Replica Margiela) misschien beter zijn – they seem cliché but they are two of my favorites – komt ze steeds terug bij Nightclubbing.
Nu een openbaring met 3417 likes: ‘I think I’m a closeted rose fan!’ De geur in kwestie: Reine de Nuit van ByRedo. ‘Which I love. It’s a rose bomb. It’s a weird thing, this is the shocker of the day: I don’t hate it. It’s a dark rose. I even sprayed it on myself. It’s actually gorgeous! If you’re a rose lover, this is for you. If you’re a rose hater, like me, I love this – mind blown!’
Ik wou bijna afhaken, tot dat Visage vertelt dat ze proefjes heeft besteld bij Lucky Scent en dat ze van sommige merken de hype niet begrijpt en dat ze van andere juist direct een flacon wil kopen. Maar vermoeiend vind ik het wel om het allemaal aan te horen. Uiteindelijk is alles geweldig, buitengwoon, marvelous, one of my favorites of all the time en ga zo maar. Drie op een dag. Max. En dat beschouw ik als straf.
De pech / het toeval / het lot: door haar volgend, kom ik ook andere hysterische parfumpromoters tegen die, hoewel in eerste instantie weerstand oproepend, toch soort van prikkelen. Ben benieuwd of ik ooit nog een serieuze analist zie die zonder opgeklopte slagroomvlokken, ‘über-stated’ make-up en glitterregens, kan vertellen waarom een geur goed is, en mocht die slecht zijn, dan ook. Nou, zo kan-ie wel weer.
Soms zie je bij dumpshops merken waarvan je denkt: ‘Gôh, bestaan die nog?’ En: ‘Maken ze nog steeds geuren? Ik heb het in dit geval over French Connection United Kingdom (anno 1972). Afgekort beter bekend: FCUK. Ik droeg tijdens mijn onschuldige jaren prachtige, strakke lichtblauwe jeans met twee hippe ritsen op de kontzakken toen het merk zijn naam nog voluit schreef. Mijn eerste kennismaking. Mijn tweede: de lancering van hun eerste, tweede of derde geurduo. Weet het niet meer.
Wel de slogan: ‘scent to bed’. Gecombineerd met de merknaam die velen echter lazen als fuck – waaronder ik. Dat pastte zo 2003, 2004, 2005 goed-geil in de porno-chictrend (aangewakkerd door Tom Ford ten tijde van Gucci). Ik had tot voor kort een tastbaar bewijs van de geuren: het kdootje bij het persbericht: twee groot uitgevallen kussenslopen met op de een ‘scent to bed for him’ en op de ander ‘scent to bed for her’. Pas vorig jaar vanwege doorslijten in de textielbak gestopt.
Bij die Grenze – filiaal Hoogeveen – zag ik dus FCUK Friction Oud. Lekker ouderwets: een voor hem, een voor haar. Prijs: ramsjcategorie. Vijf euro nog wat. 100 ml. Ik ruiken, ruiken en nog eens ruiken. De rij bij de kassa was lang genoeg om me erin te verdiepen – als je hiervan kunt spreken. Oud was in geen velden of wegen te bekennen. Ik rook iets vaags donker dat op hout lijkt begeleidt door veel synthetisch, iets groens, iets kruidigs en iets oosters (want oud).
De klassieke, overrompelende sensatie die ook mainstream-oudh kan hebben – denk Montale – dat niet. Ik moest aan een eenpersoons uitgelekt theezakje denken dat de smaak van zijn inhoud al lang heeft prijsgegeven en dat je nog een keer – uit pure armoe – in een mok met heet water dompelt hopende dat…
Zijn mijn neusgaten verstopt? Want ik lees op www.beautybase.com dat ‘geïnspireerd door de rijkdom van oud, het diepe, houtachtige, kruidige en oriëntaalse noten combineert voor een warm en sensueel aroma’. Voorafgegaan door een ‘pittige kick van zwarte peper en citrus, gevolgd door aromatische lavendel en aards oud. De basis is rijk en verleidelijk met warm amber, musk en romige vanille’. Volgens mij moet ik met parfumpensioen.
Komt niet vaak voor dat Fragrantica een geur niet vermeldt. Ik vermoed dat de lancering zo rond 2020 zal zijn geweest. Want FCUK is en/of was altijd een merk dat wat parfums betreft altijd achter de laatste trends aanholt. Dat dan weer wel: de eerste geur van FCUK die Friction heet, stamt uit 2012. Bij het zien vraag je je wel af waar Dries van Noten ter inspiratie is gegaan voor zijn parfumflacon.
In ieder geval: de geur is waardeloos, als luchtverfrisser op het toilet nog te dulden. Dit is een ‘oud’ die achter in de rij moet gaan staan en eigenlijk uit schaamte ongezien moet verdwijnen. U zult het begrijpen dat ik me me hierdoor niet aangespoord voelde FCUK Friction Oud Her te proberen.
Erg? Ik bespeur een groeiend wantrouwen in mij. Met name sinds AI in opmars is en online info en kennis nóg meer onderbouwd wordt weggegeven: in hoeverre komt het gratis opgediende materiaal (ja, ik weet dat mijn dagelijkse zoektocht op www wordt gebruikt voor whatever door de Big Tech) overeen met ‘de waarheid’ – een steeds meer rekbaar wordend begrip.
Ik voel deze ‘alternative facts’ in mijn research naar de link tussen parfum en TikTok. Dit online platvorm uit China schijnt voor een revolutie te zorgen wat dat betreft. De Franse krant Le Monde rapporteerde er dit voorjaar ook over. Kort door de bocht: ‘investeerden’ les mamans van de Gen Z-generatie in designertassen, leurs filles spenderen al hun ‘overgebleven’ geld nu in geuren (geloof ik ook niet echt; hoeveel tassen kun je hebben?).
Wat is de oorzaak van dit gek-zot-fol-crazy zijn op geuren onder de jongste lichting gebruikers? Volgens AI door TikTok. En waarom TikTok? Eerst wat cijfers geleverd door AI: sinds covid is de parfumindustrie exponentieel gegroeid (is de pandemie toch nog ergens goed voor geweest). De verkoop van prestigeparfums steeg in 2021 met 49, de verkoop van massaparfums met 45 procent. Tendens stijgend: de mondiale markt bereikt in 2027 een omzet van 47,6 miljard dollar.
Waarom toen, waarom een week geleden en waarom as we speak? AI zegt: de pandemie zou een sterk verlangen naar luxe met zich mee hebben gebracht (in de periode daarvoor niet?). Thuis opgesloten, starend door de lens van hun Zoom-camera’s, zochten consumenten (AI vertelt niet wie deze consumenten zijn) naar kleine luxe-items voor zichzelf. Voor sommigen was dat kleding, voor velen was dat parfum.
Waar vonden ze deze producten? Yep, op TikTok. De reden: ‘de parfumcommunity’, die zich daar in veel verschijningsvormen razendsnel heeft gemanisfesteerd, is enorm divers en enorm gepassioneerd. Men neme: pr-unboxings (de meest mallotige ‘parfumpassie’ naar mijn idee). Men neme: aanbevelingen door gewone consumenten (die zich vaak influencer wanen). Men neme: ‘echte’ influencers (door merken betaald om te delen waarom iets exceptioneels is). Men neme: de lol die wordt beleefd aan dupes.
Populaire hashtags binnen de community: #perfume (12 miljard views) en #perfumetok (1,4 miljoen posts). Niet zonder gevolgen: door zijn ongelooflijke bereik heeft TikTok de verkoop enorm gestimuleerd: in 2022 was TikTok goed voor 45 procent van alle via sociale media verkochte parfums in de VS. Aldus AI.
De vraag blijft: waarom TikTok? Volgens AI straalt het platform eerlijkheid en authenticiteit uit dat consumenten aanspreekt: influencers (sommigen met een enorme aanhang) kunnen hun volgers direct en ‘openhartig’ benaderen (kan ook op YouTube en Facebook).
Daarnaast leent TikToks trendfunnel – analyseert hoe een gebruiker door verschillende fasen van een proces beweegt gedurende een specifieke periode – zich uitstekend voor de parfumindustrie. Sterker, voor TikTok zijn exclusieve parfums gecreëerd. In no time ‘uitverkocht’ – zoals Lost Cherry van Tom Ford uit 2018 (nog steeds te koop). Met een onverwacht, ‘merkwaardig’ gevolg: de meest onafhankelijke nichemerken groeiden uit tot wereldwijde fenomenen.
Zoals Zoologist met hun op dieren geïnspireerde geuren en met in zijn kielzog ‘good old’ Penhaligon’s die plotseling ook zijn doppen versierd met exemplaren uit het hertenkamp. Vreemd in deze dierenrijk-trend: ik had een ‘re-hausse’ op TikTok verwacht van Kenzo’s Jungle Elephant en Jungle Tigre, maar nee hoor – die kun je op verschillende sites gewoon uit de aanbiedingenbak vissen.
TikTok specifiek gericht op Gen Z aldus AI: de ‘liefde voor esthetiek’ (wat moet ik me hierbij voorstellen?) is cruciaal geweest voor de ontwikkeling van parfum zoals het nu is op het platform; TikTok herbergt honderden nichecommunity’s met ieder hun specifieke voorkeuren. Overkoepelend raakvlak vaak: de gebruikers kunnen zich vinden in de omschrijving ‘alt grunge fairy core’.
Alt staat voor alternatief. Grunge voor het verwerpen van doorsneemodestijl. Fairy core voor de esthetiek die feeën en dergelijke droomcreaturen romantiseert. En daar horen dus speciale parfums bij. Ik zeg: alsof die er al niet plenty waren: Lolita Lempicka, Nina Ricci, Vera Wang, Mugler die grossieren in dit soort droomgeuren.
Come to think of it: misschien is Viktor & Rolfs Good Fortune (2022) speciaal voor deze ‘fairies’ in de markt gezet. Maar ik vraag me af of deze geur niet aan te slepen was. Ik heb er in ieder geval niet veel over vernomen (niet dat ik er na op zoek was).
Het meest opvallende volgens trendanalisten: TikTok heeft het traditionele model van één kenmerkende geur door de consument de deur gewezen. De Gen Z’s passen dagelijks hun geur op hun stemming af. Wat een gezwets weer AI: Chanel bijvoorbeeld sprak in 2000 over de ‘geurengarderobe’ van gebruikers.
Een ander dingetje: wil je als ‘serieus’ parfumhuis deze groep binnenhalen aldus AI, dan kun je niet meer leunen op sleetse, uitgekouwde formules: de wereld van (pop)sterren, seks, status, rijkdom, verweg stranden en oh-la-la Parijs (als ultiem droomdecor, als ultiem symbool voor de liefde). Gen-Z-ers zijn niet geïnteresseerd in deze wereld met hun protagonisten.
Nee, zegt AI, tegenwoordig draait het bij de parfumverkoop minder om beroemdheden, meer om influencers. Zou het echt? Zit er onder de honderden miljoenen Swifties niet één ‘fairy core’ . Taylors geuren passen trouwens perfect bij de belevingswereld van deze bewitching Gen Z-ers: Incredible, Things, Wonderstruck, Made of Starlight.
En Arianne Grande? Moonlight, Cloud, Plush Vanille? Ik vermeld laatste geur specifiek even omdat (jonge) meisjes verzot zijn op gourmand.
En waar worden al deze honderden, duizenden, miljoenen exemplaren (van één geur) verkocht? Sephora schijnt een steeds belangrijker rol te spelen – de keten die het in Nederland niet heeft gered. Het grossiert inmiddels in de kleinste indy labels hopende dat die de volgende hit op TikTok worden.
Geurengoeroe valt wel een ding op: in geen velden of wegen wordt in deze door AI geleverde trendanalyses de mannelijke gebruiker vermeld. AI luister: de jongeman kan er inmiddels ook wat van!
En in hoeverre de jongste generatie gebruikers zich laten hinderen door de etiketten Pour Femme en Pour Homme en dus wel of niet ‘beyond gender’ denken, is door AI ook niet gefilterd uit alle berichten op internet die het huidige parfumgebruik analyseren.
Ik wil geen oude miep en/of gemankeerde geurzeur lijken, maar een beetje scrollen op TikTok met de hashtags #fragrance en #niche perfume levert een nogal een monotoon beeld en dito vocubalaire op. Men wil allemaal op elkaar lijken en allemaal hetzelfde ruiken lijkt het wel.
Maar miscchien ben ik bevooroordeeld (‘dacht ut wel’). Dus ik ga me binnenkort een avond verdiepen in de gebruikers en de wandelende reclameborden van parfum op Tiktok. Wish me luck.
EEN TUIN HOEFT NIET PERSÉ FRIS OF VERKOELEND TE ZIJN
KYTHERA: GEBOORTEPLAATS VAN APHRODITE
VINTAGE-ALLURE
Ik vind Christine Nagel een van de meest interessante neuzen van deze tijd. Helemaal sinds ze ‘in da house’-neus is bij Hermès (2014). In navolging van haar voorganger – Jean Claude Ellena – lijkt de zoektocht naar nieuwe ingrediënten (wel of niet afkomstig uit de natuur, maar toch in negen van de tien gevallen daarop geïnspireerd) en hoe die slim te gebruiken haar voornaamste inspiratiebron.
Het verhaal, de storytelling, het narratief rond om een geur: zal wel. Dat verzinnen de marketeers van Hermès er wel omheen. En als ze dan een verhaaltje voor de camera moet opdreunen, doet ze dat. Stond in het contract.
Moet gezegd: Hermès geeft haar vrij baan olfactorisch te jongleren. Het luxemerk moet wel: het is feitelijk een van de weinige manieren om je te nog te onderscheiden van je directe concurrenten. Ik bedoel: de geuren van Louis Vuitton zijn chique variaties op populaire concepten en naar verhouding absurd duur. En dan die ‘middelmatige’ namen; maar dat is een ander onderwerp
Het knappe: haar composities zijn ‘uiteindelijk’ klassiek, wil zeggen likeable, aangenaam. Maar voor je zover bent, neemt Nagel je vaak aan de neus mee naar nieuwe, vaak niet eerder opgedane geurimpressies. Je kunt stellen: net zoals Jean Claude Ellena benadert ze het metier op een intellectueel-instinctief niveau.
Ben benieuwd of de door haar gemaakte geuren voor Hermès een hogere omzet halen, want je moet er even doorheen (en je snobisme dan wel onwetendheid opzijzetten).
De klassieke opbouw van geuren laat ze vaak achterwege. Ze gaat meer meanderend te werk. Ruik je mooi in Un Jardin à Cythère. Op www.hermes.com vertelt Nagel plichtmatig een verhaal (moeilijk te verstaan omdat de Engelse ‘voice over’ de stem van Nagel een beetje mee laat praten) over een imaginaire geur. Omdat ze niet naar Griekenland (uitgangspunt voor de nieuwe tuin) kon vanwege corona liet ze zich leiden door herinneringen: haar eerste reis ooit naar de Peloponnesos. Het moest een tuin worden zonder grenzen en belemmeringen. Een ‘droge, blonde, dichtbij de grond’-tuin, zo blauw als de lucht, zo wit als de weerspiegeling van licht op water, zo goudkleurig als de zon. Warmte verzacht door de wind.
Vertaald in geur dacht Nagel aan graan-achtige noten, het hout van de olijfboom en de nog niet gerijpte pistachenoot. Ik weet niet hoe de laatste ruikt, en dus ook niet of deze noot de geur zijn body geeft. Wat ik wél ruik: een zalig-frisse opening met een soort hesperiden-éclat in het klein met rode toetsen. Grappig: Nagel omschrijft de frisse, roze pistachenoot als ‘levendige, fris vruchtvlees’. Zou het dan echt…
Dit wordt direct begeleid door die graan-achtige noot (ik vermoed een sierlijke coumarine, dus hooi) die zowel droog als warm is. En het lijkt of Aeolus de wind laat golven over de tuin. Zwoel, droog gevuld met tig geurnuances. Terzijde: ik moet af en toe denken aan het gouden wonderparfum van Mona di Orio – Orio uit 2006 – waar de jasmijn in brand lijkt gestoken met hooi.
Ik neem ook een lichte gourmandnoot waar van gesuikerde amandel, heel sierlijk verweven met de hooiachtige noten – korenaren beplakt met stuifamandel. Maar dit kan ook weer de groene pistachenoot zijn. Ja, en dan olijfboomschors… is meer het idee en het gevoel dat je wilt voelen en ervaren omdat je wordt gestuurd door het narratief van Nagel. Voor mij: stroef, droog, aards, oud, groen, kurk en eeuwenoud; een dichtbij-de-natuur-gevoel.
Aphrodite. Fréjus Museum voor de Schone Kunsten Boedapest
Het mooie: met Un Jardin à Cythère kom je eerder op de gedroomde bestemming terecht in plaats van al die andere op tuinen geïnspireerde geuren die zogenaamd een deur openen naar een imaginaire tuin. Met andere woorden: Un Jardin à Cythère geeft je het gevoel er daadwerkelijk te zijn.
Vreemd maar waar: toen ik voor het eerst aan deze tuin rook, werd ik via een time warp teruggevoerd naar begin jaren tachtig. Een vriendin van mij was in een van banlieus van Parijs aan het aupairen. De lui waren een paar dagen weg – ik in de buurt, mocht langskomen. Wat ik altijd doe als ik bij vreemden ben en de kans krijg: het huis inspecteren op parfums. Ik was nogal teleurgesteld: ik had me een kaptafel voorgesteld met een keur aan. Stond daar zielig en alleen op het plankje onder de badkamerspiegel een flacon (een kloeke inhoudsmaat dat wel) van Diors Eau Fraîche.
Ik rook zon, ik rook zomer, ik rook een frisse droogheid die me altijd is bijgebleven (kon er niet vanaf blijven, stond op het punt om de door mijn via de splasmethoude gebruikte hoeveelheid aan te vullen met water, toch maar niet gedaan) en ik later pas ben gaan begrijpen: ‘oude’ colognes hebben vaak een houtbasis (ceder en patchoeli) en dat geeft warmte aan de frisheid – een genot dat ‘tegenwoordigs’ teniet wordt gedaan door allerlei variaties op witte musk toe te voegen. Een som der delen-geval: verschillende ingrediënten voor twee verschillende geuren met hetzelfde olfatorische resultaat als uitkomst. Eau Fraîche lijkt op Un Jardin à Cythère en vice versa.
Mijn favorieten van Christine Nagel (buiten beschouwing haar Hermès-bijdrages)
24 Old Bond Street Triple Extraxt Atkinsons
Ambre Soie Armani Privé
Chypre Fatal Guerlain
Femme Lagerfeld (wonderlijk geflopt, zal de flacon wel zijn geweest)
John Galliano (idem, ook wat flacon betreft)
Histoire d’Eau Mauboussin
Mille et Une Roses Lancôme
RHUBARB, RHUBARB!
Speciale vermelding verdient B*Men van Mugler: een van de eerste geuren waarin Nagel (samen met Jacques Huclier) overtuigend op zoek ging naar een alternatieve frisheid. Het moest niet zoet, niet bitter, maar zuur zijn. Werd rabarber. Geslaagd! Heeft ze later sort of herhaald voor Hermès met Eau de Rhubarbe Écarlate.
Kun je depressief worden van een geur of een merk? Of op zijn minst teleurgesteld raken door? Ik heb het, het zal je niet verbazen, met héél véél huizen, maar met Prada in het bijzonder. I know, Miuccia zal er niet wakker van liggen. Maar toch: van de bewust elitair The Exclusive Collection (vanaf 2003), via het overtuigende, maar geflopte Prada Parfum (2004), via de soms prachtige, soms ‘gaat wel’ Les Infusions (vanaf 2007), naar voorspelbare middelmaat (laten we haar absurd vernieuwde nichelijn Olfactories uit 2015 even buiten beschouwing).
Begonnen met L’Homme en La Femme (2016), voortkabbelend met Paradoxe (2022) en Paradigme (2022) voor de vrouw, nu aangevuld met de mannelijke versie. Laatste twee zijn interessante namen, maar om de betekenis en de invulling ervan door Miuccia uit te zoeken en toe te lichten…. Ik kan het niet meer, het interesseert me niet meer. Ik denk dat het haar ook niet echt meer boeit dat ze helemaal niet meer betrokken is bij haar geuren. Maar dat haar licentiehouder (Puig) een paar jaar geleden heeft gezegd: ‘Het gaat niet zo lekker, zullen we een doorstart maken en gewoon voor de big bucks gaan, net zoals je directe concurrenten?’ Zou ze geantwoord hebben, gelijk Giorgio Armani’s topseller, ‘Sì!’
Wat ik jammer vind: Miuccia is al tig keer miljardair, waarom dan niet een paar parfums presenteren die écht afwijken, zowel qua prijs als olfactorisch. Genoeg geurgezeurd, maar toch: Paradigme is vraiment een brave invuloefening van een beproefd recept dat voor mijn gevoel in no time door AI voorgesteld had kunnen worden. Maar nee hoor, maar liefst (dat zeg je als je iets enige importantie wil geven) door drie neuzen: Marie Salamagne, Bruno Jovanovic en Nicolas Bonneville.
Bij de opening word je overvallen door een wolk van ambroxan en musk die zoveel (tax free)parfumerieën kenmerkt, waar iets te kwistig met geuren van diverse pluimage wordt gespoten. Hier doorheen ruik je geleidelijk een injectie van bergamot die – dat is dan wel weer grappig en verklaart misschien de wolkbreuk bij de opening – wordt gekoppeld aan musk.
Vervolgens een zoetbloemige noot opgeroepen met twee geraniumvariëteiten, geliefd om hun stoer-frisse rozengeur met stevige groene ondertoon. De afronding, we hebben te maken met een oriëntaalse geur, is een melange van benzoïne en guaiac. Denk lichtjes zwoel, denk hout. Wat de geur onderscheidt is het gebruik van Perusbalsem, dat zorgt voor een ‘kaneelkruidig’ accent, maar dat maakt de geur niet echt onderscheidend. Misschien verwacht ik te veel van Prada, maar Paradigme valt voor mij in de categorie veilige Vaderdaggeur en dat heeft Prada al in het assortiment: zie de talloze variaties op Luna Rossa.
Prada denkt er natuurlijk anders over: ‘Sinds 1913 daagt Prada voortdurend conventies uit en creëert nieuwe ideeën door middel van creativiteit en experimenten. Met Prada Paradigme krijgt die erfenis een gedurfde nieuwe vorm: een geur die ons uitnodigt om te heroverwegen wat we weten en identiteit vanuit een ander perspectief te verkennen. Paradigme is meer dan alleen een geur; het is een vraag: wat als er een andere manier is? Geworteld in individualiteit en beweging, spreekt het degenen aan die hun verhaal vormgeven door middel van verkenning’.
Leuke geurgewaarwordingen begin deze week in Amsterdam. Drie keer ongevraagd oudh op een rij. Maandagavond: in de Albert Heijn rond een uur of acht laat ik me leiden door een sterk spoor in de winkel: achtergelaten door een dertignogwat-man. Paf! Dat komt binnen (in je neusgaten). Volgende dag word ik ’s ochtends fietsend ingehaald door een fatbike: alsof aangedreven door oudh. Third time lucky: ’s middags een stevig gezette man met ‘slick appearance’ stapt uit zijn vette BMW. Oink! Wou bijna vragen: ‘Loopt uw auto op oudh?’ Overeenkomst tussen de mannen: in Opsporing Verzocht zouden deze medelanders karakteristiek worden gelabeld met: ‘met een getinte huidskleur’.
Ik was dus op weg naar mijn ‘perfume pal’ die me telefonisch al enthousiast had verteld over een geur van Rochas die hij bij een tweedehands had gekocht. Ik zag de flacon en dacht: ‘Ik wist dat Rochas ver is afgegleden, maar zo ver?’ Wat een parfumprullaria. Het bleek dus een Yves Rocher: Pur Désir de Lilas. Yves Rocher was niet te zien op de flacon, alleen op de onderkant in miniscule letters. En dan begrijp ik wel dat je zonder bril Rochas leest.
Rochas of Rocher, maakt niet uit: het is een goede geur (gelanceerd in 2002). Zoals bijna alle Rochergeuren dat zijn (heb ze niet allemaal geroken), behalve de flacons dan, die hebben vaak een dumpstore-allure. Het grappige: als ik een bepaald soort solifleur een tijdje niet heb geroken, dan word ik altijd blij bij een onverwachte ontmoeting. Nou, en dat word ik van Pur Désir de Lilas. Zo moet sering ruiken.
Diffuus-bloemig geschakeerd (alsof je verschillende bloemen tegelijkertijd ruikt) met een groene ondertoon die geleidelijk poederiger wordt, zonder richtig boudoir af te glijden. Blind geroken zou ik’m als niche inschalen. De reden: de ondertoon is zo goed, geraffineerd en houdt verdomde lang aan: houtig, poederig, ‘streng’ en zonder ‘tuttig vrouwelijk’ te worden.
Nadat de sering lang gebloeid heeft op de huid, ruik je subtiele kruidige noten die mooi verstrengelen met amandel. Nog wat: ik vind’m beter dan de laatste solofleur-sering die ik heb besproken: Lilas Exquis van Fath. Die is koud en kaal vergeleken met Pur Désir de Lilas.
Pur Désir blijkt de naam van een lijn, waarin mimosa en gardenia eveneens tegen het licht werden gehouden. Die had ik ook graag een keer willen ruiken, zijn me toen (begin nieuwe millennium) helemaal ontgaan.
Ik lees dat de neus Annick Ménardo is. Verbaast me eigenlijk niet. Die heeft bijna een patent op dit soort ‘andere’ basissen in geuren. Ruik je ook zo goed en mooi in haar Bulgari Black (eerste versie), Diors Hypnotic Poison (eerste versie) en natuurlijk de vele geuren die ze voor Lolita Lempicka samenstelde. Ik ging trouwens de deur uit met een mix die mijn ‘perfume bro’ als een tijdje bezighoudt: Yves Saint Laurents Rive Gauche (vintageversie) gelayerd met een pure patchoeli. Not bad, not bad at all.
KRACHTIG-SIERLIJKE OOSTERSE FOUGÈRE ZONDER TESTOSTERON
Je moet bij het ouder worden oppassen dat je niet ‘transitioneert’ naar een grumpy old man die roeptoetert dat vroeger alles beter was. Na zoveel jaren weer ruikende aan de eerste geur van Alain Delon uit 1980, kom ik in verleiding het toch te beweren.
Sterker, de geur die inmiddels Classic heet (ik kocht onlangs een aftershave-versie bij een tweedehands), zou bij een blindtest zo maar door velen als niche worden geclassificeerd.
De vorig jaar overleden acteur (waarmee ik, by the way, ooit een glas whisky heb gedronken in de business lounge van KLM op Schiphol) is een van de eerste ‘echte’ celebrities die zijn naam aan geuren verbond (geproduceerd door de Lalique-groep). Ongeveer gelijktijdig met het parfum-charmeoffensief voor de gewone burgerman door luxemerken. Denk aan: Van Cleef & Arpels Pour Homme en Azzaro Pour Homme (beide 1978). Verder: Cartier (Santos), Chanel (Antaeus), Yves Saint Laurent (Kouros) en Oscar de la Renta (Pour Lui). Alle vier 1981. Laten we die andere kassakraker niet vergeten: Drakkar Noir (1982) van Guy Laroche. Nu we het er toch over hebben: de eerste geuren voor de man van Gianni Versace en Giorgio Armani rondom dezelfde tijd.
Delon heeft zich een aantal jaren goed staande weten te houden tussen deze merken en werd serieus genomen. Wil zeggen: hij stond qua ‘beleving’ bijna op een lijn met de bovengenoemde prestigemerken (al was hij iets goedkoper). En hij nam zichzelf als zodanig als parfumnaam ook een aantal jaren serieus, waarvan getuigen Le Temps d’Aimer (voor de vrouw uit 1981), Iquitos (uit 1987 in lijn met Antaeus, Kouros én Xeryus – klinkt als Kouros – van Givenchy (1986), Lyra (voor de vrouw uit 1991) en Samouraï (1995).
Donder maar op Delon…
Met Shogun (2001) dacht ik: laat maar. Donder maar op met geuren die te cliché voor woorden zijn, en eigenlijk niet in het prestigesegment thuishoren: Champion, Hommage, Rendez-Vous sur la Seine (‘oh-la-la’… echt iets voor Celine Dion of Lancôme) en Séducteur (geen zin de jaartallen op te zoeken). En daar hoort Alain Delon – over de doden niets dan goeds – inmiddels ook niet meer thuis; hij is verworden tot massmarket, parfumoutlets. Een lot dat vele parfummerken treft, of moedwillig met zich laten gebeuren.
Terug naar Classic. Wat een lekkere, ingewikkelde geur is dat toch. Minder overrompelend en minder dierlijk als Antaeus en Kouros, maar toch gebeurt er veel. Doet me denken aan de klassieke vintage mannenfougères van Clive Christian, Le Gallion en Nina Ricci. Toch is Classic een echt een kind van zijn tijd, vooral door het gebruik van aldehyden, wat de geur ietwat wazig en iriserend maakt mooi samengaand met de lavendel en de ‘medicinale’ jeneverbes en dennenhars. Vervolgens iets fruitigs-bloemigs, als een snoepachtige zoetheid, als een soort ‘zij-noot’ in het hart van geranium, anjer en kaneel.
De basis is droog-mossig-kruidig, nijgend naar een chypre met cederhout, ‘droge’ amber en hooiachtige tonkaboon, maar overtreft in deze niet de bovengenoemde concurrenten. Wel leuk: ondanks die complexiteit tijdens het verloop van de geur, heeft de geur een mooie, duidelijke cleane, zeepachtige finish.
Niet overdreven macho, dus perfect passend bij de zacht-verfijnde, gentleman-uitstraling van Alain Delon als acteur. Grappig: Delon begon met zijn geuren toen hij carrièretechnisch over zijn hoogtepunt heen was, en dat hij voornamelijk wordt herinnerd om zijn jonge brutale bravoure. Iets waar Dior dankbaar gebruik van maakte toen het creatief gezien geen ‘modern’ imago wist te verzinnen voor Eau Sauvage: het gebruikte diverse ‘iconische’ foto’s van de acteur uit zijn golden years-periode ter promotie van deze Diorklassieker.
Een van mijn vreemdste ontdekkingen van de laatste tijd: de couturelijn ‘in geuren’ van Daniël Hechter – gelanceerd tussen 2013 en 2018. Wie of wat was hij ook alweer? Een bedachte naam of een real life person? Het laatste. Hij was ooit invloedrijk, want met zijn sportieve casual wear geldt hij – inmiddels 87 – in de jaren zestig als de uitvinder (nee, niet Pierre Cardin, nee, niet Yves Saint Laurent) van de prêt-â-porter uiteindelijk bij hem uitmondend in oerdegelijke, slaapverwekkende confectie in de jaren zeventig, tachtig, negentig en ga zo maar door. You want proof. Zie: www.hechter.com.
Terzijde: hij was eveneens president van Paris Saint-Germain (1974-1978) waarvoor hij eveneens het beroemde thuisshirt ontwierp.
In parfumkringen kan hij zich op een ander wapenfeit roemen: leverancier van, volgens mij de eerste, chique designer ‘Vaderdagsgeur’ voor een spotprijs: Caractère. Gelanceerd in een tijd – 1989 – toen de ‘verluxing’ van parfum nog in de kinderschoenen stond. In ieder geval bij producent L’Oréal. Sloeg in als een bom. Drie jaar later deed L’Oréal het dunnetjes over, maar dan voor vrouwen met Maroussia (gemaakt door de Nederlandse neus Martin Gras die ook verantwoordelijk was voor Vivienne Westwoods Boudoir) van die ‘vage’ couturier uit Rusland: Slava Zaitsev.
Maar hoe kom ik anno nu bij Hechter terecht? Zal wel te maken hebben met mijn groeiende weerstand tegen de overproductie van geuren in alle denkbare categorieën (met name niche). Deze frustratie voert me de laatste tijd naar ‘dump’-verkoopsites waar eens met veel bombast geïntroduceerde geuren, uit de gratie geraakte ‘dromen in flacon’, creaties die niet aan de verwachtingen konden voldoen of geuren gewoon zonder al te veel verwachtingen gelanceerd (ofwel, de we-zien-wel-categorie) spotgoedkoop worden aangeboden.
Enter de couture-lijn van Daniel Hechter. Ik kon mijn ogen eerst niet geloven, moest lachen. Helemaal toen ik de ramsjprijzen op www.parfumcenter.nl zag. Met name Cuir Sensuel (niet te verwarren met de gelijknamige geur van The Merchant of Venice) trok mijn aandacht gezien leer mijn favoriete tak aan de parfumboom is: 100 ml van € 19,95 voor € 14,95. Gemaakt voor niemand minder dan Francis Kurkdjian. In dezelfde lijn: Indigo Blue (neus: Bruno Jovanovic), Sport (een duo-performance van niet de minsten: Mark Buxton en Olivier Cresp), Black (heb je hem weer: Francis Kurkdjian nu in samenwerking met Jérôme di Marino) en Cotton Chic (leuke, slimme naam by the way en bedacht door, heb je’m nog één keer, Francis Kurkdjian).
De eerste drie besteld plus 30 ml Green Tea Scent van Elizabeth Arden (alsof de duvel ermee speelt, want ook made by Francis Kurkdjian) ook voor een weggeefprijs, plus wat afgeprijsde douchegels.
Vreemd alleen is dat ik geen info van de ‘officiële’ presentatie kan vinden. Niet in woord, niet in beeld. Misschien viel het samen met de Hechter Premium Line die – aldus www.worthpoint.com – ‘haute couture met bijpassende prijskaartjes aanbood’.
Wat geeft het. Wel misschien hoe je deze couturelijn moet classificeren. Niche, net-echt-niche, net-niet-niche, instapniche, maakt-niet-uit-niche? Hoe het ook zij: de geuren zijn goed, zeker met de prijs in gedachten, en daarvoor zijn nog steeds heel veel Nederlanders te porren. Ben trouwens wel benieuwd wat de prijzen waren bij de lancering óf ze dat direct tegen deze bodemprijs werden aangeboden (de we-zien-wel-categorie dus).
Grappig, of hoe je het ook wel noemen, de dop van de couture-lijn zat ook al op de geur XXL (1997). En die vond ik toen eigenlijk niet passen. Te chic voor mijn gevoel met zijn Brancusi-achtige vorm. Op de Couture-lijn past hij beter.
Nu de geuren. Cuir Sensuel. Een eau de toilette. Elegant en robuust tegelijkertijd. Niet echt heavy leer, meer – inderdaad zoals de naam het al zegt – sensueel leer. Zéér klassiek in opbouw: dus bergamot in de opening vermengd met citroen, sinaasappel en petitgrain. Lekker dat vleugje lavendel erbij. Vervolgens komt het leer, op de achtergrond sterk begeleid door patchoeli, voorzichtig op gang. Hat gaat vervolgens niet roken en ronken. Ik vermoed ook cistus labdanum in de basis maar die wordt niet vermeld.
Indigo Blue (eau de parfum) lijkt wel een klassieke Kenzo-mannengeur. Eerste indruk: een aquatische en spetterende golf op fougère-basis waarin citroen, munt, bloemen en kruiden aan het jongleren zijn. Gevoel: groenig-blauw, algachtig, onder water. Niet makkelijk om de bloemen er specifiek uit te plukken, zal wel weer zo’n totale bloemenformule zijn geleverd door de ingrediëntenproducent.
Geldt idem voor de kruiden (ik meen een vleug van rozemarijn te bespeuren). Geeft een fris na-douche-effect zonder dat de cleane witte musk het wint van het warme hout. De geur doet op een bepaalde manier vintage aan, want sterk leunend sterk op de aquagolf uit de jaren negentig onder aanvoering van Davidoffs Cool Water (1988) die onlangs ook met een indigo-variant (2025) werd uitgebreid.
Sport (eau de parfum) is volgens mij een oude formule uit 1999 gepromoveerd tot ‘couture-geur’. Heeft in ieder geval, iets wat je niet zou verwachten, meer diepgang dan Indigo Blue. En is eigenlijk geen sportgeur voor mijn gevoel. Komt door a: een opvallende lactone-noot die de geur een sluier van zachtheid geeft en b: het bredere van palet aan ingrediënten. Meer extra’s in alle lagen. Dus in de verplichte opening van citroen, bergamot en munt, ruik je ook de kamferachtige, licht zoet-groenige noot van alsem. In het hart geeft een specerijeninjectie van kruidnagel en peper de bekende bloemencombi jasmijn en roos een pittige opwaardering die in basis naast sandelhout en patchoeli extra accenten krijgt door leer, eikenmos, patchouli en vetiver. Maar alles in bescheiden verhoudingen. Geen niche, maar wel verrassend.
Ik ben zelf uitgekeken op dit soort geuren, maar de gemiddelde ‘Vaderdagman’ zal het weten te waarderen, vooral ook omdat de geur Sport heet en dat geeft het iets casuals, maakt het minder ‘arrogant’ dan bijvoorbeeld een oudh-elixer. In de Couture-collectie verder nog Jeans Brut (inderdaad door Francis Kurkdjian) en Velours Intense (neus onbekend), maar ik vermoed…
GEURENGOEROE 