GEURENGOEROE

GEEN HOLLYWOOD, MAAR HOLYWOOD

RELIGIEUS ANGEHAUCHT HOUT

Jaar van lancering: 1901/2013

Laatst aangepast: 01/03/15

Neus: Hugo Lambert

Concept & realisatie: Franck Belaiche

Ik loop wat geuren van Oriza L. Legrand betreft een beetje behoorlijk achter. Lieve Maria – van Geuren – moeder van God, vergeef me deze hoofdzondes, zeven stuks maar liefst. Want het is eigenlijk heiligschennis, had niet gemogen omdat de reanimatie van dit huis een van de mooiste is van de afgelopen jaren. Pourquoi? Het plaatst de geschiedenis van de moderne parfumindustrie in een nieuw perspectief: het was niet alleen Guerlain die aan de wieg stond… Tenminste als je gelooft – doe ik vurig – dat de nieuwe composities bijna getrouwe kopieën zijn van de oorspronkelijke receptuur.

Relique d’Amour: absurde en onmogelijke naam voor die tijd. En dat geldt ook voor de inhoud: zijn tijd ver vooruit. Je moet weten: rond 1900 was de kerk in West Europa nog oppermachtig, a very very hashtag trending topic so to speak. Je hoefde natuurlijk niet in de heilige drie eenheid (of nog meer) te geloven, maar dan was het wel zo slim dat alleen in je vrije tijd uit te dragen, anders kon je een carrière op bijna ieder gebied, op bijna ieder niveau vergeten.

Hoe zuidelijker je pelgrimeerde, hoe fanatieker en fantastischer het geloof werd beleefd. Daar kun je nog steeds van nagenieten in Spanje. Op sommige heilige dagen wordt de desbetreffende devoot aanbedene uit zijn/haar sacrale niche gehaald, op een schild geplaatst en door de straten gezeuld onder het slaken van hysterisch-religieus aandoende kreten: ‘Madre de dios me ayude a sanar mi dedo del pie izquierdo!’ Vrij vertaald, dankzij Google translate: ‘Moeder van god help me mijn linkerteen genezen!’ Vinden we authentiek-aandoenlijk als toerist.

Hadden we dat ook maar in Nederland! We hebben het! Yes! Respect! Dankzij de Erotische Omroep: de in mijn beleving tenenkrommende, het ware geloof persiflerende The Passion – Simone Kleinsma als Maria; dan val je toch direct van je biechtstoel.

Mocht je er nog op zitten. Je moet weten: Geurengoeroe is katholiek opgevoed, ter communie gegaan en heeft ook nog – reeds twijfelend – glimlachend het heilig vormsel ontvangen van een man getooid met mijter in de Jacobus de Meerderekerk te Lonneker of all villages. Relique d’Amour oogt als een verweerd, versleten bidprentje lang geleden gekocht in het Disneyland van de katholieke kerk – Lourdes – en door de goedgelovige als relikwie in zijn binnenzak bewaard naast een flesje Lourdeswater, want je weet maar nooit.

Het heeft voor mij ook een link met een nieuwe subcultuur die vanaf het midden van 19de eeuw en vogue was in de betere kringen: spiritualisme. Door de voortschrijdende wetenschap – men neme On the Origin of Species (1859) van Charles Darwin – begonnen steeds meer mensen te twijfelen aan het bestaan van een buitenaardse, heilige macht.

Om dit te checken werd de paranormale wereld ingeschakeld met behulp van helderzienden, kristallen bollen, gedachtenlezers en geestoproepers. Dit alles om reeds naar de andere kant vertrokken dierbaren te contacteren, hopende antwoord te krijgen op prangende vragen: wanneer verschijnt het nieuwe parfum van Grossmith, is er leven na parfum, wat is de favoriete geur van God?

Zo heeft de vrouw naar wie de naar haar genoemde eeuw in het lanceringsjaar van Relique d’Amour eindigde – koningin Victoria – met haar man geparticipeerd in vele seances. Toen hij overleed aan tyfus (1861) beweerde een jochie van dertien uit Leicester dat hij berichten van prins Albert voor his much beloved doorkreeg. Reality check: deze James Lees Robert noemde Alberts koosnaam van Victoria alleen bekend bij het koninklijk paar. Goed geantwoord; hij werd door de maar niet te troosten weduwe prompt uitgenodigd op Windsor Castle voor zwevende tafelgesprekken.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

En dat spookt allemaal door mijn hoofd bij het zien van en ruiken aan Relique d’Amour. Het is zeker geen Lourdeswater, maar ik kan bijna niet indenken dat hier sprake is van de originele compositie. Want het ademt conceptueel, zo anno nu, als een project van een kunstcollectief.

Volgens mij keken professionals uit de branche rond 1990 nog niet beschouwend naar geuren. Die werden niet gemaakt als artistiekerig statement, wel om te plezieren en te verleiden. En dat doet Relique d’Amour in eerste instantie niet, komt niet over als een parfum voor lichamelijk gebruik. Ik heb eerder de indruk dat ik als godsdienstwaanzinnige uit een gothic novel een lang gesloten kapel open op zoek naar…

Heel knap gedaan trouwens. Wat je ruikt is muf, dood hout van binten, van kerkbanken. Maar ook papier – beetje verbrand, ‘uitgedroogde’ lang niet geopende bijbels. Met op de achtergrond een reeds lang gedoofd wierookvat gevuld met wierook, mirre en elemi. Het is vooral het hout dat intrigeert en de geur stuurt. Eerst begeleid door een groen-kruidige noot zwevend tussen vers en gedroogd groen die een triestige, verloren indruk maakt.

En dan komt de geur ‘enigszins’ tot leven: in een wolk van peper en poeder ontvouwen zich de kelken van de reeds op haar hoogtepunt voorbij zijnde ‘Maria-bloem’: witte lelies in een altaarvaas geschikt door de lokale interieurverzorgster met ‘siermos’. Maar het blijft een sombere boel: zelfs het zonlicht dat af en toe door de glas-in-loodramen naar binnen kaleidoscoopt kan de compositie niet animeren en oplichten want het nu inmiddels ‘bewierookte’ hout zet zijn tocht der zuchten voort. Ongelooflijk – letterlijk in dit geval: Relique d’Amour is een stemming, een sfeer, geen huid en/of interieurparfum.

Ik weet niet: moet ik nu voor het zingen de kerk uitgaan of in de biechtstoel om genade smeken bij Antoine de Beaux-Arts die na mij de kerk binnensloop en mij hoorde foeteren over god, geur, kunnen die door één deur? Je weet wel die übermediageile, überkatholiek die zo gezellig over the one and only, Rome en de nieuwe paus kan talkshowprietpraten en ook nog zijn eigen religlossy heeft gelanceerd. Zal ik hem openbaren, met kans op eeuwige verdoemenis, dat ik door Relique d’Amour nog meer ben gaan twijfelen aan het bestaan van The Allmighty, maar niet aan de krachtige en evocatieve faculteit van geuren?