DE KRACHT VAN EEN TOT EEN VERBEELDING SPREKENDE NAAM:
SOUVENIRS DES JOURS HEUREUX
Jaar van lancering: 1983
Laatst aangepast: 16/01/13
Neus: Serge Kalouguine
Er zijn geuren die je eigenlijk direct lekker moet vinden. Alleen al om de prachtige naam. Vaak het begin van een reis die je zelf maakt door de associaties die je met een zo tot de verbeelding sprekende naam hebt. Dan maakt het niet uit hoe de geur gepresenteerd wordt. Is het smaakvol – mooi meegenomen. Maar lelijk of saai hoeft een prettig genieten ook niet in de weg te staan. Dan is de inspiratiebron eigenlijk overbodig. Wat ik me bij L’Ombre dans L’Eau voorstel: een jeugdherinnering.
Ik als klein kind alleen of met broers, zussen en/of vriendjes in de door zuring, gras, boter-, dotter-, scherm- en pinksterbloemen begroeide sloot aan de overkant van mijn huis zat te vissen naar stekelbaarsjes, salamanders, dikkopjes en snoekjes. Ja, die waren er toen nog – midden jaren zeventig van de vorige eeuw – in overvloed. Vissen? Het was meer een kwestie van een emmer in het water stoppen, omhoog halen en kijken wat er in zat.
Bijna altijd raak. ‘Mamma, was is dit?’ Bleek een rat te zijn – de schaduw in het water. En dat terwijl de zon hoog aan de hemel scheen en wolken af en toe een prachtige stilte legden over dit pastoraal genieten. De herinnering die de inspiratie vormde voor L’Ombre dans L’Eau is vanzelfsprekend anders, maar even prettig: ‘recalls a lush garden at water’s edge and a brief glimpse of life, captured in the memory of a friend of the three founders of Dyptique. One day, he was gathering roses and blackcurrant, and suggested to work on this accord, one of potent originality’.
Als je de geur in zijn tijd plaatst, dan valt pas op hoe origineel L’Ombre dans L’Eau inderdaad is en daarom terecht geldt als een nieuwe klassieker. Want de blockbusters van toen deden je naar adem snakken – Giorgio van Giorgio of Beverly Hills (1981), Poison van Dior (1985) – of waren een overrompelende ode op de eeuwige vrouwelijkheid: Paris van Yves Saint Laurent, Diva van Emmanuel Ungaro (beide 1983) en Givenchy’s Ysatis (1984). Of oosterse elixers: Coco van Chanel (1984), Obsession van Calvin Klein (1985).
In vergelijk met deze barokke schilderijen is L’Ombre dans L’Eau een licht en transparant aquarel. Bescheiden, schetsmatig en pittoresk een ‘alternatieve’ stemming oproepen. Niche dus, toen deze bedrijfstak in de parfumerie nog in zijn kinderschoenen stond en het begrip nog niet echt met parfums werd geassocieerd.
WAT RUIK IK EIGENLIJK?
Een kenmerk van nichegeuren in den beginne: less is more. Dus met zo weinig mogelijk, zoveel mogelijk oproepen een handje geholpen door de fantasie. ‘De schaduw in het water’ doet het in feite met drie duidelijk overheersende smaken waarbij op de achtergrond wat ‘basics’ de geur vasthouden. Zwarte bes, zwarte besblad en roos. Prachtig die groene en levendige opening – scherp, kruidig en beetje stroef alsof je de achterkant van het blad met zijn nerven voelt en fijnwrijft. Dan lijkt alsof er emmers gevuld met zwarte bes worden leeggegooid. Zoet, donker met een fluwelige toets en toch fris. Denk crème de cassis.
In deze frisse zoetheid komt de roos – niet in volle bloemen, maar als losgeplukte blaadjes – naar boven drijven… zacht, bloemig maar eigenlijk meer een ‘geraniumroos’ dan een echte roos, wat stoerder, en robuuster. Eigenlijk, als je goed doorruikt dekt de naam de lading niet. Of zou de zwarte bes voor de schaduw staan, of juist de zachte amberachtige basis (met een beetje musk) die als een wolk over de geur verschijnt. Wat frappant blijft: de waterachtige toets van het geheel.
Ook knap: de natuurlijke impressie van Ombre dans L’Eau – er zijn mensen voor wie de geur ook een wandeling door een lentewei oproept – want ik vermoed dat die is opgebouwd uit bijna louter synthetische geurmoleculen – neem alleen al zwarte bes. De geur kun je niet extraheren. Zowel niet het blad als de vrucht. De waternoot idem. Musk idem. En dat geldt ook voor heel veel groene noten.
RUIK & VERGELIJK
De eerste keer dat ik werd getrakteerd op de sensatie van zwarte bes (vrucht plus gebladerte), blijft voor mij gedenkwaardig. Dat je met zoveel zoetheid toch een groen, fris en knisperend gevoel weet op te roepen. Gebeurde met onderstaande geur. Ik dacht altijd dat het de eerste geur was waarin de ‘ribes nigrum’ als alternatief voor de klassieke citrusfrisse opening werd voorgesteld. En toen kende ik Dyptique alleen nog maar van naam. Zwarte bes is nog steeds populair. Worden nu zelfs ‘hele’ geuren rondom gecomponeerd.
Hermès Amazone Eau de Fraîcheur (1996)
Jo Malone Blackberry & Bay (2011)
GEURENGOEROE 