GEURENGOEROE

VLIEG ER EENS UIT OP GEPARFUMEERDE VLEUGELS

OFWEL: ONTDEK EEN VAN DE MOOISTE PARFUMS OOIT GEMAAKT

Jaar van lancering: 1930

Laatst aangepast: 08/12/11

Neus: Ernest Daltroff

Flaconontwerp: Félicie Bergaud, Paul Ternatt

Illustraties: helaas onbekend voor mij

Wanneer je in de jaren zeventig en tachtig KLM vloog, dan zat er in de aangeboden mini-toilettas vaak een mini-flesje van En Avion. Was mijn eerste kennismaking met Caron en de eerste geur die voor mij duidelijk maakte dat parfumcreatie een vorm van kunst is. De achtste kunstvorm als het ware zoals voorgesteld door de neus Pierre Guillaume van Parfums Générale en die hij zelf heeft gerealiseerd met zijn Le Huitième Art-collectie uit 2010. Wat ik toen wel vreemd vond en nog steeds vind: veel gebezigde woorden en uitdrukkingen krijgen in een andere taal een poëtische meerwaarde. Of eigenlijk andersom: vertaal je Franse parfums in het Nederlands, dan lijkt net of de ‘verbeelding’ en de ‘fantasie’ de taalgrens niet passeert.

En Avion wordt dan ‘botweg’… in het vliegtuig. Je Reviens (1932) van Worth klinkt vertaald iets ‘hoopvoller’… ik kom terug. Met Guerlains vergeten Loin de Tout (1933) blijft, opvallend, in vertaling de poëzie wel bewaard, vind ik: ver van alles. En met Guerlains legendarische Vol de Nuit (1934) wordt poëtisch eerder prozaisch… nachtvlucht.

Al deze geuren zijn direct en indirect geïnspireerd op de eerste dagen van de trans-atlantische vluchten van vliegtuigpioniers en verbeelden op ‘onbewust’ niveau het eeuwige verlangen van de mens naar nieuwe gebieden als symbool voor veranderingen, het geloof dat alles mogelijk is en de behoefte (die zelden in de praktijk wordt gebracht) om te verdwijnen – in mist opgaan – alles achter je te laten en te vertrekken richting ‘ver van alles’. Met misschien de belofte aan jezelf dat je zult terugkeren.

Paul Poiret (middels zijn Parfums de Rosine) hield in 1929 de luchtdoop met Spirit of St Louis. Naam van het vliegtuig waarmee Charles Lindbergh in 1927 op 20 mei opsteeg van Roosevelt Airfield (New York) om 33 uur, 30 minuten en 29,8 seconden later te landen op Le Bourget, Parijs. Hij was de eerste die deze non-stopvlucht maakte.

Maar er waren meer mannen én vrouwen die, het noodloot tartend, achter de stuurknuppel plaatsnamen. Ernest Daltroff liet zich voor En Avion inspireren door deze vrouwen van het eerste uur die dit avontuur aangingen. Zoals de Française Helen Boucher. Ze vestigde in 1933 het wereldrecord ‘hoogvliegen’ met 5200 meter dat 32 jaar later pas werd verbeterd. Zoals Amelia Earhart: deze Amerikaanse vloog als eerste vrouw in 1932 de Atlantische Oceaan over. Beide moesten hun dadendrang met hun leven bekopen: Boucher overleed in 1934 op 26jarige leeftijd tijdens een proefvlucht naar Versailles. Earhart, geboren in 1897, werd in 1939 officieel doodverklaard nadat ze in 1937 radiocontact had verloren toen ze met Fred Noonan als co-piloot op weg was naar Howlandeiland (halverwege Hawaï en Australië).

En deze inspiratie leidde tot iets ongelooflijks moois – zowel in presentatie als in geur. Prachtig zijn nog steeds de illustraties, waarvan ik de namen van de makers helaas niet kan achterhalen.

De originele flacon stelde een halve maan voor waarvan de bovenkant van de dop was gesierd met een kompas. Het zat verpakt in een omdoos geïnspireerd op postpakket-verpakkingen die vroeger werden gebruikt voor het vervoer van ‘luchtpost’.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Maar het gaat natuurlijk om de inhoud. En dat is een ontmoeting met een van de mooiste geuren ooit gemaakt. Waarom? Los van de naam, laat En Avion je dromen en nog meer verwonderen over het feit dat parfum echt iets met je kan doen. Het is zoveel meer dan louter genieten van een prachtparfum. Het ‘onderbewuste’ wordt namelijk aangesproken.

Het zijn geen herinneringen die wakker worden geschud, het lijkt eerder alsof je hersenen alle frustraties en ontevreden gedachten een halt toeroepen om ruim baan te maken voor een tevreden en harmonieuze stemming, een sterk ‘komt alles toch nog goed’-gevoel daalt over je neer.

En Avion laat je verdwijnen in een luchtbel, een ruimte, een gebied waarin je ‘corpus’ zich gewichtloos voelt en je ‘psyche’ al zijn gewichtigheid verliest en meedeint op vleugels van de verbeelding.

Ik verbaas me telkens weer. En Avion roept zoveel op. Opvallend: de ongehoorde scherpte die je eerst ruikt. Alsof je – hoe prozaisch – een blik met verf opent: terpentijn, hars. Vervolgens boenwas op basis van honing voor het parket. Per definitie niet negatieve associaties.

En dan komt hieruit de kruidige anjer naar boven geïnjecteerd met nootmuskaat en kruidnagel die rust op een bed van zachte houtsoorten. Zit de geur langer op mijn huid, dan ontdek ik de zonnige warmte in overvloed van oranjebloesem en jasmijn. Uiteindelijk geniet ik van de vintage-poederige en sensuele, musky nasleep (met opoponax) die van het geheel een wolk maakt waarin je ‘gewichtloos’ rondzweeft. Ook mooi: hoewel de geur is aangepast zoals wordt gezegd, krijg je de indruk aan de originele versie te ruiken.

RUIK & VERGELIJK

‘There was something in the air that night, the stars were bright…’

Worth Je Reviens (1932)

Guerlain Vol de Nuit (1934)

Annick Goutal Eau de Ciel (1985)

Joop! Nightflight (1992)

Karl Lagerfeld Sun Moon Stars (1994)

Chopard Heaven (1994)