HET HANDSCHRIFT VAN SERGE LUTENS GESCHREVEN IN SANDELHOUT

Jaar van lancering: 2012

Laatst aangepast: 06/10/12

Neus: Serge Lutens, Christopher Sheldrake

Concept & realisatie: Serge Lutens

Als je met name Franse parfumblogs volgt, dan wordt duidelijk dat die allemaal zo onder de indruk zijn van Serge Lutens’ literaire kwaliteiten. En hoe ouder hij wordt, hoe persoonlijker zijn geuren worden, hoe meer die vertalingen zijn van zijn door parfums doordrenkte en ‘getekende’ jeugd.

Wordt zelfs de vergelijking gemaakt met Marcel Proust (1871-1921). De schrijver van de cyclus A la Recherche du Temps Perdu hoefde ook maar aan een madeleine, een takje vetiver te ruiken, om vrij baan te geven aan zijn bijna vergeten herinneringen. Hij kon zich er zo in verliezen dat één mijmering goed was voor één zin die één bladzijde vulde.

Serge Lutens gaat gelukkig nog niet zo ver. Ik ben een tijdlang gevoelig geweest voor deze fijnzinnige, ‘stream of conscious’-analyses zo beeldend geschreven, maar de laatste tijd als ik probeer een boek van Proust te lezen, dan wordt ik na een paar bladzijden kriegelig. Om één gevoel, om één ervaring te verklaren door aan één stuk (excusez les mots) te blijven kabbelen en brabbelen, maakt me ongeduldig: ‘Zeg het nu eens een keer kort en krachtig!’ De beschrijvingen van Lutens bereiken dus ook snel dit effect, te meer omdat het alleen maar over parfum gaat. Maar als je je er niet goed in verdiept, begrijp je de geur wellicht niet.

Had ik me niet gebogen over de achtergrond van Santal Majuscule, dan was ik er nooit achtergekomen dat mijn interpretatie niet klopte: sandelhout zo bijzonder dat die daarom in hoofdletters is geschreven (majuscule is Frans voor hoofdletter). Want wat blijkt: ooit werd de kleine Serge door een onderwijzer gekapitteld omdat hij de eerste letter van sommige woorden met een hoofdletter schreef, terwijl dat grammaticaal niet hoorde.

Dat deed Serge in een opstel die ging over de middeleeuwen, de periode waarin hij geestelijk zo graag vertoeft. Hij verbeeldde dat hij ‘als een Page gezeten op een Paard de Kerk binnen Galoppeert’ op het moment suprême: als ‘de Pastoor de Hostie omhoog houdt naar Hem die was genageld aan het Kruis’. En dat hij niet van de straat is, onderstreept Lutens met een aan Teresa van Avila toegedichte ‘quote’ waarmee hij zijn middeleeuwse sprookje eindigt: ‘Gehoorzaam niet aan mijn bevelen, gehoorzaam aan mijn stilte’.

Ja, zo kan-ie wel weer. Je moet het maar durven om deze sacrale setting om te zetten in iets zo profaans als parfum. Neemt niet weg dat Santal Majuscule een prachtcompositie is. En geen herhalingsoefening, hoewel je het met een beetje fantasie kunt bestempelen je als een signatuur-parfum van Lutens omdat in de geur alles zo kenmerkend voor hem samenkomt: gedroogd fruit, bloemen, ‘heilig’ hout en een lichte gourmandnoot in een oriëntaalse setting.

Ik ruik in Santal Majuscule zoveel andere Lutens-geuren. Om een paar te noemen: Sa Majesté la Rose, Arabie (beide 2000), Chergui (2005) en natuurlijk zijn geuren waarin sandelhout ook de hoofdrol speelt: Santal de Mysore en Santal Blanc (beide 2001).

Tenslotte: interessant Serge Lutens die sandelhout uitlegt. Kwam het tegen op internet: ‘Zoals je weet is er een brede variëteit van sandelhout. Sandelhout uit het Mysore-gebied is tegenwoordig nauwelijks meer voorhanden. Alleen illegaal. Niet toen ik het gebruikte voor Santal de Mysore en Santal Blanc. Wat Santal Majuscule betreft, het is gemaakt van Australisch sandelhout, die ik zo heb bewerkt dat op het einde het onmogelijk was om te achterhalen of het nu afkomstig was uit India, Australië of waar dan ook. Wat mij interesseert is, wat ik er mee kan doen. Als je Australisch sandelhout alleen gebruikt dan krijg je een treurig en armoedig sandelhout’.

WAT RUIK IK EIGENLIJK?

Dit zijn de hoofdingrediënten van Santal Masjuscule: sandelhout, honing, cacoa, kruiden en de Arabische ‘attarroos’. Maar je ruikt zoveel meer. In de opening is er fris-droge toets van gesuikerd gedroogd fruit. Ofwel het idee van Turks fruit (foto): beetje mandarijn, beetje perzik, beetje ananas, beetje citroen met een vanille-achtige ondertoon. Zoet, maar ook een beetje zurig (alsof je geraniumblad langs je gezicht strijkt).

En dan komen hand in hand sandelhout en een enorme zoete roos op het toneel. Doen ze ongelooflijk sierlijk. Want de roos-ondertoon, eigen aan sandelhout, wordt hierdoor benadrukt. En het ‘treurige en armoedige sandelhout’ zelf krijgt een enorme luxebehandeling van Lutens.

Hij bepoedert het met cacao, lakt het met honing. En door over dit alles legt hij een voile van kaneel, kruidnagel en volgens mij ook steranijs. Maar het mooie: de geur wordt niet te gourmand. De melkachtige noot sandelhout verandert door de cacao en kruiden niet in ‘chocoladehout’, chocolademelk. Je blijft klassiek sandelhout en een klassieke roos ruiken, ‘actueel’ gemaakt door het gedroogde fruit en gourmandnuances.

RUIK & VERGELIJK

Vorig jaar verschenen ook twee pure geuren gemaakt van Australische sandelhout die zo rijk, droog, vol en ‘vloeibaar’ zijn dat je bijna het idee hebt dat je het echte sandelhout uit India ruikt.

Hermès – Hermesessence – Santal Massoia (2011)

Tom Ford – Private Blend – Santal Blush (2011)